Avrupa Birliği, Yunanistan'ın kapsamlı yeni yaptırımları veto etmesinin ardından Rusya'ya yönelik yaptırım stratejisini yeniden şekillendirmeyi değerlendiriyor. Financial Times'ın haberine göre, AB yetkilileri daha hedefli mali kısıtlamaları hızlıca yürürlüğe koymanın ve üye ülkelerin müzakere sürecinde veto kullanma fırsatlarını sınırlamanın yollarını arıyor. Brüksel, büyük yaptırım paketleri uygulama pratiğinden vazgeçmeyi ve yeni kısıtlamaları bireysel kararlar ya da küçük tematik bloklar halinde getirmeyi değerlendiriyor. Böylece tek bir ülkenin ulusal çıkarları nedeniyle tüm paketi geciktirmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yunanistan, haftalardır Dynagas şirketine ait gemilerin Rus sıvılaştırılmış doğal gazını taşımaya devam edebilmesi için muafiyet talep ediyordu. Atina yönetimi, bu muafiyeti yaptırımları onaylamanın ana koşulu haline getirmişti. Yunanistan'ın bu vetosu, aralarında düzinelerce Rus bankası, finans kurumu ve Moskova'nın petrol gelirlerini azaltmaya yönelik önlemlerin de bulunduğu diğer önemli kısıtlamaların da gecikmesine yol açtı.
Financial Times'a konuşan üç kaynak, AB'nin son yaptırım müzakerelerinde giderek yaygınlaşan bu taktiği engellemenin yollarını aradığını belirtti. Öne çıkan fikirlerden biri, yaptırımları kapsamlı paketler halinde birleştirmek yerine daha küçük 'tematik paketlere' bölmek. Yetkililer, bu değişikliğin ulusal vetoların yaptırımları geciktirme riskini azaltacağına inanıyor.
Bir kaynak, 'Bu son yaptırım paketi olabilir. Bu yaklaşımın artık işe yaramadığı oldukça açık' dedi.
Şubat 2022'den bu yana AB, Rusya'ya karşı 21 yaptırım paketini onayladı. Ancak son dönemde, belirli maddelere yönelik vetolar, tüm AB başkentlerinin desteğini alan ilgisiz kısıtlamaları da bloke eder hale geldi.
Financial Times, geçtiğimiz hafta Yunanistan'ın, milyarder George Prokopiou'ya ait Dynagas şirketine muafiyet tanınana kadar en son yaptırım paketini onaylamayı reddettiğini örnek gösterdi. Yunanistan'ın bu muafiyeti elde etmesi, AB'nin Rusya'ya yönelik geniş kapsamlı ekonomik yaptırımlarında ilk kez bir gevşeme yaşandığı anlamına geliyor.
Müzakerelere katılan birkaç AB diplomatı bu taktiği 'çirkin' olarak nitelendirdi. Bir diplomat, 'Artık kimsenin dayanışmadan bahsettiğini duymak istemiyorum' ifadelerini kullandı.
Yunan yetkililer ise LNG taşımacılığı yasağının yanlışlıkla onaylandığını, Rus ekonomisinden çok Dynagas'a zarar vereceğini ve Çin ile AB dışı ülkelerdeki rakip gemi sahiplerine avantaj sağlayacağını savundu.
Financial Times, 16 Temmuz'da Yunanistan'ın, Rus LNG'sinin üçüncü ülkelere taşınmasının yasaklanmasının Dynagas'a ciddi zarar vereceği endişesiyle AB'nin 21. yaptırım paketini bloke ettiğini bildirmişti. European Pravda'nın haberine göre, Yunanistan ve Avusturya'nın bazı hükümlere itiraz etmesi nedeniyle paketin onayı en az bir hafta ertelenmişti. Paketin onaylanması için 22 Temmuz'da AB Daimi Temsilciler Komitesi'nde (Coreper) yeni bir girişim planlanmıştı.
AB büyükelçileri daha önce 13 ve 14 Temmuz'da Rusya'ya yönelik yaptırımlar konusunda anlaşmaya varamamıştı. 13 Temmuz'da AB, Rusya'nın VK Company'sine (VKontakte) ve MAX uygulamasını geliştiren ve işleten yan kuruluşu Communication Platform'a yaptırım uygulamıştı. Bu yan kuruluşun Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından kontrol edildiği belirtiliyor.
15 Haziran'da AB, Rusya'nın askeri-endüstriyel kompleksini, gölge filosunu ve Moskova'nın Avrupa'ya yönelik hibrit operasyonlarını destekleyen ağları hedef alan bir önceki yaptırım paketini onaylamıştı. Ancak Bulgaristan, Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill'in yaptırım listesine eklenmesi nedeniyle 21. paketi bloke edeceğini açıklamıştı. İtalya da planlarla ilgili endişelerini dile getirmişti. Patriğin yanı sıra Rus oligark Vagit Alekperov da nihai listeden çıkarıldı.
Avrupa Komisyonu, olası bir yaptırım stratejisi değişikliği konusunda resmi yorum yapmazken, 21. yaptırım paketinin kabul edilmesinin ardından Rusya'nın önemli bir ekonomik baskı altında olduğunu vurguladı.
