Yunan diasporası, Helenizmin canlı ve ayrılmaz bir parçasını oluşturuyor ve anavatana yönelik muazzam ve dinamik bir destek kaynağı anlamına geliyor. Bugün dünyanın dört bir yanına dağılmış diaspora, 80'den fazla ülkede milyonlarca kişilik topluluklarıyla birlikte temelde "ikinci bir Yunanistan" oluşturuyor. Farklı faaliyet alanları aracılığıyla yaşadıkları ülkelerin sosyal, siyasi, ekonomik ve kültürel hayatında aktif rol üstleniyor ve öne çıkıyorlar.
Bu topluluklar aynı zamanda söz konusu ülkelerle Yunanistan arasında köprü görevi görüyor; Yunan kültürünü tanıtıyor ve Helenizmin dünya genelindeki varlığını güçlendiriyor. ABD gibi jeopolitik açıdan güçlü, karar alma mekanizmaları üzerinde önemli etkisi olan ülkelerde ise geniş Yunan asıllı topluluk, milli çıkarların kararlı biçimde savunulmasında bir dayanak noktasını teşkil ediyor.
Bu noktada kendi ağırlığı ve etkisi olan öne çıkan bireyler önemli rol oynuyor. Siyaset ve diplomasiden bilime, sanata, kültüre ve iş dünyasına kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren seçkin diaspora üyeleri, Yunan eğitimini ve kültürel mirasını yaşatıp uluslararası alanda tanıtırken ülkenin milli çıkarlarının ilerlemesine de katkı sağlıyor.
Bu tablo, küresel jeopolitik istikrarsızlığın yaşandığı ve milli meselelerin hassas bir dönemden geçtiği günümüzde, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmak üzere ABD'yi ziyaret eden Başbakan Kyriakos Miçotakis'in seyahatinin, anavatanla diaspora arasındaki bağları güçlendirmek için ideal bir fırsat sunduğunu gösteriyor.
Ziyaret bir yandan ileri teknolojinin merkezi Silikon Vadisi'nde, diğer yandan da başbakanın bizzat farklı alanlarda iz bırakan seçkin Yunan asıllı Amerikalılara takdim ettiği onursal nişanlarla, son derece sembolik bir şekilde gerçekleşti. Bu isimler birlikte, Yunan diasporasının ABD'deki varlığı ve faaliyetlerinin oldukça kapsamlı bir fotoğrafını sunuyor.
Ödüller, Manhattan'ın merkezinde Central Park yakınındaki New York University Club'da düzenlenen dördüncü "Oloi Mazi" ("Hep Birlikte") öğle yemeğinde, son derece duygusal ve coşkulu bir atmosferde sahiplerine verildi. Onurlandırılanlar arasında seçkin kardiyolog, tıp ve cerrahi profesörü Dr. George Dangas; saygın diplomat Patrick Nicholas Theros ve New York'ta Yunan eğitiminin itici gücü olan Athena Krommyda yer aldı. Ödüllendirilen diğer isimler ise Nevada'nın uzun süre kongre üyeliğini yapan Dina Titus, önde gelen iş insanı John Koudounis ve Güney Carolina Üniversitesi Başkanı Michael Amiridis oldu.
Bu isimlerin kişisel yolculukları, Yunan asıllı Amerikan topluluğunun üyeleri kendi alanlarında nasıl en üst düzeye ulaştığını gözler önüne seriyor.
Diasporadaki binlerce çocuğa öğretmenlik yaptı
Athena Krommyda, ömrünü Yunan asıllı Amerikan topluluğundaki çocukların eğitimine ve yetiştirilmesine adadı. Birinci kuşak bir göçmen olan Krommyda, Atlantik'in öteki yakasına ulaşır ulaşmaz çalışmaya başladı ve New York'ta onlarca yıl boyunca Yunan dili ve edebiyatı dersleri verdi. Diasporanın genç kuşakları arasında Yunan dilini, eğitimini ve kültürünü yaşatmaya yönelik çabaları kısa sürede eyaletin dışına taşarak, ABD'de Yunan topluluklarının bulunduğu her yerde takdir topladı.
