Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, Trakya bölgesindeki çeşitli önemli alanlarda restorasyon, arkeolojik ve koruma çalışmalarını yerinde inceledi. Bakan Mendoni, Didimoteyko'daki Bayezid Camii'ndeki son restorasyon çalışmalarını denetledi, Plotinopolis arkeolojik alanındaki kazı ve koruma çalışmalarını inceledi ve Orestiada yakınlarındaki Mikri Doxipara-Zoni Mezar Höyüğü'nü koruma ve gün yüzüne çıkarma projesi hakkında bilgi aldı.
Kültür Bakanlığı'na göre bu projeler, Trakya'nın zengin arkeolojik ve mimari mirasını gün yüzüne çıkarırken, hükümetin sınır bölgelerinde dengeli kalkınma ve kültürel mirasın tanıtımına yönelik daha geniş stratejisini de destekliyor.
Bayezid Camii'nde sona yaklaşılıyor
1420 yılında ibadete açılan Bayezid Camii, Yunanistan'daki en görkemli Osmanlı camileri arasında yer alıyor ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa topraklarında inşa edilen en önemli anıtlardan biri olma özelliğini taşıyor.
Yaklaşık bir dönümlük bir alanı kaplayan anıtta bir namazgah ve 22 metre yüksekliğinde bir minare bulunuyor.
2017 yılında geçirdiği yıkıcı bir yangının ardından Kültür Bakanlığı, 2019 yılında caminin tamamen restore edilmesi için düğmeye bastı.
Bakan Mendoni, incelemeleri sırasında çalışmaların sorunsuz bir şekilde ilerlediğini doğruladı. Proje; ahşap çatı ve kubbenin tamamen yeniden inşa edilmesini, minarenin tamamının restore edilmesini ve ahşap kapılar, pencereler ile taş korkulukların yeniden yapılmasını kapsıyor.
İşçiler ayrıca zemini tamamen yeniledi ve anıtı aşırı hava koşullarına karşı korumak için bir yıldırımlık sistemi kurdu.
Proje kapsamında engelli vatandaşlar için bir erişim asansörü de yapılıyor.
Bizans ve Bizans Sonrası Anıtların Restorasyonu Müdürlüğü, projeyi Yunanistan'ın Toparlanma ve Dayanıklılık Fonu, Kamu Yatırımları Programı ve Kültür Bakanlığı'nın olağan bütçesinden sağlanan finansmanla hayata geçiriyor.
Yaklaşık 15 milyon euro tutarındaki toplam yatırımla, restore edilen anıtın 2026 yılı içinde halka yeniden açılması planlanıyor.
Mendoni, camiyi Güneydoğu Avrupa'nın mimari mirası için olağanüstü öneme sahip bir anıt olarak nitelendirdi.
Bakan, bakanlığın karmaşık ahşap çatının yeniden inşası ve minarenin tamamen restore edilmesi gibi büyük teknik zorlukların üstesinden geldiğini sözlerine ekledi.
Plotinopolis, Trakya'nın Roma geçmişini gün yüzüne çıkarıyor
Mendoni ayrıca, Didimoteyko'nun güneydoğusunda, surlu Agia Petra tepesinde yer alan Plotinopolis arkeolojik alanında devam eden çalışmaları da inceledi.
Roma İmparatoru Trajan, şehri M.S. 98 ile 117 yılları arasında eşi Plotina onuruna kurdu. Yerleşim yeri daha sonra bölgenin önemli bir ekonomik ve dini merkezi haline geldi.
Arkeolog G. Bakalakis, bölgeyi 1960 yılında Plotinopolis olarak tanımladı. Beş yıl sonra arkeologlar, Yunanistan'da eşi benzeri olmayan bir eser olarak tanımlanan Roma İmparatoru Septimius Severus'a ait dikkat çekici bir altın büst keşfetti.
1977'den beri sistematik kazılar devam ediyor ve bu kazılarda süslü bir mozaik zemine ve taştan yapılmış bir kuyuya sahip bir yapı kompleksi ortaya çıkarıldı.
Arkeologlar ayrıca su sahnelerini tasvir eden bir mozaiğe sahip Roma dönemine ait bir oda tespit etti; mozaikte Evros Nehri bir genç, şehir ise bir kadın olarak kişileştirilmiş.
Bakan Mendoni, ziyareti sırasında mozaik koruma çalışmaları, bitki örtüsünün temizlenmesi ve 2020-2022 kazılarından bulunan eserlerin kataloglanması hakkında bilgi aldı.
2,18 milyon euroluk proje, Plotinopolis'i anıtlarının daha iyi sunulması ve temel ziyaretçi altyapısıyla modern, erişilebilir ve organize bir arkeolojik alana dönüştürmeyi hedefliyor.
Proje, Doğu Makedonya ve Trakya 2021-2027 Bölgesel Programı'nın bir parçasını oluşturuyor ve Antik Anıtların Restorasyonu Müdürlüğü ile Evros Eski Eserler Müdürlüğü tarafından uygulanıyor.
