Avrupa'nın orman yangınlarına en açık ülkelerinden biri şüphesiz Yunanistan. 2025 yılında 50 bin hektardan fazla alan kül oldu ve iklim değişikliği, özellikle uzun süreli kuraklıklar ve giderek şiddetlenen sıcak hava dalgaları nedeniyle bu eğilim son yıllarda sürekli kötüleşiyor. Yerel yetkililer yıllardır bu büyüyen acil durumla mücadele etmek için çalışıyor. Şimdi ise Yunanistan, yangın yönetiminde teknolojik bir lider haline geldi. Dünyada ilk kez bir ülke, özel bir uydu takımını ulusal yangın söndürme sistemine entegre etti. Sistem, çok küçük yangın noktalarını bile tespit edebilen dört nanouydudan oluşuyor. Bunun yanında verileri analiz eden, yanlış alarmları filtreleyen ve bilgileri doğrudan acil müdahale ekiplerine ileten yapay zeka kullanılıyor. Yüzlerce dron da ek hava gözetimi sağlayarak durumsal farkındalığı artırıyor. Teknoloji ayrıca yangın çıkaranları tespit etmeyi de kolaylaştırıyor ve yakında diğer Avrupa ülkelerine ihraç edilebilir.
https://www.youtube.com/watch?v=ysGj5Y7tIG0
Yunanistan'da büyüyen yangın krizi
WWF Yunanistan ve Atina Ulusal Gözlemevi'nin raporuna göre, 2025 hem toplam yanan alan hem de yangın sayısı açısından son yirmi yılın en kötü yangın yıllarından biriydi. Rakamlar 47.828 hektarın yandığını ve yangın sayısında 2006-2024 ortalamasına kıyasla yüzde 39 artış olduğunu gösteriyor. Resmi olarak haritalanmayan daha küçük yangınlar da dahil edildiğinde toplam 50 bin hektarı aşıyor. Sosyal, ekonomik ve çevresel etkiler ağırdı. 2025 yangınlarının neden olduğu karbon emisyonları 2003'ten bu yana kaydedilen en yüksek yedinci seviyeyken, evlerin ve kritik altyapının tahrip olması sonucu kurtarma maliyetleri 165 milyon avroyu aştı.
Ancak 2025 bir istisna değildi. İklim değişikliği, giderek şiddetlenen sıcak hava dalgaları ve uzun kurak mevsimlerle birlikte aşırı yangın sezonlarını Yunanistan'da yeni normal haline getiriyor. Ülke yıllardır giderek daha yıkıcı yangınlarla boğuşuyor. En yıkıcıları arasında Atina'nın varoşlarına ulaşan ve yaklaşık 100 kişinin ölümüne yol açan 2018 yangınları ile Batı Trakya ve Doğu Makedonya'yı kasıp kavuran ve izlemeye başlandığından bu yana Avrupa'da kaydedilen en büyük orman yangını olan 2023 yangını yer alıyor.
Nanouydular ve yapay zeka
2026 yazında Yunanistan, yangınla mücadelede güçlü bir yeni müttefik kazandı: uzay teknolojisi. Mayıs ayında Alman şirketi OroraTech ile ortaklaşa dört nanouydu fırlatıldı. Bu uydular termal sensörlerle donatılmış durumda ve dört metrekareden küçük alanlardaki yangın noktalarını tespit edebiliyor. Oysa geleneksel uydular yangınları ancak bir yolcu gemisi büyüklüğüne ulaştıklarında fark edebiliyor.
https://www.youtube.com/watch?v=BFnjvN2WYDA
Nanouyduları destekleyen yapay zeka modelleri sayesinde Yunan Uzay Merkezi (HSC) gelen verileri gerçek zamanlı işleyebiliyor, güneş panelleri ve diğer ısı tutan altyapıların neden olduğu yanlış alarmları eleyebiliyor, eşzamanlı yangın olaylarını önceliklendirebiliyor, nem seviyeleri, bitki örtüsü ve topografyaya dayalı olarak yangının yayılımını tahmin edebiliyor ve tüm bu bilgileri doğrudan acil müdahale ekiplerine ileterek operasyonlarını daha etkin koordine etmelerini sağlıyor.
Caydırıcılık ve tahmin
Önümüzdeki aylarda Yunanistan, yangın izlemeyi daha da güçlendirmek için yedi ek çok bantlı uydu fırlatacak. Ayrıca halihazırda OroraTech tarafından işletilen diğer uydulardan da yararlanıyor. Bu, Yunanistan'ı dünyada özel bir uydu takımını ulusal yangın müdahale sistemine entegre eden ilk ülke yapıyor. Sadece birkaç yıl öncesine kadar Yunanistan'ın yangın söndürme stratejisi gözetleme kulelerine, yüksek riskli ormanlardaki yangın devriyelerine ve stratejik noktalara konuşlandırılmış itfaiye araçlarına dayanıyordu. Bu, kapsamlı bölgesel kapsama sağlayamayan ve yangın başladıktan sonra müdahale için daha fazla zaman gerektiren eski bir sistemdi. Teknolojik dönüşüm aynı zamanda dronların hızla devreye alınmasını da içeriyor. İki yıl önce 40 dron varken geçen yıl 80'e, bu yıl ise 100'ün üzerine çıktı.
İtfaiyeci Alexandros Papaioannou, "Dronlar yangın söndürme operasyonlarında devrim yarattı çünkü bugüne kadar yangınlar yerden sekiz ya da on metre yükseklikteki gözcüler tarafından tespit ediliyordu. Şimdi dronlar 120 metre yükseklikte uçuyor, dürbünlerin çok ötesinde yakınlaştırma yeteneklerine sahip ve karar alma sürecine dahil olan 10 ya da 15 kişiye aynı anda canlı video aktarabiliyor," dedi.
https://twitter.com/FranceNews24/status/1425830188139515914
Yunanistan'ın teknolojik devrimi yalnızca yangın söndürmeyi iyileştirmekle kalmıyor, aynı zamanda yetkililerin yangın çıkaran sorumluları tespit etmesine de yardımcı oluyor. Tutuklama sayısı iki yılda iki katına çıkarken, para cezalarının toplam değeri dört kattan fazla arttı. Bu sistemde caydırıcılık, acil müdahale ve tahmin el ele çalışıyor. Avrupa Birliği, Yunanistan'a bu teknolojileri daha da güçlendirmesi ve artan yangın riskleri ile iklim değişikliğinin sonuçlarıyla karşı karşıya olan diğer Avrupa ülkelerine (İtalya dahil) ihraç etmesi için fon sağlamayı planlıyor.
