Avrupalı liderler, İspanya'nın Ceuta yerleşkesine yönelik büyük bir yasadışı göç dalgasının ardından İspanya Başbakanı Pedro Sánchez üzerindeki baskıyı artırdı. Bu durum, sınır kontrolü ve göç politikası konusunda siyasi bir krize yol açtı.
Yerel yetkililer, Kuzey Afrika kıyısındaki bu küçük İspanyol topraklarına yaklaşık 60 bin göçmenin akın ettiğini iddia etti. Ancak İspanyol yetkililer daha sonra durumun hızla normale döndüğünü ve 48 bin 300'den fazla Faslının gönüllü olarak evlerine döndüğünü açıkladı.
Kriz, Sánchez'i Avrupa'da giderek daha yalnız bir konuma itti. Liderler, Ceuta'daki olayları İspanya'nın Avrupa Birliği'nin dış sınırlarını koruma yeteneğinin bir sınavı haline getirdi.
Binlerce göçmen, deniz yoluyla ve Fas ile olan kara sınırından Ceuta'ya geçti. Madrid, bunun üzerine orduyu görevlendirdi ve İspanya'nın diğer Kuzey Afrika yerleşkesi olan Melilla ile olan sınırı kapattı.
AB liderleri daha sert önlem talep ediyor
Gelen tepkiler, Avrupa'da göç konusundaki siyasi tartışmaların giderek sertleştiğini gösterdi. Birçok lider, iç siyasi kaygılara odaklanarak düzensiz göçe karşı daha güçlü önlemler çağrısında bulundu.
İtalya, İspanya ile Schengen işbirliğini askıya alma adımı attı ve ülkeye deniz ve hava sınırlarını kapattı. Roma ve Paris ayrıca ortak kara sınırlarındaki kontrolleri güçlendirme konusunda anlaştı.
Finlandiya ve Danimarka, İspanya'nın AB'nin serbest dolaşım bölgesinden çıkarılması olasılığını gündeme getirirken, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Madrid'e “bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmesi” gerektiğini söyledi.
İspanya'nın Schengen'den askıya alınması çağrısı ilk olarak, Sánchez'in uzun süredir eleştirmeni olan ve İspanya'nın sağcı Vox partisini açıkça destekleyen İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'den geldi. Ardından Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de benzer bir çağrı yaptı.
Ancak hukuk uzmanları, böyle bir askıya almanın gerçekten mümkün olup olmadığını sorguladı. Brüksel'deki UCLouvain Saint-Louis Üniversitesi'nden hukuk ve insan hakları profesörü Cécilia Rizcallah, “Bir devleti Schengen'den bu şekilde çıkarmak mümkün değil” diyerek, bu önerinin yasal terminolojinin yanlış kullanımı olduğunu savundu.
AB: Daha geniş göç hareketi sınırlı
Üst düzey bir Avrupa Komisyonu yetkilisi, göçmenlerin anakara Avrupa'sına ulaşma olasılığının düşük olduğunu söyledi. Yetkili gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şu ana kadar Ceuta'dan anakara İspanya'ya veya diğer üye devletlere herhangi bir ileri hareket görmedik” dedi.
AB, Fas'ı güvenli bir menşe ülke olarak kabul ediyor. Bu nedenle, Fas vatandaşlarının Avrupa'ya yaptığı sığınma başvuruları nadiren onaylanıyor.
Tüm bu baskıya rağmen Sánchez, Avrupa hükümetleri arasında birlik çağrısı yaptı. X hesabından yaptığı açıklamada, “Bu bölünme zamanı değil. Güçlü ve birleşik bir AB inşa etmeye devam etme zamanı” ifadelerini kullandı.
Ceuta krizi, Avrupa'daki aşırı sağ partiler için hızla siyasi bir fırsata dönüştü. Dramatik görüntüler sosyal medyada yayılırken, muhafazakar ve aşırı sağ gruplar Sánchez'in sol koalisyon hükümetini eleştirerek onu düzensiz göçü teşvik etmekle suçladı.
Merkez sağ Avrupa Halk Partisi de Sánchez'e, hükümetinin yaklaşık 500 bin göçmeni yasallaştırma planları nedeniyle saldırdı. Bu politika, muhalifler tarafından eleştiriliyor.
Ancak aşırı sağ liderler daha hızlı hareket etti. Matteo Salvini, İspanya ile Schengen işbirliğinin askıya alınması çağrısı yapan ilk Avrupalı siyasetçilerden biri oldu. Fransa'dan Jordan Bardella gibi aşırı sağcı isimler, Sánchez'i “benzeri görülmemiş bir göçmen seli”ne izin vermekle suçladı.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ve diğer hükümet yetkilileri de daha sonra İspanya'ya karşı harekete geçilmesi çağrılarına katıldı. Bu durum, Avusturya da dahil olmak üzere diğer Avrupa hükümetlerinden eleştiri aldı.
Uluslararası baskı artıyor
Tartışma Avrupa'nın ötesine de sıçradı. ABD'li muhafazakar isimler ve bazı yetkililer, olayları Sánchez'in göç politikalarının başarısız olduğunun kanıtı olarak gösterdi.
Elon Musk, göçmenlerin İspanya sınırını geçtiği görüntüleri paylaştı. Bu görüntüler arasında, kitlesel sınır dışı etmeyi savunan bir kampanyayı destekleyen Hollandalı aşırı sağcı aktivist Eva Vlaardingerbroek'in içerikleri de yer alıyordu.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, İspanya'yı sınır güvenliği konusunda Polonya'nın daha katı yaklaşımını benimsemeye çağırdı. Tusk, “Schengen hayatta kalacaksa İspanya bizim örneğimizi takip etmeli” uyarısında bulundu.
Fransa ise daha destekleyici bir yaklaşım benimsedi. Paris, talep edilmesi halinde AB sınır ajansı Frontex aracılığıyla Madrid'e yardım etmeye hazır olduğunu söyledi.
AB yetkilileri, İspanya'nın Ceuta ile olan iç sınırı yakınında halihazırda yaklaşık 30 Frontex sınır muhafızının konuşlandığını, ancak Madrid'in ek yardım talebinde bulunmadığını doğruladı.
AB liderleri Sánchez'in yanıtı konusunda bölünmüş durumda
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ceuta'daki görüntüleri “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve kaçakçılık ağlarına karşı harekete geçilmesi ile göçmenlerin daha hızlı geri gönderilmesi çağrısında bulundu. Ancak von der Leyen, doğrudan Sánchez'i savunmak yerine AB'nin Fas ile olan ortaklığına odaklandı.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ise farklı bir yaklaşım benimsedi. Costa, İspanya'ya açık destek vererek Madrid'in “kararlı” yanıtını övdü. Costa, Sánchez'e dayanışma mesajı vererek, Avrupa'nın göç politikaları ve Schengen sisteminin geleceği konusunda tartışırken İspanyol liderin siyasi olarak yalnızlaşmasını engellemeye çalıştı.