Doxipara-Zoni'de benzersiz bir Roma mezar kompleksi
En iddialı projelerden biri, Trakya'daki Roma imparatorluk dönemine ait en nadir arkeolojik anıtlardan biri olan Mikri Doxipara-Zoni Mezar Höyüğü ile ilgili.
Arkeologlar höyüğü 2002 ile 2004 yılları arasında keşfetti. Höyük, M.S. yaklaşık 100 ile 150 yılları arasında Roma Trakya'sının üst sosyal sınıflarının cenaze uygulamaları hakkında önemli kanıtlar sunuyor.
Arkeolojik kompleks, üç erkeğe ve bir kadına ait dört yakma çukurunun yanı sıra zengin bronz, demir, cam ve seramik mezar hediyeleri içeriyor.
Arkeologlar ayrıca metal ve ahşap bileşenleri de dahil olmak üzere beş arabanın kalıntılarını ve at mezarlarını da ortaya çıkardı.
Yakma işlemleri, kurbanlar, araba adakları ve anıtsal höyüğün inşasının bir araya gelmesi, Roma dönemi Trakya'sındaki cenaze geleneklerinin alışılmadık derecede ayrıntılı bir tablosunu sunuyor.
Mezarı korumak için 14,65 milyon euroluk proje
Mendoni, arkeolojik kompleksi koruyan ve sergileyen tesislerin inşaatındaki önemli ilerlemeyi yerinde inceledi.
Geliştirme alanı yaklaşık 2.650 metrekareyi kaplarken, etrafında ek 5.000 metrekarelik bir alan daha bulunuyor.
Merkezinde arkeolojik kalıntıları kaplayacak 2.350 metrekarelik yeraltı tonozlu bir koruyucu yapı yer alıyor.
Yapının dış cephesi büyük ölçüde antik höyüğün orijinal görünümünü yansıtacak, iç kısmında ise sergi alanları ve çok amaçlı bir salon bulunacak.
Ayrı bir 300 metrekarelik bina güvenlik noktasına, bilet gişesine, ziyaretçi hizmetlerine, Helen Kültür Varlıklarını Geliştirme Organizasyonu mağazasına ve sıhhi tesislere ev sahipliği yapacak. Ayrıca açık bir otopark da geliştiriliyor.
Sergide, höyükte bulunan yaklaşık 250 arkeolojik eserle birlikte arabalar ve atları sergilenecek.
14,65 milyon euroluk proje, Doğu Makedonya ve Trakya 2021-2027 programı aracılığıyla Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu'ndan ortak finansman alıyor.
Bakanlık, projeyi kuzey Yunanistan'daki en karmaşık ve yenilikçi arkeolojik alan geliştirme projelerinden biri olarak tanımlıyor.
Evros'ta yeni tarım müzeleri
Mendoni ayrıca, planlanan Evros Tarım Müzeleri Ağı'nın bir parçası olacak Karoti ve Ptelea'daki iki eski ilkokulu da ziyaret etti.
Kültür Bakanlığı, kültürel ademi merkeziyetçiliği teşvik etme ve somut olmayan kültürel mirası koruma çabalarının bir parçası olarak Trakya Etnoloji Müzesi ile işbirliği içinde bu girişimi geliştiriyor.
Karoti'de eski okul, Trakyalı müzisyen Chronis Aidonidis gibi önde gelen isimler de dahil olmak üzere bölgenin müzikal ekosistemine ve müzikal ağlarına odaklanan bir müzeye dönüştürülecek.
Ptelea'da ise eski okul, yerel dernekler tarafından korunan zengin tekstil mirasını sergileyecek. Üç temalı oda, üretim sürecini, tekstilleri yaratan kadınları ve yaşamın farklı aşamalarıyla olan bağlantılarını inceleyecek.
İki müze projesinin toplam bütçesi 205.000 euro olup, tamamen Kültür Bakanlığı'nın ulusal kaynaklarından finanse ediliyor.
'Kültür, kimliğin ve ilerlemenin temel taşıdır'
Mendoni, projeleri Trakya'nın kültürel ve tarihsel derinliğinin bir kanıtı olarak nitelendirdi.
Bayezid Camii, Plotinopolis ve Doxipara-Zoni höyüğünün, bölgenin tarihinin farklı dönemlerini yansıtan anıtları korurken yeni kültürel destinasyonların oluşturulmasına yardımcı olacağını söyledi.
Mendoni, "Trakya'nın kültürü, kimliğin, ilerlemenin ve ulusal özgüvenin temel taşıdır" dedi ve projelerin, Yunanistan'ın sınır bölgelerinin somut sonuçlarla hükümet planlamasının merkezinde kaldığını gösterdiğini sözlerine ekledi.
Bir bütün olarak ele alındığında bu projeler, Trakya'nın kültürel mirasının korunması, erişilebilirliği ve sunumuna yönelik önemli bir yatırımı temsil ederken, aynı zamanda kültürel turizmi ve yerel ekonomik kalkınmayı güçlendirmeyi de hedefliyor.
