Doğu Taygetos'ta yapılacak bir yol gezisi; şelaleler, yoğun ormanlar, dağ köyleri, şapeller ve her köşede tarih sunuyor.
Dağ patikaları zengin doğanın içinden geçiyor. Bu yollardan bazıları, manzarasının nefes kesici olduğu ünlü Profitis Ilias zirvesine çıkıyor.
Doğu Taygetos'un ilk durağı: Mystras
Doğu Taygetos'ta ilk durak doğal olarak Yunanistan'ın en önemli arkeolojik alanlarından biri olan Mystras. Alan, doğal bir kalenin üzerinde, bir zamanlar Myzithras adıyla anılan stratejik bir tepede yer alıyor.
Hikâyesi 1204'te başlıyor. Dördüncü Haçlı Seferi'ne katılan haçlılar o yıl İstanbul'u ilk kez ele geçirdi. Daha sonra Frank asıllı Villehardouin ailesi Peloponnesos'un kontrolünü aldı ve Ahaya Prensliği'ni kurdu.
1249'da Villehardouin Prensi II. William, Mystras kalesini inşa etti. Kale, geç Bizans döneminin en önemli şehirlerinden birine dönüşen bir kale kasabasının çekirdeği oldu. Ancak Mystras, Osmanlı hakimiyeti altında önemini yitirdi ve 19. yüzyılın ortalarından itibaren sakinleri burayı yavaş yavaş terk etti.
William'ın kalesi hâlâ tepenin zirvesinde duruyor. Onun altında Üst Kent, Alt Kent ve Exo Chora yamaçlara yayılıyor; manastırlar, kiliseler, evler ve saraylar bu yerleşimde bulunuyor.
Alanda geç Bizans dönemine ait birçok kilise var. Bunlar arasında Agios Dimitrios, Agia Sofia, Hodegetria ve Pantanassa Manastırı yer alıyor. Ayrıca Mystras'taki müze; heykelleri, el yazmalarını, mücevherleri ve günlük yaşamdan eşyaları sergiliyor.
Bir şelale ve mağaradaki şapel
Doğu Taygetos'ta bir başka gözde durak, Knakion nehrinin kaynakları ve şelalesi. Bunlar Sparta'nın hemen dışında, yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki küçük Trypi köyünün üzerinde yer alıyor.
Arabayı açıklıkta bırakıp yaklaşık 200 metre yürüyün; ilk havuza ulaşırsınız. Daha ilerde Agios Ioannis Prodromos şapeli duruyor; arkasındaki patika ise şelaleye çıkıyor. Doğa burada tamamen vahşi haliyle yaşadığı için manzara bir masal gibi görünüyor.
Mystras'ın ötesinde Doğu Taygetos'ta görülmeye değer başka kiliseler de var. Bunlardan biri, muhteşem bir kanyonun içinde, Parori köyünün üzerindeki Panagia Lagkadiotissa mağara kilisesi.
Küçücük şapel 12. yüzyıla tarihleniyor. Geleneğe göre Konstantinos Palaiologos, 1449'da İstanbul'a doğru yola çıkmadan önce burada bir ayine katılmış. Kiliseye ulaşmak için kısa bir yürüyüş gerekiyor. Yine de yüksek kayalıklar ve yemyeşil kanyon bu emeğin karşılığını veriyor.
Mağara manastırları ve orman patikaları
Doğu Taygetos'taki en ödüllendirici yürüyüşlerden biri daha uzun bir rota. Bu rota Lagkadiotissa'yı geçtikten sonra Panagia Zagouna mağara manastırına tırmanıyor, ardından Faneromeni Manastırı'na ulaşıp yeniden Parori'ye dönüyor.
Mağaranın içine 1754'te inşa edilen Zagouna, Eurotas vadisine panoramik manzara sunuyor. İlk 2 kilometre için yaklaşık 50 dakika ayırın; çünkü yokuş dik ve taşlı. Faneromeni, yaklaşık 2 kilometre daha ilerde. Köye iniş ise yaklaşık iki saat sürüyor.
Doğu Taygetos'u ziyaret edenler, ortaçağ yerleşimi Koumousta yakınındaki, yaklaşık 1.000 metre yükseklikteki taş Gola Manastırı'nı da görebilir. Yazıtlar manastırın 1632'de yapıldığına işaret ediyor; ancak bazı kaynaklar 1608 tarihini veriyor. Çevresini köknar, kestane ve çam ağaçları sarıyor; bu yüzden ortam tamamen sakin hissettiriyor.
Yaklaşık 500 metrede ise Zerbitsa Manastırı yer alıyor. Meryem Ana'nın Uykuya Dalışı'na adanmış manastır 1639'da yapılmış; freskleri ise yaklaşık 30 yıl sonra yapıldı.
Eurotas vadisi üzerindeki taş köyler
Doğu Taygetos'taki köyler arasında, yaklaşık 800 metre yükseklikte kurulu Anavryti en güzel köylerden biri sayılıyor. Taş evleri geleneksel mimariyi yaşatıyor. Zirvelerin açık manzarasıyla birlikte köy huzurlu ve uzak bir hava taşıyor.
20. yüzyılın başlarında Anavryti; tabakhaneler, dokumacılık ve mumculukla canlanmıştı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra boşalmaya başlasa da Avrupa'nın E4 patikası hâlâ köyün içinden geçiyor.
Daha küçük bir köy olan Trypi, 640 metrede çam ve servi ormanının ortasında yer alıyor. Kaynakları ve yakındaki Knakion nedeniyle şelaleye yapılan yürüyüşler için ideal bir üs. Her yıl 29 Ağustos'ta nehir kaynaklarında bir festival düzenleniyor.
Aynı ölçüde çekici olan Pikoulianika, Mystras arkeolojik alanına yakın. Adını 18. yüzyıldan 20. yüzyılın başına kadar bölgeyi yöneten Pikoulas ailesinden alıyor. 580 metre yükseklikten Eurotas vadisine bakıyor.
Taygetos'un eteğindeki Xirokampi'de eski taş neoklasik binalar var ve burada başka bir çağın havası hissediliyor. En pitoresk noktası köyün batısındaki eski taş köprü. Helenistik döneme ait olan köprünün, Sparta ile Kardamyli arasındaki Kraliyet Yolu üzerinde muhtemelen M.Ö. 150 civarında yapıldığı düşünülüyor.
Profitis Ilias'ın altında bir dağ sığınağı
Doğu Taygetos'ta tam bir dağ deneyimi arayanlar EOS Sparta sığınağında kalabilir. Sığınak, Toriza köyünün üzerinde, 1.550 metrede Varvara'da bulunuyor.
Sığınak ilk olarak 1940'ta taştan inşa edildi, ancak savaş sırasında yıkıldı. Orijinal yapıdan kalan malzemelerle yeniden yükseldi ve 1962'de yeniden açıldı. İçinde en fazla 24 kişi kalabiliyor.
Klasik rota, park alanı ve bol suyu olan Magkaniari kaynağından başlıyor. Oradan iyi işaretlenmiş bir patika, iğne yapraklı ormandan yukarı tırmanarak sığınağa ulaşıyor. Yürüyüşçüler buradan Profitis Ilias'a kadar devam edebilir; zirveden Lakonya'nın tamamına uzanan bir manzara görülüyor.
Tırmanışçılar ise Sparta–Kalamata yolundaki Lagkada Tırmanış Parkı'na gidebilir. Burada dik kaya yüzleri ve doğal mağaralar, zorluğu tam bir sakinlikle buluşturuyor.
