Yunanistan'da yaz aylarında gündem genellikle ülkenin dört bir yanında çıkan ve dakikalar içinde günün haber akışını değiştirebilen orman yangınlarından oluşuyor. Bu gibi durumlarda haber odalarının en büyük zorluklarından biri, yeni bir yangın cephesi veya mevcut bir yangının durumundaki değişiklikler hakkında en güncel bilgiyi hızla aktarabilmek. iMEdD, bu ihtiyaca yanıt vermek için otomatik bir Telegram kanalı olan Fire News Alerts Greece'i hayata geçirdi. Kanalda yeni yangınlar ve halihazırda devam eden yangın cephelerindeki gelişmeler gerçek zamanlı olarak yayınlanıyor.
Veriler, Yunanistan İtfaiye Teşkilatı'nın aktif olaylar sayfasından alınıyor. Bu sayfada orman ve şehir yangınlarının yanı sıra itfaiyenin ülke genelinde yürüttüğü yardım operasyonlarına ilişkin bilgiler yer alıyor.
Fire News Alerts Greece'in oluşturulmasının ardındaki mantık, gazetecileri ve haber odalarını yeni bir yangın cephesi hakkında mümkün olan en kısa sürede bilgilendirmek. Ancak İtfaiye Teşkilatı'nın web sitesinin yangın cephelerini yoğunluğa göre sıralamadığını ve müdahale eden ekipler hakkında veri sağlamadığını da belirtmek gerekiyor.
Kanal nasıl çalışıyor?
Web sitesinde kamuya açık olarak yayınlanan veriler, Google Apps Script ile yazılmış bir program tarafından 7/24 'okunuyor'. Veriler bir Google Sheets tablosuna kaydediliyor ve orman yangınlarıyla ilgili yeni bir gelişme olduğunda (yeni bir yangın çıkması veya önceki bir yangının söndürülmesi/sonlanması gibi) anında Fire News Alerts Greece Telegram kanalına gönderiliyor. Herhangi bir değişiklik olmazsa kanal güncellenmiyor ve olduğu gibi kalıyor.
İtfaiye Teşkilatı web sitesinde yangın olaylarını dört farklı gruba ayırıyor:
- Devam ediyor
- Kısmen kontrol altında
- Tamamen kontrol altında
- Sonlandı
Fire News Alerts Greece'te yayınlanan mesajlar, kullanıcının cep telefonuna veya tarayıcısına bildirim olarak geliyor. Her mesajın üst kısmında meydana gelen yeni yangınlar/değişiklikler listelenirken, alt kısımda İtfaiye Teşkilatı'nın web sitesinde kaydedilen genel durum yer alıyor.
Genel durum bölümünde, yerden tasarruf etmek için yalnızca 'devam ediyor' statüsündeki yangınlar listeleniyor ve veriler beş unsurdan oluşuyor:
- Bölge
- Belediye
- Yerleşim yeri
- Yangının sürdüğü arazi türü (orman, tarım arazisi vb.)
- Olayın yaklaşık başlangıç saati (programımızın kaydı algıladığı ana göre). Gün değişmişse başlangıç tarihi de belirtiliyor.
Mesajların boyutunu daha da sınırlamak için genel durum içindeki arazi türü bir emoji ile gösteriliyor. En sık kullanılan emojiler şöyle:
ORMAN🌲ORMAN ALANI🌳OTLAK🌱TARIM ALANI / BİTKİ ARTIKLARI🌾ÇÖP ALANI / ATIK SAHASI🗑️AÇIK ARAZİ / SAZLIK / BATALIK🏞️BOŞ ARAZİ🏜️Deneyimden bilinmesi gereken gözlemler
Bazı yangınlar, kayıtlarındaki bazı ayrıntıların değişmesi nedeniyle aynı anda başlayıp bitmiş gibi görünebiliyor. Örneğin, 8 Haziran'da Attika'daki Loutraki yangını saatlerce sürmüştü ancak kaydında yapılan bir değişiklik nedeniyle sona ermiş gibi göründü: yangın başlangıçta 'orman' arazi türü altında listelenmişti ve başlamasından yaklaşık iki saat sonra 'orman alanı' olarak değiştirildi.
Bazen daha yoğun yangınlar, gazete kaynakları tarafından sona erdiği bildirilmiş olsa bile, başlamalarından saatler sonra web sitesinde 'devam ediyor' veya 'kısmen kontrol altında' olarak listelenmeye devam edebiliyor.
Veri toplama ve kanalı güncelleme süreci
Veriler, Google Apps Script ile yazılmış bir kod aracılığıyla bir Google Sheets tablosunda toplanıyor. Google Apps Script, Google Drive tarafından desteklenen, JavaScript kodu yazmak ve çalıştırmak için bulut tabanlı bir platform. Google Apps Script, elektronik tablolar da dahil olmak üzere Google ürünlerinde görevlerin entegrasyonuna ve otomasyonuna olanak tanıyor.
Bu durumda Claude yardımıyla aşağıdaki ana görevleri yerine getiren bir JavaScript kodu yazıldı:
- İtfaiye Teşkilatı'nın web sitesinden, özellikle de İtfaiye Teşkilatı'nın web sitesine gömülü olan https://www.fireservice.gr/apps/fire2019/symvanta/page.php uygulamasından veri toplar.
- Olay verilerini kategoriye (orman yangınları, şehir yangınları, yardım operasyonları) ve durumlarına göre sıralar.
- Verileri, her olay kategorisi için ayrı bir sayfa olacak şekilde Google Sheet'in ayrı sayfalarına kaydeder.
- Orman yangınları için, her seferinde en son veri 'anlık görüntüsü' (kaydettiği en güncel veri) ile bir önceki anlık görüntü arasındaki değişiklikleri tespit eder. Bu adım, programın sonunda 'devam ediyor' kategorisindeki orman yangınlarının durumunda değişiklik tespit edildiğinde yeni verileri Fire News Alerts Greece'e yeni bir mesaj olarak gönderebilmesi için sürecin en önemli parçalarından biridir.
Kanal, @BotFather kullanılarak böyle bir tek yönlü bildirim sisteminin kurulumunun çok kolay olması nedeniyle Telegram üzerinde oluşturuldu. Telegram, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde haber kuruluşları tarafından sıkça kullanılan bir araç ve geniş bir kitleye kısa, anlık mesajlar göndermek için uygun. Ayrıca, Telegram'da böyle bir sistem oluşturma imkanı, diğer benzer uygulamaların aksine ücretsiz olarak sunuluyor.
