Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX'e ait terk edilmiş bir Falcon 9 roketinin, saatler içinde Ay'a çarpması bekleniyor. NASA ve dünya genelindeki gökbilimciler bu nadir olayı yakından izliyor.
Ay, tarihi boyunca asteroitler ve göktaşları tarafından sayısız kez vuruldu ve bu çarpışmalar Dünya'dan görülebilen kraterli yüzeyi oluşturdu. Ancak bu seferki çarpışma, Elon Musk'ın SpaceX gibi şirketlerin öncülüğünde hızla genişleyen ticari uzay uçuşları çağının bir ürünü olan insan yapımı bir nesneden gelecek.
NASA, kontrolsüz Falcon 9 kademesini takip ediyor
Bilim insanları, Falcon 9'un üst kademesinin 5 Ağustos Çarşamba günü Ay yüzeyine çarpmasını bekliyor. Roket parçası, uzayda kontrolsüz bir şekilde saniyede yaklaşık 2,43 kilometre (saatte yaklaşık 5.400 mil) hızla ilerliyor.
NASA'nın Yakın Dünya Nesneleri Araştırma Merkezi'ne (CNEOS) göre, üst kademe Elon Musk tarafından kurulan ve yönetilen SpaceX'in Ocak 2025'teki bir fırlatmasından kalma. Bağımsız gökbilimciler, halka açık takip verilerini kullanarak çarpışma rotasını ilk kez belirledi ve NASA da tahmini doğruladı.
Bir NASA sözcüsü, "Dünya için herhangi bir tehlike söz konusu değil" dedi ve ajansın, çarpışma bölgesini incelemeden önce nesneyi bilimsel ve eğitim amaçlı olarak takip etmeye devam edeceğini ekledi.
Çarpışmanın Einstein Krateri yakınında olması bekleniyor
Nesne, yaklaşık olarak beş katlı bir bina büyüklüğünde ve Dünya'nın yerçekiminde en az 4.000 kilogram ağırlığında.
Nesnenin yörüngesini ilk hesaplayan gökbilimci Bill Gray, çarpışmanın Ay'ın Dünya'dan görülebilen güneşli tarafındaki Einstein Krateri yakınında olacağını düşünüyor.
Bilim insanları, çarpışmanın 17 metreden daha geniş yeni bir krater oluşturmasını ve büyük miktarda Ay tozunu havaya fırlatmasını bekliyor.
Cambridge Üniversitesi'nden gökbilimci Dr. Matt Bothwell, Ay'ın atmosferinin olmaması nedeniyle roket kademesinin çarpmadan önce yavaşlamayacağını belirtti. "Bu, Ay'a çarpan devasa bir şey olacak. Herhangi bir tehlike yok; sadece olayı gözlemleyebiliriz" dedi.
SpaceX enkazı, büyüyen uzay sorununu gündeme getiriyor
Beklenen çarpışma, Dünya yörüngesinin ötesinde seyahat eden insan yapımı malzeme miktarının artmasıyla ilgili tartışmaları da yeniden alevlendirdi.
Elon Musk'ın SpaceX'i de dahil olmak üzere uzay ajansları ve şirketler uydu fırlatmalarını ve keşif görevlerini hızlandırırken, bilim insanları gelecekteki görevlerin uzay araçlarını operasyonel ömürlerinin sonunda nasıl daha iyi yönetebileceğini incelemeye devam ediyor.
Avrupa Uzay Ajansı'na (ESA) göre, şu anda Dünya yörüngesinde 10 santimetreden büyük yaklaşık 54.000 nesne bulunuyor. 1957'de Uzay Çağı'nın başlangıcından bu yana insanlık, uzaya yaklaşık 17.000 ton malzeme fırlattı.
Ay'a terk edilmiş bir roket kademesinin çarptığı bilinen bir önceki olay, 2022 yılında 2014'te fırlatılan bir Çin Long March 3C roketine ait enkazın Ay'ın karanlık yüzüne çarpmasıyla gerçekleşmişti.
