Strazburg'da 8 Temmuz'da Avrupa Parlamentosu, Türkiye'nin 1974 Kıbrıs çıkarmasının Kıbrıslı kadın ve kız çocukları üzerindeki etkisi, Türk güçlerinin işlediği suçlar ve bunların toplumsal cinsiyet eşitliği üzerindeki uzun vadeli sonuçlarına ilişkin bir kararı ezici çoğunlukla kabul etti. Karar, 575 lehte, 33 aleyhte ve 43 çekimser oyla geçti. Avrupa Parlamentosu üyeleri (AP üyeleri) ayrıca Türkiye'nin Kıbrıs'ın bir kısmını işgalini de kınadı.
Türk güçlerinin işlediği suçlarla ilgili olarak karar, bunların Kıbrıslı kadın ve kız çocukları üzerindeki ciddi ve kalıcı etkilerini vurguluyor. Bu etkiler arasında çatışmaya bağlı cinsel şiddet, zorla yerinden edilme, ailelerin ayrılması, psikolojik travma, sosyal damgalanma ve uzun vadeli sosyal ve ekonomik sonuçlar yer alıyor.
Karar, cinsel şiddetin bir savaş silahı olarak kullanılmasını kesin bir dille kınayarak bunu Cenevre Sözleşmeleri'nin ciddi bir ihlali olarak nitelendiriyor ve mağdurlar ile aileleri için tanınma, hesap verebilirlik, tazminat ve kapsamlı destek çağrısında bulunuyor.
AP üyeleri ayrıca, Kıbrıs'taki Kayıp Şahıslar Komitesi'ne Avrupa Birliği desteğinin artırılmasını ve travma odaklı danışmanlık, psikososyal destek ile nesiller arası travmayı ele alan programlar dahil olmak üzere mağdur merkezli hizmetler sağlanmasını talep ediyor.
Mali yardımın tek başına yeterli olmadığını vurgulayan AP üyeleri, Türkiye'ye askeri bölgelere ve arşivlere erişim konusundaki tüm kısıtlamaları kaldırma ve çatışmaya bağlı cinsel şiddet, zorla kaybetmeler ve uluslararası hukukun diğer ciddi ihlallerine ilişkin soruşturmalarda uluslararası yetkililer ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile tam işbirliği yapma çağrısında bulunuyor.
Karar ayrıca, Birleşmiş Milletler himayesinde Kıbrıs'ın yeniden birleşmesine yönelik müzakerelerin derhal yeniden başlatılmasını ve tüm Türk askerlerinin adadan çekilmesini talep ediyor.
AP üyeleri, kabul edilebilir tek çözümün, ilgili Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları uyarınca siyasi eşitliğe dayalı, iki bölgeli, iki toplumlu bir federasyon temelinde adil, kapsamlı, sürdürülebilir ve demokratik bir çözüm olduğunu yineliyor.
Ayrıca, Kıbrıslı kadınların tüm barış süreçlerine tam, eşit ve anlamlı katılımının yanı sıra, Türkiye tarafından mağdurlara uygun tazminat ödenmesi de dahil olmak üzere etkili onarıcı önlemler alınması çağrısında bulunuyorlar.
Avrupa Parlamentosu ayrıca, Lefkoşa'da cinsel şiddet mağduru kadınları onurlandıracak bir anıt dikilmesi girişimine ve mağdurların ifadelerinin resmen tanınmasına destek verdiğini ifade etti.
Bunun yanı sıra Parlamento, 22 AB üye devletinin İstanbul Sözleşmesi'ni onaylamasını memnuniyetle karşıladı ve birlik genelinde rızaya dayalı bir tecavüz tanımı oluşturan AB mevzuatı çağrısını yineleyerek, mağdurların tam kapsamlı cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetlerine ve ilgili haklara erişiminin sağlanmasını talep etti.
Oylamanın ardından raportör Eleonora Meleti (Avrupa Halk Partisi, Yunanistan) şu açıklamayı yaptı:
"Kıbrıs'ın Türk işgalinden sağ kurtulan kadınların acılarının ve Kıbrıs halkının kolektif travmasının artık kenarda veya sessizlik içinde kalmayacağına söz vermiştik. Bugün bu sözü yerine getiriyoruz. Bu karar, mağdurların acısını ve direncini tanıyor ve Avrupa'nın onları destekleme, haklarını savunma ve bu suçların asla unutulmamasını sağlama görevini yeniden teyit ediyor."
Karar, Avrupa Parlamentosu Kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komitesi'nin (FEMM) 26-28 Mayıs 2025 tarihleri arasında Kıbrıs'a yaptığı bir bilgi toplama gezisinin ardından geldi.
