Yunanistan ile Kıbrıs arasında kurulması planlanan ve Büyük Deniz Enterkonnektörü (GSI) olarak bilinen elektrik kablosuna ilişkin gelişmeler hız kazanırken, Atina ile Ankara arasındaki jeopolitik cephedeki işaretler şimdilik olumlu görünüyor.
Libya Meclisi'nin Türkiye-Libya deniz mutabakatını onaylamasının birkaç gün ardından, Akdeniz'deki başka bir kablo projesinde yaşanan gelişmeler, Yunanistan-Kıbrıs bağlantı hattının deniz tabanındaki güzergâhını belirlemek için ABEILLE MARENGO'nun yapacağı araştırmalar öncesinde umut verici işaretler sunuyor.
Doğu Akdeniz Koridoru araştırma gemisi, Türkiye-Libya'nın iddia ettiği alan içinde çalışıyor
Daha somut olarak, uzman araştırma gemisi KOBI REUGG, Doğu Akdeniz Koridoru (EMC) fiber optik kablosunu döşeme çalışmaları kapsamında Girit'in güneydoğusundaki sularda herhangi bir olay yaşanmadan çalışıyor.
Proje, Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayacak bir veri kablosunun döşenmesini içeriyor. Kablo, Singapur'dan başlayarak Suudi Arabistan, İsrail ve Kıbrıs'tan geçecek ve Yunanistan'da sona erecek.
Atina ve Ankara, KOBI REUGG ile ilgili birbirine karşıt NAVTEX deniz uyarıları yayımladı. Sabah saatlerinde gemi, Türkiye ile Libya'nın mutabakatıyla belirlenen deniz alanı içinde çalışıyordu ve şimdiye kadar herhangi bir tepki gelmedi.
Yunanistan-Kıbrıs kablosu için olumlu bir işaret
Diplomatik kaynaklara göre, EMC'deki gelişmeler de Fransız gemi ABEILLE MARENGO'nun Yunanistan-Kıbrıs kablosu için yapmasının beklendiği deniz araştırmaları öncesinde umut verici sinyaller veriyor.
ABEILLE MARENGO, 23 Ekim Cuma günü Napoli'den ayrıldı ve Girit'in Heraklion kentine doğru seyrediyor. Geminin 27 Ekim'de limana varması bekleniyor.
Elde edilen bilgilere göre, kabloyu inşa eden Fransız şirket Nexans'ın talep ettiği batimetrik (deniz tabanı derinlik ölçümü) araştırmaları için de önümüzdeki günlerde bir NAVTEX deniz uyarısı yayımlanması bekleniyor.
ABEILLE MARENGO'nun araştırma çalışmalarına Yunanistan'a ait Karpathos adasının güneydoğusunda başlaması, ardından Kıbrıs açıklarında 12 deniz miline kadar sürdürmesi bekleniyor.
Kaynaklar, GSI üzerindeki çalışmaların jeopolitik gerilime yol açmadan yürütüleceği konusunda temkinli bir iyimserlik ifade etti.
Fransız girişimi
Yunanistan-Kıbrıs kablo projesi, Büyük Deniz Enterkonnektörü girişiminde yüzde 66'lık hissenin satın alınmasıyla hem jeopolitik ağırlık kazandı hem de ekonomik uygulanabilirliğini daha da doğruladı. Girişim, yaz aylarına kadar tamamen Yunanistan'ın Bağımsız Güç İletim Operatörü'ne (ADMIE) aitti.
Yunanistan-Kıbrıs kablosu, Avrupa Komisyonu tarafından Avrupa Ortak İlgi Projesi olarak belirlendi ve 680 milyon euro finansman aldı. GSI için Avrupa Yatırım Bankası'na da bir finansman talebi sunuldu.
Üç ülke arasındaki elektrik bağlantısı, deniz altı ve kara kablolarıyla toplam 1.208 kilometre (751 mil) uzunluğunda olacak. Bunun 898 kilometresi Girit-Kıbrıs hattını oluşturacak.
Enterkonnektörün iletim kapasitesi 1.000 megavat (MW) olacak, 500 kilovolt (kV) gerilimle çalışacak ve kablo döşemede azami 3.000 metre (9.843 fit) derinliğe ulaşacak.
Projenin tahmini bütçesi 1,9 milyar euro.
