Eski ABC genel müdürü David Hill, Parthenon Heykelleri'nin Yunanistan'a iade edilmesinin, kültürel hazinelerin ülkelerine geri gönderilmesi yönündeki küresel hareket için tarihi bir dönüm noktası olabileceğini düşünüyor.
Gazeteci Peter FitzSimons'a The Sydney Morning Herald'da yayımlanan bir röportajında konuşan Hill, yeni seçilen İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın heykelleri iade etme kararının Yunanistan'ın çok ötesinde yankı uyandıracağını söyledi. Hill, "Andy Burnham istediğini yaparsa ve Parthenon Heykelleri Yunanistan'a iade edilirse, bunun hepimiz için oyunun kurallarını değiştireceğini düşünüyorum" dedi.
30 yıllık mücadele
Hill, 1990'larda bir Yunan-Avustralya kampanya grubuna katıldıktan sonra 30 yılı aşkın süredir Parthenon Heykelleri'nin iadesi için mücadele ettiğini anlattı. Londra'da yaşarken Parthenon Heykelleri'nin İadesi için İngiliz Komitesi'nin icra direktörlüğünü yapan Hill, Burnham'la ilk kez orada tanıştı. Burnham o dönemde İşçi Partisi'nde çalışıyor ve Yunanistan'ın talebini alenen destekliyordu.
Hill'e göre Burnham, siyasi kariyeri boyunca heykellerin iadesini tutarlı bir şekilde destekledi. Buna, İngiltere'nin büyük müzelerinin koleksiyonlarındaki eserleri kalıcı olarak elden çıkarmasını kısıtlayan 1963 tarihli British Museum Yasası'nı değiştirmeye yönelik parlamento girişimlerine verdiği destek de dahil.
Asırlık anlaşmazlık
Röportajda, heykellerin 19. yüzyılın başlarında Yunanistan Osmanlı yönetimindeyken Lord Elgin tarafından Atina'daki Parthenon'dan sökülüp götürülmesinin tarihi de ele alındı. Hill, British Museum'un heykelleri 1816'da Elgin'den satın alarak yasal yollarla edindiği yönündeki iddiasını kabul etmekle birlikte, bu yasal tartışmanın heykellerin yerinden edilmesiyle ilgili ahlaki soruyu çözmediğini savundu.
Hill ayrıca, merhum Yunan aktris ve kültür bakanı Melina Mercouri'ye de övgüde bulundu. Mercouri'nin 1980'lerde uluslararası kampanyayı dönüştürdüğünü ve heykellerin kökenini vurgulamak için "Elgin Mermerleri" yerine "Parthenon Heykelleri" olarak anılmasında ısrar ettiğini belirtti.
Burnham potansiyel bir katalizör olarak görülüyor
Hill, Burnham'ı eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'le karşılaştırdı. Blair daha önce Yunanistan'ın davasına sempati duyduğunu ifade etmiş ancak göreve geldikten sonra herhangi bir adım atmamıştı. Hill, Burnham'ın onlarca yıldır tutumunu koruduğunu ve heykellerin "hiçbir koşula bağlı olmaksızın" iade edilmesi çağrısını defalarca yinelediğini söyledi.
Hill, Burnham'ın bu uzun süreli kararlılığının, onu mermerlerin iadesini isteyenler için bugüne kadarki en güçlü İngiltere başbakanı yaptığına inanıyor.
Yunanistan'ın ötesinde etkiler
Hill, Parthenon Heykelleri'nin iade edilmesinin, yurtdışında bulunan kültürel açıdan önemli eserlerin iadesini isteyen diğer ülkeler için önemli bir emsal teşkil edebileceğini savundu. Avustralya'nın, eski Başbakan John Howard ve Blair hükümetinin müdahalesinin ardından Birleşik Krallık'ın İnsan Dokusu Yasası'nda yapılan değişikliklerle İngiliz kurumlarından Aborijin atalarına ait kalıntıları geri alma kampanyasına dikkat çekti.
Hill, başarılı bir Yunan kampanyasının, Avustralya'nın British Museum'da bulunan Gweagal Kalkanı da dahil olmak üzere önemli Aborijin kültürel objelerini geri alma çabalarını da güçlendirebileceğini belirtti. Parthenon Mermerleri ile ilgili henüz bir karar açıklanmamış olsa da Hill, iadelerinin Yunanistan ile İngiltere arasındaki uzun süreli bir anlaşmazlığın çözümünden çok daha fazlasını temsil edeceğini söyledi. Hill, "Bu, dünya çapında kültürel iade konusundaki tartışmayı değiştirecektir" diye konuştu.
(Kaynak: Peter FitzSimons'ın The Sydney Morning Herald'da yayımlanan röportajı.)
