ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atina'daki tarihi Pniks tepesinde verdiği konuşmada antik Yunanistan'ın Batı uygarlığını ve Amerika Birleşik Devletleri'nin kuruluş ilkelerini derin biçimde etkilediğini vurguladı.
Rubio, çarşamba günü Akropolis'in arka planına karşı yaptığı konuşmada Atina'yı demokrasinin doğduğu yer ve antik kentin çok ötesine uzanan kültürel ve entelektüel mirasın simgesi olarak niteledi.
Konuşmasında demokrasi, felsefe, yurttaşlık ve erdem arayışı ön plana çıktı. Rubio, bu Yunan ideallerinin Batı'nın siyasi kurumlarını ve entelektüel geleneklerini şekillendirmeye yardımcı olduğunu savundu.
Yunan düşüncesinin felsefe, tarih, bilim ve bilgi arayışı üzerindeki etkisini anlatırken Aristoteles ile Plutarkhos'tan söz etti.
Rubio, bu mirasın Amerika Birleşik Devletleri'nin kurumları da dahil olmak üzere Batı kurumlarının inşa edildiği temellerden bazılarını sunduğunu kaydetti.
Yunanistan ABD için 'model müttefik'
Rubio, perşembe günü Lizbon'a hareketinden önce Atina Havalimanı'nda gazetecilere yaptığı açıklamada Yunanistan'ı ABD'nin model müttefiki olarak tanımladı.
Washington'ın daha güçlü bir Avrupa ve Avrupalı ortaklarıyla daha yakın işbirliği istediğini de vurguladı.
"Müttefiklerimiz ne kadar güçlüyse biz de toplu olarak o kadar güçlüyüz. Güçlü bir Avrupa istiyoruz. Avrupa'da güçlü ortaklar istiyoruz" dedi Rubio.
Yunanistan, Portekiz ve Almanya'yı kapasitelerini güçlendirmek için girişimlerde bulunan ülkeler arasında sayan Rubio, Avrupa ülkelerinin ekonomik, toplumsal ve askeri açıdan güçlenmesinin NATO'yu daha da sağlamlaştıracağını belirtti.
Pniks'teki konuşmasının zamanlaması ve anlamı sorulan Rubio, tarihi mekanın Yunanistan ile ABD arasındaki köklü ilişkiye dikkat çekme fırsatı sunduğunu söyledi.
"Sanırım bu konuşma birçok açıdan Yunanistan'la bağlarımızı da güçlendiriyor. Yunanistan gerçekten bir model müttefik ve bunu net bir şekilde ortaya koymak istedik" diye konuştu.
Rubio, mesajının daha önceki ifadeleriyle tutarlı olduğunu vurgularken mekanın özel sembolizmine de işaret etti.
"Tutarlı bir mesaj. Mekan çok özel, çünkü demokrasinin doğduğu yer burası. Batı'nın sütunlarının ve temellerinin birçok kökü burada bulunuyor" ifadelerini kullandı.
Konuşması sırasında Rubio, Yunanistan'ın enerji, göç ve savunma alanlarında ABD ile işbirliğini de övdü ve diğer Avrupa ülkelerinin bu örneği izlemesini umduğunu dile getirdi.
Bu sözler, Rubio ile Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis'in eş başkanlığını üstlendiği Atina'daki ABD-Yunanistan Stratejik Diyaloğu'nun altıncı turunun ardından geldi.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı ortak açıklamaya göre iki ülke savunma, enerji, ticaret ve yatırım alanlarında işbirliğini güçlendirme taahhütlerini yeniledi.
JD Vance konuşmayı övdü
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Rubio'nun konuşmasını övdü ve konuşmanın videosunu X platformunda paylaştı.
"Marco'nun Batı uygarlığının doğduğu yerlerden birinde yaptığı mükemmel konuşma. Avrupa'daki dostlarımız net bir tercihle karşı karşıya: çöküş ya da yenilenme. Umarım doğru kararı verirler" diye yazdı Vance.
Konuşma uluslararası medyada geniş yankı buldu. Önde gelen birçok Amerikan yayın kuruluşu metni, Batı uygarlığının geleceğine ve Rubio'nun olası siyasi hedeflerine dair daha geniş bir mesaj olarak yorumladı.
Wall Street Journal'dan 'yılın konuşması' nitelemesi
Wall Street Journal, öne çıkan bir başyazısında Rubio'nun konuşmasını Batı dünyasının karşı karşıya olduğunu belirttiği krize zamanında verilmiş bir yanıt olarak tanımladı.
