BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bugün AB'nin beş üye ülkesinin, Avrupa'da kalma hakkı kalmayan göçmenleri Ruanda'ya gönderme planından duyduğu endişeyi dile getirdi. Plan tartışmalı olarak nitelendiriliyor.
Pazartesi günü Viyana'da sunulan bu girişime Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda öncülük ediyor.
Türk, planın metnini görmediğini söyledi. Metnin Avrupa Komisyonu ile iş birliği içinde hazırlandığını, amacının ise Avrupa topraklarından yapılan göçmen sınır dışı işlemlerini önemli ölçüde artırmak olduğunu belirtti.
Yüksek Komiser, kurumunun açıklamasında şunları kaydetti: "Beş AB ülkesinden Ruanda'ya planlanan insan nakillerinin insan hakları açısından riskler taşıdığı konusunda endişeliyiz." Ona göre bu kişilerin Ruanda ile "gerçek bir bağı yok" ve Ruanda'nın kendisi de kendi insan hakları sorunlarıyla uğraşıyor.
Türk, sorunun çözümünün şu şekilde bulunamayacağını vurguladı: "Göç yönetiminin bir yönünü uzak ülkelerden üstlenmelerini isteyen, çoğu zaman çok pahalı olan tekil önlemlerde, ya da insan hakları yükümlülüklerini dışarıya devretmede çözüm yok."
Göç konularının "zorlaştığını, siyasallaştığını ve kutuplaştırıcı hale geldiğini" hatırlatan İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi, göçe yol açan etkenlerin derinlemesine analiz edilmesini istiyor. Ofis, bu analizde insan hakları sorunlarını, küresel eşitsizlikleri, uluslararası ekonomik ve finans sistemindeki adaletsizlikleri, şiddetli çatışmaların yeniden alevlenmesini ve artan jeopolitik gerilimleri gerekçe gösteriyor.
Ofis, bu sorunların "acilen ve kararlılıkla" ele alınması gerektiğini belirtti. Ofise göre bunun yolu, temel nedenlerle mücadele edecek yeterli yatırımlar yapmak ve çıkış ülkelerinde sürdürülebilir fırsatlar yaratmaktan geçiyor.
Ruanda'nın İçişleri Bakanı Vincent Biruta'ya göre, ülke kurulacak bu geri dönüş merkeziyle Avrupa'dan sınır dışı edilen göçmenlere "ikinci bir şans" sunuyor.
Sivil toplum kuruluşları ise daha temkinli görünüyor.
Uluslararası Göç Örgütü (UGÖ), pazartesi günü Ruanda'dan, AB'nin önerdiği geri dönüş platformu mekanizmalarıyla ilgili operasyonel destek talep eden bir başvuru aldığını açıkladı.
UGÖ, bu talebi değerlendirdikten sonra, kendi görev tanımına ve geçerli uluslararası standartlara uyulması koşuluyla, prensip olarak destek verebileceğini bildirdi. Örgüt, yardımının yalnızca kişiler varış noktasına ulaştıktan sonra başlayacağını da netleştirdi.