ABD'li kongre üyeleri Brad Schneider ve Gus Bilirakis, Doğu Akdeniz'deki koordinasyonu ve ortaklıkları güçlendirmek amacıyla Yunanistan ve Kıbrıs'ın elektrik şebekelerini birbirine bağlamayı hedefleyen Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) projesine öncelik verilmesi için Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD Uluslararası Kalkınma Kurumu CEO'su Ben Black'e çağrıda bulundu. İki partili bir grup tarafından yapılan bu çağrı, bölgedeki stratejik işbirliğini ön plana çıkarıyor.
Schneider ve Bilirakis, bölgenin Hindistan, Orta Doğu ve Avrupa arasında stratejik bir köprü olarak rolünü güçlendirmek amacıyla Mayıs 2025'te iki partili Doğu Akdeniz Geçiş Yasası'nı meclise sundu. Tasarı, Ocak ayında Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nden, Haziran ayında ise Senato Dış İlişkiler Komitesi'nden geçti.
Kongre üyeleri mektuplarında, “Doğu Akdeniz, IMEC projesine açılan bir kapı olarak hayati bir rol oynayacak ve Büyük Deniz Bağlantısı (GSI), bu koridorun gelişimi için merkezî nitelikteki kilit stratejik altyapı projesidir” ifadelerini kullandı.
Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesi, Asya, Basra Körfezi ve Avrupa arasındaki bağlantıyı ve ekonomik entegrasyonu artırmayı hedefliyor. Yunanistan bu dev projenin Avrupa'ya açılan kapısı konumunda bulunuyor.
Kongre üyeleri, “ABD'nin, bu dönüşümün ortaklarımızı güçlendirmesini, enerji rotalarını çeşitlendirmesini, bölgesel entegrasyonu derinleştirmesini ve stratejik rakipler tarafından domine edilen altyapılara şeffaf bir alternatif sunmasını sağlamada net bir çıkarı bulunmaktadır” vurgusunu yaptı.
Mektupta şu ifadelere yer verildi: “Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail'in elektrik şebekelerini birbirine bağlayarak GSI projesi, stratejik açıdan hayati bir koridor boyunca kilit ABD ortaklarını birbirine bağlayacaktır. Proje, Kıbrıs'ın Avrupa elektrik iletim sisteminden izolasyonuna son verilmesine yardımcı olacak, İsrail'in arz güvenliğini güçlendirecek ve Avrupa ile Doğu Akdeniz arasında temiz, güvenilir ve çift yönlü enerji akışları için yeni bir platform yaratacaktır.”
Yunanistan ve Kıbrıs'ın elektrik şebekelerini bağlama girişimi, geçen hafta önemli bir ivme daha kazandı. Fransız yatırım grubu Meridiam, Başbakan Kiryakos Miçotakis'in de hazır bulunduğu Atina'da imzalanan bir anlaşmayla GSI projesine çoğunluk hissedarı olarak katıldı.
Projenin önündeki bir sonraki büyük sınavın, önümüzdeki aylarda gerçekleşmesi bekleniyor. Kiralanan bir gemi, Girit'in güneydoğusu ile Kasos ve Karpathos adalarının güneyindeki uluslararası sularda deniz tabanı araştırmalarına yeniden başlayacak.
Bu anlaşma, Nisan ayında Miçotakis ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında başlayan diplomatik temasların bir sonucu olarak hayata geçti. Yunan yetkililer, Fransızların sürece dahil olmasını, projeyle ilgili Türkiye ile yeni anlaşmazlıklar çıkması durumunda bir güvence olarak görüyor.
Kongre üyeleri grubu, ABD'nin Doğu Akdeniz'de istikrar, güvenlik ve işbirliğini teşvik etme konusundaki köklü çıkarlarına dikkat çekti. Mektupta, “Bu projeye öncelik vermenizi talep ediyor ve tamamlanmasının önündeki jeopolitik zorlukları görüşmek üzere gizli bir brifing talep ediyoruz” denildi.
Söz konusu mektubu, kongre üyeleri Jake Auchincloss, Dan Goldman, Craig Goldman ve Haley Stevens da imzaladı.
