Avrupa Kamu Savcılığı (EPPO), Yunanistan'da göçmenlere sağlanan yemek hizmetleri ve barınma tesislerinin inşası için ayrılan AB fonlarının kullanımını soruşturuyor. Soruşturmanın, müfettişlerin geçtiğimiz günlerde Göç ve İltica Bakanlığı'nın ofislerinde arama yapmasının ardından ilerlediği belirtiliyor.
Soruşturma ağırlıklı olarak 2020 sonrası AB fonlu programlara odaklanmış durumda. Bu kapsamda, kabul tesislerinde barındırılan göçmenlere yemek sağlanması ve Yunanistan anakarası ile adalarındaki barınma merkezlerinin inşası için kullanılan fonların yönetimi inceleniyor.
Bakanlık ofislerinde yapılan arama, soruşturmanın ilk aşamayı geçtiğine işaret ediyor. Görgü tanıklarının ifadelerinin alındığı da bildirildi.
2020 yılına kadar göçmen tesislerine yönelik yemek tedarik sözleşmeleri acil durum prosedürleri, uzatmalar ve bireysel görevlendirmeler yoluyla yürütülüyordu. 2016-2021 yılları arasında, göçmen barınma alanlarındaki yemek hizmetlerinden sorumlu ana makam Milli Savunma Bakanlığı'ydı. Göç ve İltica Bakanlığı'nın 2020'de kurulmasının ardından bu sözleşmelerin sorumluluğu hemen devredilmedi ve bir süre daha Savunma Bakanlığı'nda kaldı.
Eylül 2021'de, dönemin Göç ve İltica Bakanı Notis Mitarakis yönetimindeki bakanlık, yemek temini için yeni bir çerçeve anlaşması imzaladı. Sözleşme 20 milyon avroyu aştığı için Mitarakis konuyu Meclis'e taşıdı ve ihalenin Yunanistan kamu ihale yasası kapsamında uluslararası rekabetçi prosedürlerle yapıldığını belirtti.
Dört yıllık çerçeve anlaşmasının değeri, katma değer vergisi hariç yıllık 102 milyon avroya kadar çıkıyordu ve sözleşme değerinin %100'e kadar artırılması seçeneği bulunuyordu. Ancak devlet, yalnızca günlük sipariş edilen yemekler için ödeme yapmakla yükümlüydü; bu miktar göçmen akışına ve tesislerde barındırılan kişi sayısına göre değişiyordu. Bu esneklik, çerçeve anlaşma sürecinin tercih edilme nedenlerinden biriydi.
Anlaşma, Meclis'teki muhalefet partilerinden sert eleştiriler aldı. Muhalefet, anlaşmanın barınma tesislerinde yaşayan tüm sığınmacı nüfusuna yemek sağlayarak kamu harcamalarını artırdığını savundu.
Anlaşma imzalanmadan önce, anakara tesislerinde barındırılan sığınmacılar maddi yardım alıyor ancak yemek sağlanmıyordu. Dört kişilik bir aile için bu yardım ayda 400 avroya kadar çıkabiliyordu. Yeni yemek programı kapsamında ise aynı aile için tahmini aylık yemek maliyeti, porsiyon başına hesaplanan maliyete göre yaklaşık 825 avroya yükseldi.
Meclis görüşmeleri sırasında yetkililer, anakara tesislerinde yemek alan yaklaşık 24 bin kişi için yalnızca bir teklif verildiğini ve herhangi bir indirim yapılmadığını açıkladı.
Hükümet, program kapsamında ödenen nihai tutarı kamuoyuyla paylaşmadı. Ancak çerçeve anlaşmaya bağlı uygulama sözleşmelerine göre, 2021 yılında yapılan ödemelerin yaklaşık 32 milyon avroya ulaştığı ve bunun azami öngörülen tutarın kabaca %32'sine denk geldiği belirtiliyor.
Program, AB'nin 2021-2027 dönemi için İltica, Göç ve Entegrasyon Fonu (AMIF) tarafından finanse ediliyor ve sonraki yıllarda fon kararlarında değişiklikler yapıldı.
