ATİNA — Finlandiya, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un nükleer caydırıcılık girişiminin onuncu Avrupa ortağı oldu. Letonya katılmak istediğini bildirdi. Yunanistan Paris'in davetini Mart ayında kabul etti, NATO'nun güney kanadından gelen tek ülke oldu.
Atina için soru, bu katılımın ne anlama geldiği ve ne anlamadığıyla ilgili.
Rusya'nın nükleer tehditleri ve ABD garantilerine duyulan kuşku, Avrupa hükümetlerini Fransız cephaneliğine yaklaştırdı. Paris, ortakların güvenliğini kendiyle daha sıkı bağlamak istiyor, ancak hareket özgürlüğünden vazgeçmiyor. Macron, 2 Mart'ta Île Longue denizaltı üssünde "ileri caydırıcılık" doktrinini açıkladı.
İlk grup Birleşik Krallık, Almanya, Polonya, Hollanda, Belçika, Yunanistan, İsveç ve Danimarka'yı içeriyordu. Norveç Mayıs ayında katıldı, Finlandiya 14 Eylül'de.
Paris tetikte kalıyor
Macron açık konuştu: "Nükleer kullanımda nihai kararda paylaşım olmayacak." Planlama ve icra Fransız kalıyor. Fransa'nın "yaşamsal çıkarları"nın tanımı da öyle; Paris bunun Avrupa boyutu olduğunu söylüyor ama ayrıntı vermiyor.
Bu belirsizlik caydırıcılığın bir parçası. Moskova artık Amerikan ya da İngiliz yanı sıra olası bir Fransız yanıtını da hesaba katmak zorunda. Londra nükleer güç olarak katılıyor. Temmuz 2025 tarihli Northwood Deklarasyonu iki cephaneliğin koordinasyonunu ve ortak bir yönlendirme grubunu öngörüyor.
Fransa'nın 2025'teki cephaneliği yaklaşık 290 nükleer başlıktı. Bu başlıklar kısmen ASMPA-R seyir füzeli Rafale uçaklarıyla taşınıyor, 2035 civarında ASN4G ile değiştirilmesi planlanıyor. Île Longue'de Macron başlık sayısının artacağını ve artık yayınlanmayacağını söyledi. Fransız silahlarını kesinlikle stratejik olarak nitelendirdi. Hava fırlatmalı füzeler etkileri bakımından yaygın şekilde taktik olarak değerlendiriliyor; bu doktrinde bir boşluk oluşturuyor.
Müttefikler Fransız görevlerini konvansiyonel kuvvetlerle destekleyebilir. Fransız stratejik uçakları geçici olarak ortak topraklara konuşlandırılabilir. Nükleer silahların kalıcı konuşlandırılması duyurulmadı.
Fransa için dağıtım, sürpriz bir saldırıyı zorlaştırıyor. Bir ev sahibi için, topraklarında Fransız uçakları bulunması, saldırının Fransız kuvvetlerini vurma ve Paris'i işin içine çekme olasılığını artırıyor.
Kuzey önce, güney sonra
Almanya ve Fransa'nın bir nükleer koordinasyon grubu var ve doktrin, füze savunması ve konvansiyonel kuvvetler konusunda görüşmeler yapılıyor. Berlin NATO nükleer planlamasında kalıyor ve AB'nin tek nükleer silahlı devletine bir kanal kazanıyor. Polonya'nın önceliği Rus saldırısı. İsveç ve Danimarka Baltık'a odaklanıyor, kendi bombaları olmadan hava gücü, gözetleme ve hava savunması sunuyor. Norveç ve Finlandiya her kullanımdan önce istişare istiyor ve her ikisi de barış zamanı konuşlandırmayı reddediyor. Hollanda ve Belçika zaten ABD silahlarına ev sahipliği yapıyor ve NATO planlamasında oturuyor; Fransız hattı ek bir kanal.
Yunanistan
Yunanistan'ın katılımı şemaya güneydoğu Avrupa'da bir dayanak sağlıyor ve mevcut Yunan-Fransız savunma anlaşmasına ağırlık katıyor. Kamu taahhütleri, bir Yunan-Türk krizinde otomatik bir Fransız nükleer garantisi anlamına gelmiyor. Şemsiye öncelikle Rusya'ya yönelik.
Atina daveti tatbikatlara, destek görevlerine ve ikili anlaşmalara dönüştürmek zorunda. Erken uyarı, füze savunması, gözetleme ve uzun menzilli konvansiyonel vuruş pratik alanlar. Yunanistan'ın Paris'ten istediği, kuvvetleri için net bir rol, istihbarata erişim ve Rusya'yı içeren bir krizde Fransız desteğinin bir resmi.
Bulletin of the Atomic Scientists'te yazan Oliver Meier, ayrı ikili görüşmelerin Paris'i merkeze koyduğunu, her ortağın tek başına ve eşitsiz erişim ve şeffaflıkla pazarlık yaptığını belirtiyor.
Katılım oy hakkı satın almıyor. Fransız yaşamsal çıkarlarının söz konusu olup olmadığına karar veren Élysée. Ortaklar maliyet üstleniyor, kuvvet taahhüt ediyor ve altyapıyı daha büyük riske atıyor, eşit bir söz hakkı olmadan.
