Yunanistan, yıkıcı orman yangınlarıyla bilinen bir geçmişe sahip. 2018'de Atina'nın doğusunda çıkan bir yangında 100'den fazla kişi hayatını kaybederken, 2023'teki dev yangın Avrupa tarihinin en büyük orman yangını olarak kayıtlara geçti. Son büyük yangın ise 5 Temmuz Pazar günü Atina'nın batısında başladı. The Guardian'ın haberine göre, yangını söndürmek için 210 itfaiyeci, özel ekipler ve 29 hava aracı seferber edildi.
Ülkenin yangınlarla mücadeledeki süregelen krizi, yenilikçi çözümleri de beraberinde getirdi. Yunanistan, ulusal yangın söndürme sistemine bir uydu dizisini entegre eden dünyadaki ilk ülke oldu. Associated Press'in aktardığına göre, her biri el bagajından küçük olan bu uydular, mayıs ayında alçak yörüngeye fırlatıldı ve yangınları uzaydan izliyor.
Gerçek Zamanlı Yapay Zeka Uydu Verileri
Geleneksel uydular yalnızca büyük çaplı yangınları tespit edebilirken, Alman OroraTech şirketi tarafından üretilen bu yeni uydular, dört metre çapındaki küçük yangınları bile algılayabilen termal sensörler taşıyor. Bir yangın çıktığında, yapay zeka tarafından işlenen uydu verileriyle birlikte yangının yeri, büyüklüğü ve şiddeti ulusal yetkililere iletiliyor. Birden fazla yangın aynı anda çıktığında, gerçek zamanlı veriler uygun müdahale planının hazırlanması için kritik önem taşıyor.
Uluslararası İtfaiye ve Kurtarma Hizmetleri Birliği Başkan Yardımcısı ve İtfaiye Albayı Zisoula Ntasiou, Associated Press'e yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Örneğin, Yunanistan'ın her yerinde 10 yangın varsa ve bazılarında yangın radyasyon gücü daha düşükse, önceliği o yangınlara vermezsiniz; diğerlerine öncelik tanırsınız."
OroraTech'in Yunanistan operasyonlarından sorumlu Ioannis Lantouris ise Associated Press'e şu değerlendirmede bulundu: "Küresel sıcaklık artıyor. Bu da yangınların şiddetini ve yoğunluğunu değiştiriyor. Modellerimizin buna uyum sağlaması gerekiyor. Daha hızlı ve daha hassas olmalıyız."
Daha Geniş Bir Gözlem Ağı
Birçok ülke termal uydular kullanmasına rağmen, Yunanistan bu uyduları yangın söndürme sistemine tamamen entegre eden ilk ülke oldu. Yunanistan, üç Avrupalı şirketle işbirliği yaparak termal uydular, bulut ve dumanın içini görebilen radar uyduları ve yüksek çözünürlüklü görüntü sağlayan optik uydulardan oluşan daha geniş bir gözlem ağı kuruyor. Bu ağ, AB tarafından 200 milyon avro bütçeyle finanse ediliyor.
Avrupa genelindeki liderler, benzer ağları yangın tespitinin ötesinde kullanmayı planlıyor. Sistemin sınır gözetimi, mahsul yönetimi, afet müdahalesi ve sıcak hava dalgası planlaması gibi alanlara da genişletilmesi mümkün.
Yunanistan Dijital Yönetişim Bakanı Dimitris Papastergiou, Atina'daki ofisinde verdiği röportajda, "Bu teknolojiler sivil koruma, güvenlik ve gerektiğinde savunmayla ilgili uygulamaları destekliyor" dedi.
AB, Yunanistan programlarına ek olarak 350 milyon avro daha fon sağlamayı planlıyor. Yetkililer, amacın uydu görüntülerini pasif bir araç olmaktan çıkarıp hükümetlerin krizleri gerçek zamanlı olarak yönetmesine yardımcı olan sistemler geliştirmek olduğunu belirtiyor.
