ABD Kongresi'nde iki partili bir grup milletvekili, Demokrat Temsilci Dina Titus öncülüğünde, Trump yönetiminin Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satışını ilerletmesini engellemek için yeni bir girişim başlattı. Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri Steve Scalise (R) ve Azınlık Lideri Hakeem Jeffries'e (D) gönderilen bir mektupta, milletvekilleri satışı engellemek için mevcut tüm yasama araçlarının kullanılması çağrısında bulundu.
Girişim, Başkan Donald Trump'ın Ankara'da yapılacak NATO zirvesi öncesinde Türkiye ile yeniden savunma düzenlemesi yapılabileceğine dair son yorumlarının ardından geldi. Mektubun henüz imza toplama aşamasında olduğu belirtilirken, milletvekilleri yürütme organının, Türkiye'nin Rus S-400 hava savunma sistemini elinde bulundurması ve CAATSA yaptırımları sorunu çözülmeden ABD yasalarını by-pass edemeyeceğini vurguluyor.
Girişimde, Silah İhracatı Kontrol Yasası’nın (AECA) hükümlerine dayanılarak, Kongre'nin yürütme organından resmi bildirim alındıktan sonra ortak bir karar tasarısıyla büyük silah satışlarını engelleme yetkisi olduğu hatırlatılıyor.
Mektup, mevcut politikayı tersine çevirmenin ABD'nin Doğu Akdeniz'deki müttefiklerine yanlış bir sinyal göndereceği ve NATO'da Rus etkisine karşı koyma çabalarını zayıflatacağı uyarısında bulunuyor.
Helen Amerikan Liderlik Konseyi (HALC), taban düzeyinde bir kampanya başlatarak Amerikan vatandaşlarına, 'Uygun Bulmama Ortak Kararı'nı desteklemek için temsilcileriyle iletişime geçmeleri çağrısı yaptı. HALC, F-35'e ilişkin olası teknoloji transferlerini (F110 motorları dahil) 'Cumhurbaşkanı Erdoğan'a büyük bir hediye' olarak nitelendirdi ve bu transferlerin, devam eden S-400 sorununa rağmen Türkiye'nin yerli KAAN savaş uçağı programını güçlendirebileceğini savundu.
Türkiye, 2019 yılında S-400'ü satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmıştı. Bu adım, teknoloji güvenliği ve NATO ile uyumluluk konusunda ciddi endişelere yol açmıştı. İlişkilerde bazı dalgalanmalar yaşansa da Rus sistemiyle ilgili temel sorunlar çözülmedi.
Kongre girişimi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki gerginlikler de dahil bölgesel politikaları göz önüne alındığında, ülkeyle yapılacak büyük silah anlaşmalarına yönelik iki partili şüpheciliğin devam ettiğini yansıtıyor.
Kongre'de potansiyel oylamaların yapılması beklenirken, gelişmeler F-35 ile ilgili işlemlerin geleceğini belirleyebilir.
