Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi için bulunduğu Kırgızistan'dan dönüşte gazetecilere yaptığı açıklamada, Yunanistan'a seslenerek rotasını değiştirmesi ve uluslararası anlaşmalar gereği silahsız statüde bulunan Ege adalarını silahlandırma politikasından vazgeçmesi çağrısında bulundu. Erdoğan, "Yunanistan artık bir şeyi anlamalı: Türkiye kimsenin toprağında gözü olmayan, ancak haklarının ihlal edilmesine de asla izin vermeyecek bir ülkedir. Yanlış yoldan vazgeçin. Türkiye'nin sakin ve sağduyulu yaklaşımını zayıflık olarak yorumlayanlar ciddi bir hata yapıyor" uyarısında bulundu.
Gazetecilerin, Yunanistan'ın diyalog mesajları verirken adalardaki askeri varlığını güçlendirmesi ve Başbakan Kiriakos Miçotakis'in Türk tepkilerine rağmen bölgedeki planlarını değiştirmeyeceğine dair açıklamalarını hatırlatması üzerine Erdoğan, "Ne yapmamız gerekir? Görevimiz nedir? Gerekeni yapmak..." yanıtını verdi. Özellikle Meis (Kastellorizo) adasına atıfta bulunan Erdoğan, "Eğer kendi tarafımızdan, diyelim ki Kaş'tan Yunanistan'a sesimizi yükseltirsek, duyarlar değil mi?" ifadelerini kullandı. Yunan yetkililer, bu sözlerin Şubat 2023 öncesinde yaşanan gerilim dönemlerinde sıkça kullanılan ve ani bir kriz ihtimalini çağrıştıran söylemleri yansıttığı endişesi taşıyor.
Türkiye'nin iyi komşuluk ilişkileri temelinde ilerlemek istediğini ve ikili ilişkilerde yapıcı bir duruş sergilediğini, ancak Atina'dan her zaman karşılık göremediğini savunan Erdoğan, "Tarih, ders çıkarması gerekenler için çok iyi bir rehberdir. Türkiye bölgede barış, güvenlik ve istikrar için çalışmaya devam edecektir" dedi. Ankara'nın bu sert çıkışı, sadece Ege adalarının silahsızlandırılması talebini değil, aynı zamanda "gri bölgeler" olarak tanımlanan tartışmalı adacıklar meselesini de gündeme getiriyor. Atina'da ilişkilerin yeni ve yüksek gerilimli bir sürece girebileceği kaygısı hakim.
Öte yandan, Türk İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın'ın yakın zamanda Atina'ya gerçekleştirdiği ziyarette Yunan mevkidaşı Themistoklis Demiris ve Başbakan Miçotakis ile görüştüğü, ancak bu görüşmelerde ikili ilişkiler konusunda herhangi bir ültimatom iletilmediği, daha çok yapıcı bir tavır sergilendiği belirtildi. Erdoğan'ın açıklamaları, Türkiye'nin "Fethiye-Kaş Ulusal Deniz Parkı" olarak adlandırdığı bölgede, Meis Adası'nın güneyine Tübitak Marmara araştırma gemisinin gönderilmesinin hemen sonrasına denk geldi. Yunanistan, geminin bu bölgedeki varlığını, Ankara'nın yenilenebilir enerji alanlarını da içeren yeni mekansal planlama çerçevesine itiraz ettiği diplomatik notlarla birlikte daha geniş bir stratejinin parçası olarak değerlendiriyor.
Erdoğan, Yunanistan ile ilgili açıklamalarının ardından Suriye'deki duruma da değinerek, Ankara'nın Suriye'nin iç istikrarını baltalamaya çalışan örgütlere veya güçlere alan bırakılmaması konusundaki kararlılığını yineledi. Komşu ve dost ülkelere Suriye'nin yeniden inşasını destekleme çağrısında bulunan Erdoğan, istikrarın yeni bölünme ve istikrarsızlık kaynaklarının önlenmesine bağlı olduğunu vurguladı.
Zirve dönüşü gazetecilerin F-35 programına dönüş ve Rus S-400'lerine ilişkin senaryolar hakkındaki sorularını da yanıtlayan Erdoğan, F-35 konusundaki müzakerelerin devam ettiğini ve ABD'deki ilgili süreçler tamamlandıktan sonra bu sorunun aşılabileceğini belirtti. Ankara'nın hem yerli savaş uçağı KAAN'dan hem de kendi hava savunma sistemlerini geliştirme hedefinden vazgeçmediğini net bir şekilde ifade eden Erdoğan, "Seçeneklerimizi sınırlamıyoruz, genişletiyoruz. Bu, daha güçlü ve savunma sanayiinde daha bağımsız bir Türkiye planlamasının bir parçasıdır" diye konuştu.
