Yunan hükümeti çarşamba günü ısınma yakıtı, otomotiv dizeli ve ısınma yardımı konusunda açıklanacak önlemleri duyuracak. Ardından perşembe ve cuma günü Brüksel'de yapılacak AB Liderler Zirvesi'nde yüksek enerji fiyatlarına yanıt verebilmek için mali esnekliğin artırılmasını isteyecek. Atina, mali istikrarı riske atmadan hane ve işletmelere geçici ve hedefli destek için daha fazla alan istiyor. Çarşamba günü açıklanacak yakıt ve ısınma yardımı önlemleri mevcut bütçe çerçevesinde kalacak; hükümet bu amaçla rezervlerinde 400 milyon euro ayırdı. Bunun yaklaşık 200 milyon euroluk bölümü 2026 sonuna kadar hemen harcanabilecek. Kalan 200 milyon euro ise 2027'de, ocak-nisan döneminde doğacak ihtiyaçları karşılamak üzere rezervde tutulacak.
Üç fiyat senaryosu
Doğrudan pompa fiyatına uygulanan ısınma yakıtı sübvansiyonunun tutarının, uluslararası piyasalara ve küresel petrol göstergesi olan Brent petrolü fiyatına göre salı günü kesinleşmesi bekleniyor. Hükümetin ekonomi ekibi, ısınma yakıtının 15 Ekim'de litreyi 1,75 euro'nun altında bir fiyattan başlamasını istiyor; bu rakam geçen sezonun kapanış fiyatına denk geliyor.
Yetkililer üç ana seçeneği değerlendiriyor. En mütevazı olanı, 25 sentlik sübvansiyonla fiyatın 1,71 euroya sabitlenmesini öngörüyor; bu sübvansiyonun 15 sentini devlet bütçesi, 10 sentini rafineriler karşılayacak. İkinci seçenek toplam 35 sentlik destekle fiyatın 1,61 euroya inmesini içeriyor. Kamu maliyeti en yüksek olan üçüncü seçenek ise fiyatın 1,41 euroya çekilmesini; bunun için gereken 55 sentlik süvbansiyonun tamamı devlet bütçesinden ödenecek.
Isınma yardımı
Planlar, yaklaşık 1,2 milyon haneye ödenen ve ısınma giderlerine katkı sağlayan ısınma yardımında genel bir artışı, muhtemelen yüzde 20 oranında zammı öngörüyor. Gelir kriterleri ve yararlanıcı sayısı değişmeyecek; ödeme tutarları her bölgenin iklim koşullarını yansıtmayı sürdürecek.
Brüksel'deki atılım
Enerji, perşembe ve cuma günkü Avrupa Konseyi toplantısında rekabet gücü ve mal ile hizmetlerin karşılanabilir fiyatlılığı ile birlikte öne çıkan gündem maddelerinden biri olacak.
Yüksek enerji fiyatlarına karşı daha fazla mali esneklik öngören Yunanistan-İtalya önerisi, geçici ve hedefli hane-şirket desteğine giderek daha fazla üye devletin sıcak bakmasıyla ivme kazanıyor gibi görünüyor. Kaynakların aktardığına göre, geçen perşembe günkü Eurogroup toplantısında Yunan yetkililer, Atina ve Roma'nın hareket alanı talebine yönelik desteğin arttığını gözlemledi. Yüksek yakıt ve enerji fiyatları harcanabilir gelirleri baskılamayı, işletmelerin işletme maliyetlerini artırmayı sürdürüyor.
Başbakan Miçotakis, 2028'e kadar yaklaşık 1 milyar euroluk ek enerji yatırımını AB harcama sınırlarından muaf tutan enerji istisna maddesini (kaçak maddesi) çoktan güvence altına alarak Brüksel'e gidiyor. Atina bu kararın üzerine gitmeyi ve tartışmayı ileriye taşımayı amaçlıyor. Kaynaklara göre hedef, istisna maddesi kapsamındaki 1 milyar euronun bir kısmının yüksek enerji maliyetlerinden etkilenen hane ve işletmelere yönelik geçici, hedefli desteği finanse etmesinin yolunu açmak.
