Petrol devi Chevron, ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela'nın petrol rezervlerini geliştirmeye yönelik iddialı bir anlaşmayı ve Pentagon'a kârdan pay verilmesini duyurmasının ardından, ülkedeki faaliyetlerini genişleteceğini resmen açıkladı.
Venezuela'da büyük çaplı faaliyet gösteren tek ABD petrol şirketi olan Chevron, Çarşamba günü aktif olarak çalıştığı Orinoco Kuşağı'nda kendisine ek arazi tahsis edildiğini duyurdu. Şirket, mevcut üretimini iki kattan fazla artırarak günde yaklaşık 600 bin varile çıkarmak hedefiyle önümüzdeki beş yıl içinde 7 milyar dolardan fazla yatırım yapmayı planlıyor.
Şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Mike Wirth, yazılı açıklamasında, "Chevron'un Venezuela'daki geçmişi bir asrı aşıyor ve genişleyen konumumuz, ülkenin derin kaynak potansiyeline olan güvenimizi yansıtıyor" ifadelerini kullandı.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) 2025 Yıllık İstatistik Bülteni'ne göre Venezuela, 303 milyar varili aşan kanıtlanmış rezerv miktarıyla dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip. Suudi Arabistan ise 267 milyar varil ile oldukça geriden takip ediyor.
Ancak Venezuela'nın enerji altyapısı ciddi şekilde yıpranmış durumda olması ve ülkenin uluslararası yaptırımlar altında faaliyet göstermesi nedeniyle, günlük üretimi sadece 1 milyon varilin biraz üzerinde. Bu rakam, Suudi Arabistan'ın her gün ürettiği 10 ila 11 milyon varilin çok altında kalırken, ABD'nin günlük üretimi ise neredeyse 14 milyon varile ulaşıyor.
1 Eylül 2026 Salı günü Venezuela'nın petrol üretim bölgesi Cabimas'taki Maracaibo Gölü'nde teknesini süren bir balıkçı. (AP Photo/Ariana Cubillos)
Chevron'ın Genişleme Adımı, ABD ile Venezuela Arasındaki Anlaşmanın Ardından Geldi
ABD'nin en büyük ikinci petrol şirketi olan Chevron, 1923 yılından bu yana Venezuela'da faaliyet gösteriyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Çarşamba günü Venezuela'nın başkentinde düzenlenen ve Chevron, İtalyan petrol şirketi Eni ile diğer enerji şirketlerinin Güney Amerika ülkesinin hükümetiyle anlaşmalar imzaladığı törene katıldı.
Wright, Caracas'ta yaptığı açıklamada, "Başkan Trump'ın Venezuela'daki misyonu çok net. Misyon, Venezuela halkına barış, özgürlük, fırsat ve refah getirmektir" dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü: "Bugün imzalanan anlaşmaların -onlarca milyar dolarlık yatırım ve nihayetinde on binlerce istihdam- Venezuela'daki herkes için barış, fırsat ve refah topunu yuvarlamaya başlamakta kritik bir rol oynayacağına inanıyorum."
Beyaz Saray, Pazartesi günü Trump'ın Venezuela'nın petrol endüstrisine girme çabalarının bir parçası olarak Kuzey Amerika Mavi Enerji Ortakları (NABEP) ile ortaklık kurduğunu doğruladı.
Yine de anlaşma, yıllarca süren ihmalin ardından altüst olan Venezuela petrol endüstrisinin canlandırılmasının yıllar alacağını söyleyen enerji uzmanlarının şüpheciliğiyle karşılandı.
Ayrıca, Venezuela'nın Devlet Başkanı Vekili Delcy Rodríguez'in, 65 milyar varil rezervi bulunan 17 petrol sahası üzerinde NABEP'e 100 yıllık haklar verme yetkisine sahip olup olmadığı ve gelecekteki Venezuela veya ABD yönetimlerinin bu anlaşmayı geçersiz kılıp kılmayacağı soruları da gündemde.
1 Eylül 2026 Salı günü Venezuela'nın petrol üretim bölgesi Cabimas'taki Maracaibo Gölü kıyısında yağmurdan korunmak için bir çocuğu saran bir kadın. (AP Photo/Ariana Cubillos)
ABD Eleştirilere Yanıt Veriyor
Cato Enstitüsü'nün uluslararası çalışmalar başkan yardımcısı Ian Vásquez, Venezuela anayasasının ABD'nin taraf olduğu türdeki düzenlemelerin Ulusal Meclis tarafından onaylanmasını şart koştuğunu, ancak bunun gerçekleşmediğini yazdı.
