Giorgos Mazonakis’in ölümüne ilişkin soruşturmada 49 dakika en rahatsız edici unsurların başında geliyor.
Saat 15.22’de, Yunan şarkıcının üzerinde kullanıldığı plazmaferez cihazından kurtarılan dijital kayıtlar, başka bir alarmın tetiklenmesinin ardından işlemin durduğunu gösteriyor. Saat 16.11’de, soruşturmacıların önünde bulunan makineye dayalı kronolojiye göre acil yardım çağrıldı. Bu iki an arasında ne olduğu, artık hafızadan değil zaman damgaları, makine verileri, fotoğraflar, telefon kayıtları ve adli deliller üzerinden yeniden kurgulanmaya çalışılan bir davanın merkezine yerleşti.
Mazonakis, 54 yaşında, 9 Eylül’de Kolonaki’deki özel bir tıbbi muayenehanede plazmaferez olurken kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Olayda yer alan evli bir çift olan iki doktor daha sonra tutuklu yargılanmak üzere cezaevine gönderildi ve ihmalle olası kastla adam öldürme suçlamasıyla karşı karşıya. Her ikisi de suçlamayı reddediyor ve henüz herhangi bir cezai sorumluluk belirlenmedi.
Soruşturma ölümünden bu yana hızla ilerledi. Dijital uzmanlar plazmaferez cihazının çalışma geçmişini ve bir doktorun cep telefonundan silinmiş olduğu belirlenen materyali kurtardı. Yetkililer, işlem öncesinde uygun tıbbi kontrollerin yapılıp yapılmadığını, cihazın tekrarlayan alarmlarının ne anlama geldiğini, herhangi bir maddenin uygulanıp uygulanmadığını, Mazonakis’in ne zaman kalp krizi geçirdiğini ve acil servislerin neden daha erken aranmadığını inceliyor.
İşte davanın merkezinde yer alan sekiz soru.
Ne zaman makine alarmları başladı?
Mazonakis’in son saatlerine ilişkin en kesin anlatımın kaynağı makinenin kendisi.
ERT’nin aktardığı dijital kronolojiye göre plazmaferez cihazı saat 14.14’te açıldı. Saat 14.25’te artan basınç ve pıhtılaşma ile ilişkili belirtileri gösteren çift alarm kaydetti. Bu uyarıya rağmen kan değişimi işlemi saat 14.37’de başladı.
Saat 15.22 ile 15.27 arasında başka bir alarm kaydedildi ve makine kan transferini durdurdu. Saat 15.45’te üçüncü bir alarm geldi ve nabız yokluğunu gösterdiği bildirildi.
Olayın ilk haberleşmesinde bu alarmların anlamı ve onlara verilen tıbbi yanıtın, çözülmemiş temel konulardan biri olarak tanımlanması dikkat çekiyor.
Bu uyarıların önemi giderek arttı. ERT’ye göre doktorların tutukluluk gerekçesine ilişkin yargı gerekçesi, makineden gelen tekrarlayan uyarılara uygun şekilde yanıt verilmediğini ve Mazonakis’in durumu kötüleşmesine rağmen tıbbi işlemin sürdüğünü öne sürüyor. Doktorlar savcılık iddiasını reddediyor.
Soruşturmacıların şimdi saptaması gereken şey sadece bir alarmın ne zaman çaldığı değil, her uyarının klinik olarak ne anlama geldiği ve buna karşı ne yapıldığı.
Mazonakis saat 15.22’de ne durumda idi?
Yaklaşık saat 15.22’de başlayan dönem özellikle önemli çünkü makine bu saatte kan transferini durdurdu.
Merkezi sorulardan biri Mazonakis’in o noktada kalp krizi geçirip geçirmediği, başka ciddi bir komplikasyon yaşayıp yaşamadığı ya da durumunun daha sonra kötüleşip kötüleşmediğidir. Bu ayrım, ilk açık tıbbi acil durum belirtisi ile uzman yardımını isteme girişimi arasında ne kadar süre geçtiğini belirlemede kritik olabilir.
Doktorların kalp krizinin saat 16.00’dan kısa bir süre sonra gerçekleştiği yönünde bir anlatımı olduğu bildiriliyor; bu iddia soruşturmacılar tarafından makinenin dijital geçmişi ve diğer delillerle karşılaştırılıyor. Sorgulama sırasında kadın doktorun alarmların kalp krizinin başlangıcından ziyade kan damarlarıyla ilgili sorunlara işaret ettiğini savunduğu belirtildi.
Deliller henüz kamuoyuna açık net bir yanıt sunmuyor: Mazonakis’in tıbbi acil durumu tam olarak ne zaman yaşam tehdidi haline geldi?
Bu yanıtın, bundan sonra gelen her şey için kritik olabileceği düşünülüyor.
Acil servise haber vermenin 49 dakika sürmesi neden?
Bu, soruşturmadaki belki de en sonuç doğurucu soru.