Yıllar boyunca binlerce Yunan asıllı ailenin çocuğu onun sınıflarından geçti ve burada Yunan Ortodoks Hristiyan ilkeleri doğrultusunda yetişti. Krommyda, uzun yıllar boyunca Queens'teki Flushing bölgesinde faaliyet gösteren St. Nicholas topluluğuna bağlı Vasilios Spyropoulos Gündüz Okulu'nda müdürlük yaptı.
Vasilios Spyropoulos Gündüz Okulu'ndan bir mezuniyet töreni
Bu yıl aldığı ödül, Hayırseverlik Nişanı Altın Haçı, diaspora üyeleri tarafından özellikle sıcak karşılandı. O, Yunan dili ve eğitiminin gerçek bir savunucusu; hep sessizce, alçakgönüllülükle çalışmış, gereksiz hiçbir tanıtım peşine düşmemiş bir isim. Bunun yerine misyonuna inancı, Yunan asıllı okullarda vardiyalı çalışarak ortaya koyduğu güçlü çalışma disiplini ve iletişim kurma, ilham verme konusundaki olağanüstü yeteneğiyle, diasporanın yaşadığı ve geliştiği ülkelerde çalışan geleceğin eğitimcileri için bir rol modeli haline geldi.
Mesta'dan New York'a
Krommyda, 1950'de Sakız adasının güneybatı ucunda, olağanüstü güzelliği ve mimari önemiyle dikkat çeken Mesta köyünde doğdu. Kalabalık bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak, anne babasının desteğiyle Sakız'taki Kız Gymnasium'unda okudu, ardından Atina Üniversitesi Felsefe Fakültesi'ne girdi ve 1972'de Klasik Filoloji diplomasıyla mezun oldu. Bir yıl Argüropolis'te vekil Yunan dili öğretmenliği yaptı, ardından Sakız'ın Kardamyla köyündeki Deniz Gymnasium'unda ve adadaki Erkek Gymnasium'unda görev aldı.
Temmuz 1976'da, yine Sakız kökenli ve o tarihte ABD'ye göç etmiş olan Stefanos Krommydas ile evlendi. Çiftin sonradan George ve Giannis adında iki oğlu oldu. Krommyda, evliliğinin hemen ertesi ayı New York'taki yeni kalıcı evine taşındı.
İşine büyük bir tutkuyla sarıldı. Corona'daki Transfiguration topluluğunun öğleden sonra okullarında ders verdi, 1979'da St. John's Üniversitesi'nden iki dilli eğitim alanında yüksek lisans derecesi aldı. Aynı üniversite daha sonra onu Yunan dili ve edebiyatı öğretmenliği görevine getirdi ve Krommyda 1987'ye kadar burada çalıştı.
1985'te Vasilios Spyropoulos Okulu'nda müdür yardımcılığına atandı. 1986'dan 2000'e kadar St. Nicholas topluluğuna bağlı Stefanos ve Areti Tserpeli Yunan Öğleden Sonra Okulu'nda da müdürlük görevini yürüttü. 1995'te C.W. Post Long Island Üniversitesi'nden Okul Yönetimi Meslek Diploması aldı. 2000'de Vasilios Spyropoulos Okulu'nun müdürü oldu. "Yunan Mitolojisi" adlı kitabı, entelektüel emeğinin ürünüdür.
Amerika Yunan Ortodoks Başpiskoposluğu'nun Yunan Eğitimi Üst Konseyi başkanlığı görevinde bulunan Krommyda, Prometheus Yunan Eğitimciler Derneği dahil çok sayıda başka dernekte de görev aldı. Hayırseverlik çalışmalarına da önemli katkılarda bulundu ve 20 yıl boyunca, çocukları New York'taki Memorial Hastanesi'nde tedavi gören Kıbrıslı Rum ve Yunan ailelere ev sahipliği yapan Ronald McDonald House'ta hizmet verdi.