Vásquez, "Anlaşma meşruiyetten yoksun çünkü onlarca yıldır şiddet yoluyla iktidara tutunan ve muhtemelen Latin Amerika tarihindeki en büyük seçim hilesini 2024'te gerçekleştiren bir diktatörlükle anlaşmaya varıldı" ifadelerini kullandı ve ekledi: "Anlaşma aynı zamanda ABD'den gelen askeri ve diğer baskılar altında yapıldı. Bu nedenle, gelecekteki herhangi bir Venezuela demokrasisi bu anlaşmayı sorgulayacak ve mevcut düzene olan güveni zedeleyecektir."
İktidar partisinin kontrolündeki Ulusal Meclis, Salı günkü oturumunda anlaşmaya destek belirtti ancak milletvekilleri hiçbir tartışma yürütmedi veya onay için oylama yapmadı.
Wright, Çarşamba günü eleştirilere yanıt vererek gazetecilere anlaşmanın her iki ülke için de "devasa bir kazanç" olduğunu söyledi.
Rodríguez ile ortak basın toplantısında konuşan Wright, "Yer altında durup kimseye faydası dokunmayan kaynakları alacak, sermaye, para ve teknoloji yatırımı yaparak bunları yüzeye çıkaracak ve Venezuelalıların hayatını iyileştirecek, Amerikalılara daha iyi enerji tedariki sağlayacak" dedi.
Trump, Ocak ayında dönemin Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun yakalanmasından bu yana Venezuela'nın petrolüne göz dikmiş durumda ve ABD'li işletmeleri ülkeye geri sokmak için baskı yapıyor. Trump, aynı ay yaptığı açıklamada, "Exxon giriyor, Chevron giriyor. Büyük petrol şirketlerimiz giriyor" demişti.
Pazartesi günü yine diğer büyük ABD petrol şirketlerinin dönüş için hazırlandığını ima etti, ancak Chevron dışında buna dair hiçbir kanıt bulunmuyor.
Exxon Mobil Üst Yöneticisi Darren Woods Ocak ayında Venezuela'nın "yatırım yapılamaz" bir ülke olduğunu söylemişti. Exxon'dan bir sözcü bu hafta "değişen bir şey yok" açıklamasında bulundu.
ABD'li Dev Petrol Şirketleri Hala İstekli Değil
ABD'li dev petrol şirketlerinin Venezuela'daki geçmişi, bu isteksizliği açıklıyor.
Venezuela petrol endüstrisini 1976'da kamulaştırmış ve devlet şirketi Petróleos de Venezuela S.A.'yı kurmuştu. İkinci bir kamulaştırma, Devlet Başkanı Hugo Chávez'in yabancı petrol şirketlerini devlet kontrolündeki ortak girişimlere zorladığı ve reddeden şirketlerin varlıklarına el koyduğu 2007 yılında yaşandı. Chevron bir ortak girişimi kabul etti. Exxon ve ConocoPhillips dahil diğerleri reddetti ve Venezuela onların varlıklarına el koydu.
Trump, Venezuela ile yapılan anlaşmanın ABD'deki benzin fiyatlarını "önemli ölçüde düşüreceğini" söylemişti. Ancak analistler, Venezuela'nın harap olmuş petrol altyapısının canlandırılması için yıllar sürecek restorasyon çalışmaları ve onlarca milyar dolarlık yatırım gerektiği konusunda defalarca uyarıda bulundu.
New York Üniversitesi Küresel Enerji, İklim ve Sürdürülebilirlik Laboratuvarı Direktörü Amy Jaffe, bir e-postada, "Orinoco bölgesinde yeni sıfırdan inşa edilecek tesisleri devreye almak 2 ila 4 yıl sürebilir" dedi ve ekledi: "Boru hattı ve diğer destek altyapılarının olmadığı diğer yerler daha uzun zaman alabilir."
Bu arada, otomobil kulübü AAA'ya göre ülkede normal benzinin galon başına ulusal ortalama fiyatı bir gecede 4,12 dolara fırladı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre 93 sent daha fazla.