Makine kronolojisi tedavinin kesintiye uğradığı saati 15.22 olarak gösteriyor ve Yunanistan’ın acil tıbbi hizmeti EKAB’a yapılan çağrıyı 16.11 olarak kaydediyor; aradaki fark 49 dakika. İlk haberleşme, bu dönemde ne olduğu, Mazonakis’in durumunun ciddiyetinin ne zaman fark edildiği, canlandırma için ne tür girişimlerde bulunulduğu ve dış yardımın neden daha erken istenmediği sorularını soruyor.
Kamuoyuna yansıyan zaman çizelgesinde dikkate değer bir tutarsızlık var. Kliniğin sekreterinin ifadesine dayanan ayrı bir ERT haberine göre alarm saat 15.23’te duyuldu ve Yunanistan’ın 166 acil numarasına saat 16.23’te çağrı yapıldı, ambulans üç dakika sonra geldi.
49 dakikalık süre dijital makine kronolojisinden geliyor ve soruşturmada sıkça yer aldı. Farklı zaman damgaları, olayların nihai rekonstrüksiyonunun neden önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor.
ERT’ye göre doktorların tutukluluğunu destekleyen yargı gerekçesi, uzman acil yardımın talep edilmesindeki gecikmeye özel önem veriyor. EKAB çalışanları sendikasının başkanı, ambulans ekibinin çağrıyı aldıktan üç dakika içinde geldiğini ve Mazonakis’i kalp krizi geçirirken bulduğunu söyledi.
Doktorlar acil müdahale sürecinin bazı yönlerini tartıştı ve onu kurtarmak için çaba gösterdiklerini savundu.
Makine neden yeniden başlatıldı?
Makineden elde edilen bir diğer ayrıntı, tedavinin kesintiye uğramasının ardından yeniden başlatılmaya çalışılması.
ERT’nin aktardığı dijital kayda göre 15.22 ile 15.27 arasındaki alarmın ardından makine kan transferini durdurdu. Saat 15.45’te başka bir uyarı kalp atışının olmadığını gösterdiği bildirildi. Ardından yeniden başlatma girişimi yapıldı ancak bu girişim yalnızca saniyenin kesirleri kadar sürdü.
Makinenin neden yeniden başlatıldığı şimdi soruşturmanın parçası.
Bu soru Mazonakis’in o anki durumundan ayrılamaz. Eğer o noktada kalp krizi geçiriyorsa, soruşturmacılar işlemin yeniden başlatılmasının klinik gerekçesini anlamak zorunda kalacak. Eğer kalp krizi geçirmiyorsa, bu sıra durumunun kritik hale geldiği anın tam olarak belirlenmesine yardımcı olabilir.
Makine adeta sessiz bir tanık haline geldi. Dijital geçmişi kararları açıklamıyor ama bu kararların test edilebileceği bir sıra sunuyor.
Klinikte çekilen fotoğraflar ne gösteriyor?
Saat 14.43’te ve yaklaşık iki dakika sonra Mazonakis’in işlem sırasında fotoğrafları çekildiği bildirildi. Bir video da kurtarıldı.
Görüntülerde ERT’ye göre Mazonakis gözleri kapalı şekilde yatar vaziyette görünüyor. Polis soruşturmacıları fotoğrafları ve videoyu doktorun telefonundan o akşam silindikten sonra ele geçirdi.
Görüntüler büyük ilgi topladı ancak tek başlarına Mazonakis’in tıbbi durumunu ortaya koyamaz. Bu değerlendirme, fotoğrafları makine verileri, laboratuvar bulguları ve tanık ifadeleriyle birlikte inceleyebilecek adli ve tıbbi uzmanlara aittir.
Değerleri belki de başka bir zamanı sabitlemede yatıyor.
Saat 14.43’te Mazonakis nasıl görünüyordu? Bilinçli miydi? Durumu değişiyor muydu? Bu fotoğrafların çekilmesi ile ardından gelen ciddi alarmlar arasında ne oldu?
İlk materyal, fotoğrafları yetkililerin şimdi yeniden kurgulamaya çalıştığı kronolojinin bir parçası olarak tanımlıyor.
Gerekli tıbbi kontroller önceden yapıldı mı?
Soruşturma geriye dönük olarak Mazonakis’in makineye bağlanmasından önce ne olduğu üzerinde de duruyor.
Plazmaferez, plazmanın kandan ayrılıp uzaklaştırıldığı ya da değiştirildiği yerleşik bir tıbbi işlemdir. Ancak kullanımı tıbbi değerlendirme ve izleme gerektirir ve Mazonakis üzerinde işlemin yapıldığı koşullar ceza soruşturmasının önemli bir parçası haline geldi.
Yetkililer, işlem öncesi taramanın ne şekilde yapıldığını, uygun kardiyolojik kontrollerin tamamlanıp tamamlanmadığını ve doktorların işlem başlamadan önce sağlık durumu hakkında ne bilgiye sahip olduğunu inceliyor. Olayla ilgili ilk olarak bildirilen materyalde, soruşturmacıların muayenehanede benzer tedavilerden geçen hastalarla ilgili kayıtlarda gerekli elektrokardiyogramların bulunup bulunmadığını araştırdığı da belirtiliyor.