Doğum gününde çocuklarıyla
Yunan eğitimi, kültürü, tarihi ve edebiyatı üzerine çok sayıda konferans verdi; radyo ve televizyon programlarında, eğitim meselelerine dair kamu tartışmalarında sık sık yer aldı. 2006'dan 2015'e kadar on yıl boyunca New York'taki Cosmos FM radyosunda haftalık bir edebiyat programı hazırladı.
Her zaman inandığı ve hâlâ sürdürdüğü görüşü ise şöyle: "Yunan eğitimi en yakıcı milli meselemizdir. Dil, tarih, din ve kültür olmak üzere tüm biçimleriyle bu eğitimi bilmek, gençlerimizin yükselip mirasımızın büyüklüğünü yaşamasını sağlayan basamaktır."
Ona göre ayrıca "Helenizm bir fikirdir, bir değerdir, hayatın sevincidir; ruhtur, "Kutsal Ayinlerdir", ve biz öğretmenler onları saygıyla koruyarak çocuklarımıza "Kutsal Komünyonu" sunabiliriz."
Yunan eğitimi, edebiyatı ve kültürüne katkısı nedeniyle yıllar boyunca aldığı ödüller ve onursal nişanlar gerçekten de saymakla bitmiyor. Bunlar diasporadan, kilise kurumlarından, eğitim ve sosyal örgütlerden ve ayrıca Amerikan devletinden geldi.
Patrick Nicholas Theros
Amerikan diplomasisinde 36 yıl
1963'ten 1999'a kadar 36 yıl Amerikan diplomasisine hizmet veren çiçeği burnunda olmayan bir diplomat olan Patrick Nicholas Theros, başta Orta Doğu'daki gelişmeler olmak üzere uluslararası jeopolitik tablo konusunda uzman bir isim. Dünyanın en hassas ve istikrarsız bölgelerinden biri sayılan Orta Doğu'da yıllarca farklı ülkelerde ve farklı sıfatlarla görev yaptı. Orta Doğu meselelerindeki tecrübesi paha biçilmez düzeyde.
Yıllar içinde uzun bir onur listesi biriktiren Theros, son ödülünü geçtiğimiz günlerde Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis'ten aldı ve kendisine Onur Nişanı Komutanı nişanı verildi. Bu nişan, onun Amerikan diplomasisi ve ulusal güvenlik alanındaki uzun ve başarılı kariyerini, ayrıca Yunan-Amerikan ilişkilerinin güçlendirilmesine katkısını tescilledi.
Eleştirel bir ses
Theros, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri müdahalelerine sık sık karşı çıktı. Aktif bir diplomatken, 1991'de Başkan George H.W. Bush döneminde gerçekleşen ilk Irak işgali sırasındaki itirazını elbette açıkça dile getiremedi. Ancak Başkan George W. Bush dönemindeki ikinci işgalin hazırlıkları sürerken 2003'ün başında sesini gür biçimde yükseltti. Müdahaleye sert biçimde karşı çıkarak makaleler yazdı, çok sayıda televizyon ve radyo programına katıldı.
Geçen yıl mart başında, ABD ile İsrail'in İran'a saldırısından yalnızca birkaç gün sonra, Donald Trump'ın kararını sert biçimde eleştirdi ve attığı adımları 1991'deki gelişmelerle karşılaştırdı.
"Başkan Trump'ın bir planı yok, bir çıkış stratejisi ise hiç yok. Bunun yerine İran halkına ayaklanıp rejimi devirme çağrısı yaptı. Bunu en son denediğimizde işler çok kötü gitmişti. 1991'de Başkan George Bush, Iraklı Şiilere ve Kürtlere Saddam Hüseyin'e karşı ayaklanma çağrısı yaptı. Onlar da ayaklandı. Biz onları desteklemedik. Katliama uğradılar. Şimdiye kadar İran halkının yemi yemediği görülüyor."
Gelişmeler de onu haklı çıkardı.
Theros, Yunanistan'ın Arap dünyasında yararlandığı iyi niyeti kullanacak dinamik bir "doğu politikasına" ihtiyaç olduğunu da savunuyor; zira bu dünyada Yunanistan, yabancı bir sömürge gücü olarak değil, bir dost olarak görülüyor. Bu nedenle İsrail ile kurulan ve kuşkusuz olumlu olan stratejik ittifakın, Yunan dış politikasının tek köşe taşı olmaması gerektiğini düşünüyor.
