ABD'de federal bir yargıç, Başkan Donald Trump'ın 'doğum turizmini' hedef aldığını belirttiği doğum yoluyla vatandaşlık hakkını kısıtlamaya yönelik son girişimini engelledi ve yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Maryland'de görev yapan ABD Bölge Yargıcı Deborah L. Boardman, Çarşamba günü verdiği kararla, Trump yönetiminin kararnamenin kilit hükümlerini hayata geçirmesini engelleyerek göçmen ailelerin ve savunuculuk gruplarının açtığı toplu dava sonuçlanana kadar söz konusu başkanlık kararnamesinin uygulanmasını durdurdu.
Başkan Joe Biden tarafından atanan Yargıç Boardman, Çarşamba günkü kararında şu ifadeleri kullandı: 'Yüksek Mahkeme sözünü söyledi: Onaylanan sınıftaki çocuklar doğuştan vatandaştır.'
Mevcut yasalara göre doğum yoluyla vatandaşlık hakkı, ABD topraklarında doğan herkes için birkaç istisna dışında garanti altındadır. Bu hak, İç Savaş'ın ardından 1868 yılında 14. Değişikliğin onaylanmasıyla yasal güvenceye alındı.
Trump ise uzun süredir doğum yoluyla vatandaşlığı sona erdirmeyi hedefliyor ve daha önce ABD'de yasadışı veya geçici olarak bulunan kişilerin çocuklarının Amerikan vatandaşı olmadığını ilan eden bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı. Yüksek Mahkeme, bu girişimi Haziran ayında iptal etmişti.
Başkan, Ağustos ayında yabancı büyükelçiliklere veya kuruluşlara bağlı yetişkinlerin çocukları ya da ABD'nin 'düşman yabancı' olarak kabul ettiği kişilerin çocukları dahil olmak üzere belirli kişi kategorileri için otomatik vatandaşlığı kısıtlayan daraltılmış bir başkanlık kararnamesiyle yeniden deneme yaptı.
Kararname, doğum turizmini 'Amerikan topraklarında doğum yapmak amacıyla göçmen olmayan bir vize ile ABD'ye giriş yapan kişi' olarak tanımladı. Doğum turizmi, bir kimse özellikle çocuğuna ABD vatandaşlığı kazandırmak için vize talep ediyorsa halihazırda sahtekarlık olarak kabul ediliyor ve vize kısıtlaması gerekçesi sayılıyor.
Kararname, 'doğum yoluyla vatandaşlık hakkını satın almak veya bu hakka erişmek için ticari bir işleme giren' yetişkinlerin çocuklarına vatandaşlık verilmesini reddetmeyi amaçlıyordu. Bazı aileler, çocuklarının sadece ABD'ye gelmek için uçak bileti satın aldıkları ve vardıktan sonra hamile kaldıkları için vatandaşlıktan mahrum bırakılabileceğinden korktuklarını belirtti.
Dava açan aileler ve kuruluşlar, mahkemeye yürütme organının 'düşman yabancı' olarak kimin nitelendirileceğine dair geniş bir yorum getirdiğini ve bu belirlemeyi yaparken bazen spekülasyonlara veya yanlış bilgilere dayandığını anlattı.
Diğer bazı aileler ise ebeveynlerin kendisi çete üyesi olmamasına rağmen, ailenin geniş çevresindeki bir üyenin kendi ülkelerindeki bir çeteyle bağlantısı olduğu gerekçesiyle çocuklarının vatandaşlıktan mahrum bırakılmasından endişe duyduklarını ifade etti.
Aileler, kararname etrafındaki belirsizliğin kendilerinde kafa karışıklığı ve korku yarattığını söyledi.
Davaya We Are CASA, Asylum Seeker Advocacy Project ve Institute for Constitutional Advocacy and Protection kuruluşları da katıldı.
Hükümetin avukatları, kararnamenin engellenmesi talebinin erken olduğunu savundu ve uygulamakla görevli federal kurumların, henüz yayımlanmayan resmi kılavuzlara dayanarak bunu uygulamak için 'uygun önlemleri' kullanacağını öne sürdü.
Yargıç bu argümanı reddetti.
Boardman kararında şu ifadeleri kullandı: 'Kılavuz ne derse desin, 2026 tarihli Başkanlık Kararnamesi kurumları, çocukların birkaç geniş kategorisine vatandaşlık belgeleri vermeyi reddetmekle görevlendiriyor.'
Bu karar, Trump'ın doğum yoluyla vatandaşlığı sona erdirme veya kısıtlama kampanyasında aldığı bir başka büyük hukuki yenilgi olarak dikkat çekiyor.
We Are CASA hukuk direktörü Shana Khader, hazırladığı yazılı açıklamada şu görüşlere yer verdi: 'Beyaz Saray, çocukların vatandaşlık hakkını ellerinden alma, bağlayıcı mahkeme kararlarını delme veya başkanın göçmenlik karşıtı gündemini Anayasa'nın önüne geçirme konusunda başarılı olamayacağını kabul etmelidir.'
Beyaz Saray, yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Dava, doğum yoluyla vatandaşlık konusundaki daha geniş anayasal anlaşmazlık mahkemelerde ilerlerken devam edecek.
