İtibarını kaybetmiş eski Başbakan Aleksis Çipras'ı takdir etmek gerek. Çipras, 2015-19 arasında kısa bir iktidar dönemine taşıdığı Radikal Sol SYRIZA partisini bizzat yok etmiş, ardından da kendi ayağına sıkmıştı.
İşte yine karşımızda... Yeni partisi Yunan Sol İttifakı ile ortaya çıkan Çipras, bu partide yalnızca kendisiyle müttefik. Merkez sol PASOK Anti-Sosyalistleri ise zor durumda ve New York Mets'in Dünya Serisi'ne kalma şansından daha hızlı batıyor.
Çipras, ana akım partilere karşı öfke dalgasını sırtlayarak iktidara geldi. Popülist platformuyla en savunmasız kesimlere yardım etmeyi, Yunanistan'ı NATO'dan çıkarmayı, ülkedeki ABD askeri varlığına son vermeyi, 'oligarkları ezmeyi' ve bankaların tek bir eve bile haciz koymasına izin vermemeyi vaat ediyordu.
Ayrıca ülkenin uluslararası borç verenlerinin talep ettiği kemer sıkma politikalarını reddedeceğini söylemişti. Ancak Yunanistan için üçüncü bir kurtarma paketi alabilmek için bu sözünden döndü. Bu paket 86 milyar euroydu (97,96 milyar dolar). Üstelik bizzat kendisinin çağırdığı referandumun sonuçlarını da görmezden geldi.
Bunu yapması kolaydı çünkü pratik yapmıştı. İktidara gelmek için verdiği 40 maddelik vaadin neredeyse tamamını bozdu. Yıkıcı görev süresi boyunca, Kiryakos Miçotakis döneminde ülkeye akın eden yabancı yatırımcıları uzak tuttu.
Bu yeni Çipras, Küba'ya gidip kahramanı Fidel Castro'yu öven, Atina'da Filistin keffiyeh takıp mitinge katılan ve Avrupa'ya sol bir devrim getirme sözü veren eski Çipras değil.
Bu, siyasi gerçekleri kabul eden ve başka bir partiyi daha yok etmeye hazır olan uslanmış Çipras. Hâlâ kendini uçurumdan atacak kadar kör takipçisi var (onlarla atlamayacak, itecek.)
Eski bir iktidar partisini tek başına tarihin çöplüğüne gönderen bir adamın hiç takipçisi kalmamış olacağını düşünebilirsiniz. Ancak ALCO şirketinin Flash.gr için yaptığı ulusal ankete göre ELAS partisinin oy oranı yüzde 14,7.
Bu, Miçotakis'in iktidardaki Yeni Demokrasi'sinin yüzde 24'lük oyunun yarısından biraz fazla. Yine de sürpriz bir sonuç. Diğer anketlerde ELAS yüzde 21,4'e kadar çıkıyor, ancak Muhafazakarlar yüzde 30'un üzerinde.
Bu da gösteriyor ki 2027 seçimleri (daha erken seçim olmazsa) Miçotakis ile Çipras arasında üçüncü bir maç olacak. Çipras, rakibinden 2019 ve 2023'te iki kez dayak yedi ve yine yiyecek.
Yeni Demokrasi'de başka bir skandal olmazsa, Çipras'ın Miçotakis'i yakalama şansı çok az. Seçmenler, yoksullar ve orta sınıf toparlanmanın dışında kalsa da ekonomiyi yürütme konusunda Miçotakis'e daha çok güveniyor.
Yeni Çipras, solun bazı kesimlerinden Yeni Demokrasi'ye karşı muhalefeti birleştirme çağrıları üzerine rotasını değiştiriyor. Ancak tıpkı Amerika'nın bölünmüş Demokratları gibi, Yunan solu da güç birleştirmekten çok iç çatışmaya ilgi gösterdi.
Bu Çipras, ABD Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle ile görüştü ve ortaklığın karşılıklı çıkara dayanması gerektiğini, Yunanistan'ın koşulsuz destek sunan 'verilmiş bir müttefik' olduğu varsayımına dayanmaması gerektiğini söyledi. Oysa Yunanistan öyle ve öyle olmaya devam edecek.
Guilfoyle sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kendisi ve Çipras'ın 'ABD-Yunanistan ilişkilerinin gücü ve Doğu Akdeniz'de güvenli ve müreffeh bir bölgenin önemi hakkında geniş kapsamlı bir görüşme yaptıklarını' söyledi.
Çipras'ın görüşmede hassas bir konu olan İsrail'in Gazze'deki Filistinlilere yönelik savaşını gündeme getirdiği ve bunun bir 'soykırım' olduğunu söylediği bildirildi. Ancak Ekim 2023 saldırılarında Hamas'ın 1.200'den fazla İsrailliyi öldürdüğünden bahsedip bahsetmediği belirtilmedi.
Çipras, iktidara gelmesi halinde ABD'ye 'boş çek' vermeyeceğini söyledi - ancak siyasi açıdan uygun ve faydalı olursa verirdi. Zımpara kağıdından kayıp, takipçilerine çamurun dondurma olduğuna inandırabileceğini kanıtlamış biri.
Miçotakis ise ABD ile bağlarını güçlendirdi ve Amerikan askeri varlığını genişletti. Ayrıca büyük teknoloji şirketlerini, yapay zeka ve veri merkezlerini ülkeye çekti. Ancak bunlar yüksek elektrik tüketimi gibi başka sorunları da beraberinde getiriyor.
Çipras, PASOK'u ve sıkıcı olmak için çabalayan zor durumdaki lideri Nikos Andrulakis'i etkilemeye mi yoksa başka bir yol mu izleyeceğine karar vermek zorunda. Miçotakis ise eski başbakan ve parti lideri Andonis Samaras'a dikkat etmek zorunda. Samaras, Miçotakis'i eleştirdiği için Yeni Demokrasi'den atıldıktan sonra o kadar kızgın ki kendi partisini kurmayı düşünüyor.
Unun elenmesi daha zaman alacak. Yaz rehaveti siyasi açıdan gerçek bir hareketlilik olmayacağı anlamına geliyor. Ancak sonbaharda seçim konuşmaları kızışırsa ve Miçotakis'in Eylül ayında Selanik Uluslararası Fuarı'nda yapacağı konuşma başlangıç zilini çalarsa durum değişebilir.
Geleneksel olarak başbakanlar bu fuarda seçmenleri çekmek veya elde tutmak için her eve bir kuzu vaat eder. Miçotakis'in bunu yapmayı planlamadığı söyleniyor. Ancak bu, Çipras'ın ne kadar ilerleme kaydedeceğine ve skandalların nasıl gelişeceğine bağlı olarak değişebilir.
Tüm bu gürültünün ortasında Yunan solu'ndan geriye kalanlar kaybolup gidiyor: Solmakta olan PASOK, önemsizleşen SYRIZA parçaları ve eski Çipras takipçilerini barındıran ayrılıkçı Yeni Sol'daki eski SYRIZA muhalifleri.
Çipras, Mayıs ayında yeni partisini duyururken 'toplumun boğulmasını seyredemeyiz' demişti. Merkez sağ hükümetin iş odaklı gündeminin gelir eşitsizliğini artırdığını savunuyordu. Ama bunu bizzat kendisinin yaptığından bahsetmedi. Lütfen, bir daha olmasın.