Theros'a göre Yunanistan'ın Avrupa ile bir güvenlik ilişkisine ihtiyacı var; çünkü Yunanistan, Avrupa'ya hiçbir Avrupa ülkesinin sunamayacağı bir Orta Doğu giriş noktası verebilir. "Gerçek güvenlik, Yunanistan'ın stratejik destekçisi olarak Avrupa'dadır" görüşünü savunuyor.
Kariyeri
21 Ağustos 1941'de Michigan'ın Ann Arbor kentinde doğan Theros, Georgetown Üniversitesi Dış Hizmetler Okulu'ndan mezun oldu. Sonraki eğitimi ve donanımı kapsamlı bir çizgi izledi. Washington DC'deki American University'de ve Nikaragua'nın başkenti Managua'daki Centroamerican University'de lisansüstü çalışmalar yaptı. Norfolk'taki Virginia Silahlı Kuvvetler Karargâh Koleji'ni ve Washington DC'deki Ulusal Savunma Üniversitesi'ni de tamamladı.
Aspasia (kızlık soyadı Pachigianni) ile evli olan Theros'un bir oğlu ve iki kızı var. İngilizcenin yanı sıra Yunanca, Arapça ve İspanyolcayı akıcı biçimde konuşuyor.
Yılmaz ve son derece etkili bir diplomat olan Theros, 1963'ten itibaren Washington, Suudi Arabistan, Lübnan, Nikaragua ve Suriye'de bir dizi kilit görevde bulundu. Bu görevler arasında Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'deki ABD büyükelçiliklerinde maslahatgüzarlık ve büyükelçi yardımcılığı yer alıyor. 1995'ten 1998'e kadar Katar büyükelçisi olarak görev yaptı.
Daha önce, 1993'ten 1995'e kadar terörle mücadele koordinatör yardımcılığı görevini üstlendi ve ABD dışındaki tüm hükümet terörle mücadele faaliyetlerinin koordinasyonundan sorumlu oldu. 1991 ile 1993 arasında ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) başkomutanına siyasi danışmanlık yaptı.
Diplomatik kariyerinin ardından Washington'a yerleşen Theros, Mart 2000'den 2017'ye kadar ABD-Katar İş Konseyi'ni yönetti. Ardından Uluslararası Körfez Forumu'nda stratejik danışman oldu.
Topluma hizmet ve kamu görevine yönelik kişisel kararlılığı, ona 1999'da Kudüs Rum Ortodoks Patriği tarafından Kutsal Kabir Nişanı Şövalye Komutanı unvanını kazandırdı. O tarihten bu yana ABD'de patriği temsil ediyor.
Diğer onurları arasında öne çıkan bir tanesi var: 1967'de, o yılki ayaklanma sırasında Managua'daki Gran Hotel'de isyancılarla Nikaragua Ulusal Muhafızları arasındaki çapraz ateş arasında mahsur kalan 147 Amerikalı vatandaşın yanına ulaşma ve onları kurtarma çabalarındaki kahramanlığı nedeniyle Üstün Onur Ödülü'ne layık görüldü.
"Artık cerrahın ameliyathanede olması gerekmeyecek"
Mount Sinai'deki Icahn Tıp Fakültesi'nde kardiyoloji ve cerrahi alanında seçkin profesör, Mount Sinai Queens'te kardiyovasküler inovasyon direktörü ve kardiyoloji başkanı olan George Dangas için, Yunan başbakandan aldığı ödül, Amerikan ve uluslararası kardiyoloji camiasındaki uzun onur ve üst düzey görev listesine bir yenisini ekledi.
Dr. Dangas, anjiyoplasti ve stent yerleştirmeden transkateter kalp kapak uygulamalarına ve karmaşık damar hastalıklarına kadar uzanan, en az invaziv kardiyovasküler ve kapak müdahalelerine odaklandı. Araştırma çalışmalarının arasında 500'den fazla bilimsel yayın yer alıyor.