ERT’nin aktardığı yargı gerekçesi daha da ileri gidiyor ve tıbbi işlemlerin gerekli lisans ve ekipmana sahip olmayan, uygun ön tıbbi muayene yapılmadan mekânlarda gerçekleştirildiğini iddia ediyor. Bunlar yargı sürecinde ele alınan iddialar olmaya devam ediyor.
Soruşturmacılar ayrıca işlemden önce ya da sırasında herhangi bir ilaç, anestezik, sakinleştirici ya da başka bir maddenin uygulanıp uygulanmadığını da inceliyor. Plazmaferez cihazından alınan filtrelerin olası izler için laboratuvar analizine tabi tutulduğu bildiriliyor.
Testler ölümün kesin nedenini ne gösterecek?
Alarm, fotoğraf ve telefon görüşmeleriyle ilgili ilgi yoğun olsa da en önemli yanıtların bir kısmı nihayetinde laboratuvardan gelebilir.
Mazonakis kalp krizi geçirdi ancak kalbinin durmasına yol açan kesin olay zincirini belirlemek farklı bir soru.
Soruşturmacılar makine verilerini adli bulgular, laboratuvar analizi, tanık ifadesi ve dijital delille uzlaştırmaya çalışıyor. İşlem sırasında bir komplikasyonun ortaya çıkıp çıkmadığını, başka bir maddenin rol oynayıp oynamadığını ve daha erken ya da farklı bir müdahalenin sonucu değiştirebilecek olup olmadığını inceliyor.
Plazmaferez cihazından alınan filtreler özellikle önemli kabul ediliyor çünkü işlem sırasında uygulanmış olabilecek maddelerin izlerini taşıyabilir. Yetkililer ayrıca kronolojideki boşlukları kapatmak için elektronik delil ve telefon kayıtlarını analiz etmeye devam ediyor.
Bu bulgular tamamlanana kadar, bildirilen kalp krizinin ötesinde kesin bir tıbbi nedene atıf yapmak erken olur.
Bir fotoğraf neden hipnoterapiste gönderildi?
Davanın en tuhaf unsuru aynı zamanda Mazonakis’in son öğleden sonrasını yeniden kurgulamada da faydalı olabilir.
Kendini hipnoterapist olarak tanımlayan Nasos Komianos’un Mazonakis ile ölümünden iki gün önce görüştüğü ve plazmaferez seansından sonra tekrar görüşmek üzere olduğu bildiriliyor. İlk haberleşmeye göre Mazonakis kliniği terk ettikten sonra Kifissia’ya gitmeyi planlıyordu ve planlanan randevu mesajlar ve onu taşıyan taksi şoförünün anlatımıyla destekleniyordu.
Tedavi sırasında çekilen fotoğraflardan biri daha sonra üçüncü bir kişiye gönderildi. Kadın doktorun daha sonra alıcıyı Atina’nın kuzey banliyölerinden bir hipnoterapist olarak tanımladığı bildirildi. ERT, alıcının soruşturma sulh ceza hâkimi huzuruna çağrıldığını bildiriyor. O, Mazonakis’in ölümünden sorumlu tutulmadı.
Fotoğrafın neden gönderildiği önemli.
Bu sadece o öğleden sonra Mazonakis’in katılmayı beklediği randevuyla mı ilgiliydi? O sırada durumu hakkında ne söylendi? Ve iletişim, klinikte bulunanların durumunu nasıl anladığına dair ne ortaya koyuyor?
Yanıtlar tıbbi olarak ölümüne neyin neden olduğunu belirlemeyebilir ama neyin bilindiğini ve ne zaman bilindiğini ortaya koymaya yardımcı olabilir.
Soruşturmacılar için bu kronoloji artık her şey.
Mazonakis, 33 yıl boyunca Yunan popüler müziğinin en tanınabilir isimlerinden biri olarak kaldı; kendine özgü laïko sesi, performans içgüdüsü ve alışılmadık kamusal imajıyla gece kulübü çevresinin ötesine uzanan bir kariyer inşa etti. 20 Eylül’de, ölümünden sadece 11 gün sonra, Atina’daki Technopolis’te 33 Years from A to Z başlıklı bir konserle sahneye çıkması planlanıyordu; bu konser kariyerinin bir retrospektifi olarak kurgulanmıştı.
Bunun yerine kamuoyundaki son günlerine ilişkin anlatı dakikalar meselesine daraldı.
Makine saat 14.14’te çalışmaya başladı. İlk alarmlar geldi. Fotoğraflar çekildi. Tedavi durdu. Başka bir alarm çaldı. Yeniden başlatma girişimi yapıldı. Sonunda acil servisler çağrıldı.
Doktorlar kendi anlatımlarını verdiler. Soruşturmacılar şimdi bunu dijital kayıt, tıbbi delil ve olay yerinde bulunanların ifadesiyle ölçmek zorunda.
Bu çalışma tamamlanana kadar sekiz soru oldukları gibi kalıyor: yanıtsız.
