ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio çarşamba günü Atina'yı ziyaret ediyor. Görüşmelerin merkezinde enerji ve savunma konuları bulunuyor.
Rubio, ABD-Yunanistan Stratejik Diyalog'un altıncı turuna katılacak ve Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis ile Başbakan Kyriakos Miçotakis ile bir araya gelecek. Askerî iş birliği, denizcilik ve kültür mirasının korunması alanlarında anlaşmaların imzalanması bekleniyor. Ziyaret, jeopolitik baskıların yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor; Orta Doğu'daki gelişmeler, enerji güzergâhlarının güvenliği ve büyük güçler arasındaki rekabet görüşmelere ekstra ağırlık katıyor.
ABD Dışişleri Bakanı salı akşamı Atina'ya ulaştı. Rubio'yu havalimanında Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis ve ABD'nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle karşıladı. Büyükelçi Guilfoyle, sosyal medya paylaşımında iki ülke ilişkilerinin hiç bu kadar güçlü olmadığını kaydetti.
Görüşmelerin odağında enerji ve savunma var
Stratejik Diyalog'un altıncı turu, ikili iş birliğinin gözden geçirilmesi ve atılacak yeni adımların belirlenmesi için bir fırsat sunuyor. Gündem bölgesel güvenlik ve savunmadan ileri teknolojiye, ticarete, yatırıma ve halklar arasındaki bağlara kadar uzanıyor.
Washington için öncelikler, savunma iş birliğini derinleştirmek ile bölgesel ve enerji güvenliğini güçlendirmek. Rubio, İzlanda ve Portekiz'i de kapsayan Avrupa turuna çıkmadan önce hem ABD'nin Yunanistan'daki askerî varlığına hem de iki ülke arasındaki güçlü ekonomik ilişkilere atıfta bulundu.
Enerji tarafında Avrupa'nın tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesine ve Yunanistan'ın rolünü güçlendirecek altyapıların geliştirilmesine özel önem veriliyor. Buna ExxonMobil ve Chevron'un katılımıyla yürütülen hidrokarbon arama çalışmaları, Dikey Koridor (Vertical Corridor) ve Mısır, Kıbrıs ile İsrail'e elektrik bağlantıları da dahil.
Savunmada görüşmelerin ikili iş birliğinin tüm boyutlarını kapsaması bekleniyor; F-35 savaş uçaklarının satın alınması ve Yunanistan'ın F-16 filosunun modernizasyonu öne çıkan programlar arasında yer alıyor.
Bugünkü program kapsamında Yunanistan ile ABD'nin, Yunanistan Silahlı Kuvvetleri ile Florida Ulusal Muhafızları arasında iş birliğine yönelik bir niyet mektubu imzalaması bekleniyor. Milli Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın da imza törenine katılması öngörülüyor.
İki ülke ayrıca, milattan sonra 15. yüzyıla tarihlenen arkeolojik ve etnolojik malzeme kategorileri üzerine ithalat kısıtlamaları getirilmesine ilişkin mutabakat zaptını yenileyecek. Böylece kültür mirasının korunmasına yönelik çerçeve güçlendirilmiş olacak.
Denizcilik alanında ise iki ülke, 1978 tarihli Denizcilerin Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları Uluslararası Sözleşmesi (STCW) kapsamında denizci yeterlilik belgelerinin karşılıklı tanınmasına dair bir mutabakat zaptı imzalayacak. Amaç, denizci istihdamını kolaylaştırmak ve denizcilik eğitiminde iş birliğini güçlendirmek.
Orta Doğu, Hürmüz Boğazı ve Türk-Yunan ilişkileri
İkili anlaşmaların ötesinde görüşmelerin güçlü bir bölgesel boyutu da olacak.
Yunan tarafının Türk-Yunan ilişkilerini gündeme getirmesi ve uluslararası hukuk temelinde barışçıl bir arada yaşama perspektifiyle bölgesel istikrara yönelik zorlukları dile getirmesi bekleniyor.
Görüşmelerde İran ve Hürmüz Boğazı'ndaki durumun da ele alınması öngörülüyor. Deniz ticaret filosunun büyüklüğü göz önüne alındığında deniz güvenliği Yunanistan için özellikle önem taşıyor; deniz yollarındaki aksaklıkların ticarete ve enerji tedarikine etkisi de dikkate alınıyor.
Pniks konuşmasında 'Batı ruhunun yeniden doğuşu' çağrısı
Rubio'nun ziyaretinin siyasi mesajı, Akropolis manzarası eşliğinde Pniks Tepesi'nde vereceği konuşmayla ortaya konacak.
ABD Küresel Kamu İşleri Müsteşar Yardımcısı Dylan Johnson'ın Breitbart News'e verdiği demeçte belirttiği üzere, Dışişleri Bakanı konuşmasında ABD ile Avrupa'yı 'Batı ruhunun büyük bir yeniden doğuşu'nda birleşmeye çağıracak.
Konuşmada antik Yunanistan, Atlantik'in iki yakasının ortak tarihi mirasına dair bir mesajın çıkış noktası olacak.
