Yunanistan, 31 Ağustos'ta başlayacak ulusal bir girişimle taze et ve süt ürünlerinden bebek malzemeleri, deterjanlar ve okul eşyalarına kadar onlarca temel ürünün raf fiyatlarını yüzde 5 ila 20 arasında düşürmeyi hedefliyor.
Hükümet ve piyasa temsilcileri, bu girişimi geçici indirimler veya promosyon kampanyaları yerine 31 Aralık 2026'ya kadar kalıcı fiyat indirimleri sağlayacak şekilde tasarladı.
Plan, Başbakan Kiryakos Miçotakis başkanlığında 29 Haziran'da Maksimos Köşkü'nde yapılan toplantının ardından şekillendi. Kalkınma Bakanı Takis Teodorikakos'un 9 Temmuz'da sanayi, tedarikçi ve organize perakende temsilcileriyle yaptığı toplantıda ise ayrıntılar netleşti.
Piyasa Denetimi ve Tüketiciyi Koruma Bağımsız Otoritesi (AAEA&PK), uygulama çerçevesini, işletme taahhütlerini, zaman çizelgesini ve rekabet güvencelerini belirleyerek sanayi birliklerini ve süpermarket temsilcilerini katılıma davet etti.
Geçici indirimler değil, kalıcı fiyat düşüşleri
Çerçeveye göre katılımcı işletmeler, geçici fırsatlar, indirim kuponları veya promosyon kampanyalarına değil, ürünlerin normal raf fiyatını düşürmeye dayalı bir sistem uygulayacak.
Referans fiyat, 27 Ağustos 2026'daki indirimsiz normal raf fiyatı olacak. İndirim yürürlüğe girdikten sonra yapılacak ek promosyon faaliyetleri, yeni düşük fiyatın üzerine uygulanacak ve beyan edilen indirime dahil edilmeyecek.
Program dört ay sürecek ve 31 Aralık 2026'da sona erecek. Dahil edilen her ürün, girişim kapsamında en az iki ay kalacak.
Şirketler, aynı katılım koşullarını karşılamaları ve AAEA&PK'ya önceden bildirimde bulunmaları halinde program sırasında ürün kodları ekleyebilecek veya değiştirebilecek.
Temel kategorilerde yüzde 5 ila 20 arasında indirim
Tüm ürün kategorileri katılabilse de otorite birkaç öncelikli alan belirledi. Bunlar arasında şunlar yer alıyor:
- Taze sığır eti, domuz eti ve kümes hayvanları (yüzde 5-15 indirim)
- Süt, yoğurt, peynir ve yumurta (yüzde 5-20 indirim)
- Ekmek ve un
- Makarna, pirinç ve bakliyat
- Zeytinyağı, yemeklik yağlar, tereyağı ve margarin
- Bebek maması, bebek besinleri ve bebek bezleri
- Kahve, tahıl gevreği ve kahvaltılık ürünler
- Çikolata, bisküvi ve şekerlemeler
- Meşrubatlar
- Çamaşır deterjanları, bulaşık ürünleri ve ev temizleyicileri
- Şampuan, duş jeli, tıraş ürünleri, diş macunu ve hijyen ürünleri dahil kişisel bakım ürünleri
- Okul malzemeleri
Otorite, anlamlı bir katılım için şirketlerin yalnızca düşük hacimli ürünleri seçmek yerine yüksek talep gören ürünleri dahil etmesi gerektiğini ve önerilen minimum indirimin yüzde 5 olduğunu vurguladı.
Şirketler ürün barkoduna göre teklif sunacak
Her şirket, bireysel fiyat indirimi planını doğrudan AAEA&PK'ya sunacak. Başvuruda şu bilgiler yer alacak:
- Ürün barkodu
- Ürün açıklaması
- Kategori
- KDV dahil güncel fiyat
- Yeni indirimli fiyat
- İndirim yüzdesi
- Önlemin başlangıç tarihi ve süresi
Yetkililer, teklifleri her ürünün hane harcamalarındaki önemine, izleme kapasitesine ve fiyat indiriminin süresine göre değerlendirecek.
Tüketiciler indirimleri PosoKanei platformundan takip edecek
Tüketiciler, girişime dahil olan tüm ürünleri PosoKanei platformunun özel bir bölümünde görebilecek. Süpermarketler ayrıca raflarda ve mağazalarda tek tip bir etiket kullanarak tüketicilerin indirimli ürünleri kolayca tanımlamasını sağlayacak.
Rekabet koruma önlemleri getirildi
Girişim, rekabete aykırı uygulamaları önlemek için 16 rekabet koruma önlemi içeriyor. Kurallar, rakipler arasında fiyatlar, indirim yüzdeleri, maliyetler, kar marjları, satış hacimleri, müşteriler ve ticari stratejiler konusunda doğrudan veya dolaylı bilgi alışverişini yasaklıyor.
Sanayi birlikleri yalnızca üyelerine bilgi sağlayacak. AAEA&PK ise her şirketin bağımsız teklifinin alıcısı, değerlendiricisi ve izleyicisi olarak hareket edecek.
Yetkililer genel sonuçları yalnızca toplu halde yayınlayacak. Katılımcı ürün kodları, fiyat indirimleri resmen başladıktan sonra PosoKanei'de görünecek.
Uygulama takvimi
Girişim şu takvime göre ilerleyecek:
- 13 Temmuz: İş birlikleri ve şirketlere bilgi verilmesi
- 27 Temmuz: Ürün koduna göre bağlayıcı tekliflerin sunulması
- 28 Temmuz: AAEA&PK'nın teklifleri değerlendirmesi
- 29 Temmuz: Seçilen ürün kodlarının süpermarket zincirlerine bildirilmesi
- 3 Ağustos: Nihai tekliflerin toplanması
- 27 Ağustos: Referans fiyatların kaydedilmesi ve indirimlerin kesinleşmesi
- 31 Ağustos: Fiyat indirimi programının başlaması
- 31 Aralık 2026: Girişimin sona ermesi
AAEA&PK, programın piyasaya işletmelerin bağımsız kararlarla tüketici fiyatlarını hafifletmeye katkıda bulunabileceğini gösterme fırsatı verdiğini belirtti. Otorite, girişimin başarısının katılımcı ürün sayısına değil, Yunan hanelerine ulaşan gerçek mali faydaya bağlı olduğunu vurguladı.