"Görüşümüze göre bu yılın konuşması" diye yazdı gazetenin yazı işleri kurulu.
Gazete, Rubio'nun siyasi ve ahlaki belirsizlik döneminde Batı'nın yenilenmesi gibi merkezi bir meseleyi ele aldığını savundu.
Yayın, Rubio'nun modern Batı toplumlarının Atina ve Kudüs'ten devraldıkları entelektüel mirasla tarihsel bağlarına yaptığı vurguyu memnuniyetle karşıladı.
Başyazıda ayrıca Rubio'nun, Trump yönetiminin diğer üyelerinin başvurduğu Avrupa'ya yönelik doğrudan eleştirilerden kaçındığına dikkat çekildi.
Gazeteye göre bunun yerine Rubio, Batı tarihinin başarılarını daha iyi bir gelecek olasılığıyla birleştiren daha geniş bir vizyon ortaya koydu.
Yayın, Amerikalıların tam da böyle bir vizyonu ve bunu ifade edebilecek siyasi liderliği aradığını öne sürdü.
Gazetenin yorumu, Rubio'nun potansiyel olarak Cumhuriyetçi Parti'nin başkan adaylığı için yarışabileceği 2028 ABD başkanlık seçimlerini de yeniden gündeme getirdi.
Wall Street Journal, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'e de atıfta bulunarak onu ülkesinin ekonomik toparlanmasına öncülük etmekle övdü.
ABD basını Rubio'nun 2028 hedeflerini tartışıyor
Birkaç büyük Amerikan medya kuruluşu daha Atina konuşmasını, Rubio'nun siyasi geleceği açısından belirleyici olabilecek bir gelişme olarak yorumladı.
Washington Post konuşmayı özenle kurgulanmış bir prodüksiyon olarak niteledi. Dışişleri Bakanlığı personelinin dört video kamerayla çekim yaptığını, bunlardan birinin Rubio'yu Pniks'te sinematik görüntülerle kaydetmek için vinçle yerleştirildiğini belirtti.
Gazetenin muhabiri John Hudson, Rubio'nun Yunanistan'a Amerika'nın baş diplomatı olarak geldiğini, ancak Donald Trump'ın MAGA hareketinin mirasçısı olmayı hedefleyen bir siyasetçinin konuşmasını andıran bir adres verdiğini ileri sürdü.
The Hill ise dikkatini, Akropolis'in etkileyici arka planı önünde yapılan ve küresel sahnede yeni bir Amerikan ile Avrupa gücü dönemi çağrısı yapan konuşmaya yöneltti.
Yayın için yazan Laura Kelly, konuşmanın Trump ile Avrupalı liderler arasındaki ilişkilerin gergin olduğu bir dönemde yapıldığına dikkat çekti.
Kelly, konuşmanın kapsayıcı temalarının ve etkileyici mekanının Rubio'nun 2028'de olası bir başkanlık yarışına gireceği yönündeki spekülasyonları artıracağını savundu.
CNN de konuşmanın siyasi önemine işaret etti.
Siyasi analist Stephen Collinson, Rubio'nun Atina'daki çıkışını MAGA sonrası dönemin dış politikasını çizme girişimi olarak yorumladı.
Kanal, Rubio'nun gün batımında Akropolis'in altında konuşma yaptığı görüntülerin başkanlık hedeflerine ilişkin tartışmayı daha da körükleyebileceğini öne sürdü.
Öte yandan Fox News konuşmayı, açık sınır politikalarına ve kozmopolitizme yönelik sert bir eleştiri olarak tanımladı.
Muhabir Morgan Phillips, konuşmanın bazı bölümlerinin sıradan bir dış politika açıklamasından çok seçim kampanyası konuşmasına benzediğini gözlemledi.
CBS News, Rubio'nun iki bin yılı aşkın tarihe yaptığı atıflara odaklandı ve onun antik Yunanistan'ı, Batı toplumlarının karşılaştığı güncel sorunlara olası yanıtların kaynağı olarak sunduğunu bildirdi.
New York Times da konuşmanın daha geniş siyasi mesajını ele aldı. Muhabir Edward Wong, metni Avrupa'ya "uykudan uyanma" ve Batı'nın üstünlüğünü savunma çağrısı olarak niteledi.
Ulusal ve uluslararası tüm bu tepkiler, Rubio'nun Atina konuşmasını Batı ittifaklarının geleceği, klasik uygarlığın etkisi ve Trump başkanlığının ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin siyasi yönüne ilişkin daha geniş bir tartışmanın merkezine yerleştirdi.
