Girit Savaşı (Kandiye Kuşatması) tam 400 yıl önce, 23 Haziran 1645'te başladı. Kaynak: Nicolaes Visscher, Wikimedia Commons, Public Domain
Günümüzden yaklaşık dört asır önce, Haziran 1645'te başlayan ve yirmi yılı aşkın süren Girit Savaşı, dönemin iki büyük gücü Venedik Cumhuriyeti ile Osmanlı İmparatorluğu'nu adanın kontrolü için karşı karşıya getirdi. O dönemde Girit adası Kandiye (Candia) olarak bilindiği için bu çatışma aynı zamanda Kandiye Savaşı olarak da tarihe geçti.
Savaş, 60 bin kişilik Osmanlı ordusunun adaya çıkarma yapmasıyla alevlendi. Osmanlı kuvvetleri kısa sürede Girit'in büyük bölümünü ele geçirmeyi başardı. Ancak adanın tek istisnası, bugünkü Girit'in başkenti ve en büyük şehri olan Heraklion'un o dönemdeki adıyla Kandiye şehriydi. Şehir, son derece güçlü surlara sahipti.
Venedikliler, Girit'i Akdeniz'deki en değerli topraklarından biri olarak gördüğü için sonuna kadar direnmekte kararlıydı. Bu yüzden kendilerini uzun ve zorlu bir kuşatmaya hazırladılar. Tarihe geçen Kandiye Kuşatması, dünyanın en uzun kuşatmalarından biri olarak yirmi yıldan fazla sürdü.
Avrupa güçleri Venedik'in yanında saf tuttu
Venedikliler bu mücadelede yalnız değildi. Adadaki güçlerini korumak için Malta Şövalyeleri, İtalyan yarımadasındaki Papalık Devletleri ve Fransa gibi Avrupa güçlerinden kayda değer destek aldılar. Bu ülkeler Kandiye'nin savunmasına yardımcı olmak için adaya gemiler ve binlerce asker gönderdi. Venedik saflarında ayrıca Yunan dünyasındaki Osmanlı egemenliğine karşı mücadele eden birçok Yunan devrimci de yer alıyordu.
Ancak Venedikliler, gösterdikleri büyük çabaya ve direniş iradesine rağmen, Osmanlı'nın durdurulamaz saldırıları karşısında zamanla yıprandı. Osmanlı ordusu, şehir surlarını aşmak için topçu ateşi de dahil olmak üzere çeşitli savaş taktikleri uyguladı.
Kuşatma, uzun sürmesi nedeniyle her iki taraf için de çok ağır bir bedel gerektirdi. Tahminlere göre Venedikliler yaklaşık 30 bin, Osmanlılar ise 100 bin askerini kaybetti. 1669 yılında zafer umudu kalmayan Venedikliler, Kandiye'yi teslim etti. Karşılığında ise adadan güvenli bir şekilde çekilme hakkı istediler.
Girit'in kaybedilmesi, Venedik'in Akdeniz'deki deniz gücü konumuna vurulmuş ağır bir darbe oldu.
Bu kesin Osmanlı zaferinin ardından Girit adası, 1897'de özerk bir devlet ilan edilene kadar doğrudan Osmanlı kontrolünde kaldı. On altı yıl sonra, 1913'te ise modern Yunanistan devletine bağlandı.
