İtalya, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki Ceuta yerleşkesine yasa dışı göçmen geçişlerindeki artışın ardından Schengen Anlaşması'nı askıya almakla tehdit etti. Bu hamle, Madrid'in bölgede düzeni sağlamak için asker konuşlandırmasıyla iki AB üyesi arasındaki gerilimi iyice tırmandırdı.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, ülkesinin sınırlarını korumak için İspanya ile Schengen Bölgesi'ni askıya almak da dahil olmak üzere 'olağanüstü önlemler' almaya hazır olduğunu söyledi. Meloni, X hesabından yaptığı açıklamada İtalya'nın yasa dışı göçle mücadeleye, insan kaçakçılığı ağlarına yönelik operasyonlara ve etkili geri göndermelere devam edeceğini belirtti.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de bu öneriyi destekleyerek 'düzensiz ve kontrolsüz göçün ulusal güvenlik için bir tehdit oluşturduğunu' savundu. Tajani, İspanya'nın daha önce 500 binden fazla belgesiz göçmene yasal statü verme kararını eleştirerek bu politikanın insan kaçakçılığını teşvik ettiğini ve Avrupa sınırları üzerindeki baskıyı artırdığını öne sürdü.
Tajani'nin bu yorumları Madrid'den sert bir diplomatik yanıt aldı. İspanya Dışişleri Bakanı, İtalyan büyükelçisini 'uygunsuz' olarak nitelendirdiği bu sözler nedeniyle bakanlığa çağırdı.
Anlaşmazlık, Perşembe günü Ceuta'ya büyük bir göçmen akını yaşanmasının ardından patlak verdi. Yüzlerce kişi sınır bariyerlerini yüzerek aşmaya çalıştı ya da komşu Fas'tan Tarajal sahiline ulaşmak için şişme botlar kullandı. Yetkililer, bu tehlikeli geçiş sırasında en az dokuz kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
İspanya, yerel polis ve Sivil Muhafız ekiplerinin gelenleri kontrol altına almakta zorlanması üzerine bölgeye asker sevk ederek güvenliği takviye etti. Ceuta'nın bölgesel hükümeti Madrid'den ulusal acil durum ilan etmesini isteyerek yerel yetkililerin işin altından kalkamaz hale geldiği uyarısında bulundu.
İspanya İçişleri Bakanlığı başlangıçta acil durum çağrılarını reddetse de, daha sonra düzeni sağlamak için askeri konuşlandırmaya onay verdi. Siyasi baskının artmasıyla Başbakan Pedro Sánchez'in Ceuta'yı ziyaret etmesi bekleniyor.
AB Göç Komiseri Magnus Brunner, İspanyol yetkililerle yakın temas halinde olduğunu ve Avrupa Birliği'nin dış sınırlarını korumanın yasa dışı göçle mücadelede kilit öncelik olmaya devam ettiğini vurguladı. Avrupa Komisyonu ayrıca Frontex aracılığıyla operasyonel destek teklif etti.
Son kriz, 2021 yılında sınır kontrollerinin geçici olarak çökmesiyle yaklaşık 10 bin göçmenin iki gün içinde yerleşkeye girdiği Ceuta göç acil durumunu hatırlattı.
İspanyol ve Faslı yetkililer, göçmenlerin geri gönderilmesini hızlandırma konusunda anlaştı ancak iki taraf da zaman çizelgesi veya beklenen sayılarla ilgili ayrıntı paylaşmadı.
İspanya İçişleri Bakanlığı, insan kaçakçılığı ağlarının yakın tarihli bir mahkeme kararını istismar ederek daha fazla belgesiz göçmeni geçiş yapmaya teşvik ediyor olabileceğine inanıyor. Faslı yetkililer de kaçakçılık örgütlerini suçlarken, Rabat'ın yasa dışı göçü kolaylaştırdığı yönündeki iddiaları reddetti.
Ancak Ceuta'daki Sivil Muhafız kaynakları, Fas'ın işbirliği düzeyini sorguladı. Madrid'in ikili işbirliğinin aktif olduğu yönündeki ısrarına rağmen, Fas Jandarması'ndan gelen yardımın yetersiz olduğunu savundular.
Roma ve Madrid arasındaki büyüyen anlaşmazlık, Avrupa göç politikası üzerinde yeniden baskı oluşturdu ve gerilimler tırmanmaya devam ederse Schengen serbest dolaşım sisteminin geleceğiyle ilgili tartışmaları yeniden alevlendirebilir.
