7 Kasım, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı (GSI) için bir dönüm noktası. Öngörülmeyen bir durum olmazsa Fransız bayraklı ABEILLE MARENGO gemisi bugünden itibaren bu büyük yatırım planını hayata geçirmek için yola çıkacak.
Bilgilere göre gemi, NAVTEX ilanının ardından bugün saat 09.00'da Herakleion limanından ayrılmayı planlıyor.
Ölçüm cihazlarında kalibrasyon
Kaynakların aktardığına göre, Fransız kablo şirketi Nexans tarafından kiralanan ABEILLE MARENGO'nun ilk millerinde, gemideki derinlik ölçüm cihazlarına yönelik testler ve özel ayarlamalar yapılacak. Bu işlem, bilimsel cihazların (sonar, ekolokatör vb.) kalibrasyonu, yani ayarlanması ve doğrulanması anlamına geliyor.
Bu, gemi GSI kablosunun en uygun deniz altı güzergâhını belirlemek için araştırmalara başlamadan önce denizde ve belirli derinliklerde yaptığı son kontrol niteliğinde.
Özel donanımlı gemi, 27 Ekim'den bu yana Girit'in Herakleion limanında bulunuyor. NAVTEX'e göre çalışmalar 6 Mart 2027'ye kadar sürebilir.
GSI projesinin kilometre taşları
Bilgilere göre araştırmalar Karpatos'un güneydoğusundan başlayacak ve gemi Kıbrıs'ın 12 deniz miline kadar çalışmaya devam edecek. Yunanistan'dan Kıbrıs'a uzanan deniz rotasındaki araştırmaların yüzde 60'ı şu ana kadar tamamlandı. 2024'te ise bu çalışmalar Kasos açıklarında durdurulmuştu.
Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı uygulama aşamasına giriyor. Operasyonel ve düzenleyici açıdan bir sonraki kilometre taşı, Lefkoşa'nın Atina ile yaptığı hükümetlerarası anlaşma kapsamında ödemesi gereken tutarın serbest bırakılması. Bu tutar 25 milyon euro. Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, yakın tarihli bir televizyon röportajında bu tutarın NAVTEX ilanıyla ödeneceğini taahhüt etti.
Fransız ABEILLE MARENGO'nun deniz tabanı araştırmalarını tamamlaması, Avrupa Yatırım Bankası'nın (EIB) GSI projesine ek finansman sağlamasının da önünü açacak. Bilgilere göre EIB, teknik ve ekonomik verilere dayanarak elektrik bağlantısını yaklaşık 1 milyar euroluk fonla finanse etmeyi değerlendiriyor.
GSI'ye Fransız desteği
Fikir aşamasından bugüne 15 yıldır süren GSI projesi, artık yatırım planı biçimini aldı ve amacı AB'nin enerji bütünleşmesini sağlamak. Kıbrıs, enerji açısından hâlâ Avrupa'nın geri kalanından ayrı olan son ülke. Elektrik bağlantısı adayı tek pazara dahil edecek ve daha yüksek enerji güvencesi sağlayacak.
Proje, geçen Ağustos ayında Fransız altyapı devi Meridiam'ın Great Sea Interconnector konsorsiyumuna katılımının açıklanmasıyla daha da ivme kazandı. Altyapı yatırımlarına odaklanan grup GSI'nin yüzde 66'sına sahip, Yunanistan'ın elektrik iletim şirketi ADMIE ise yüzde 34'üne sahip. Fransızların operasyonel olarak projeye dahil olması, projenin jeopolitik ağırlığını artırdı.
Yunanistan-Kıbrıs kablosu tasarlandı; İsrail'e uzatılmasına ilişkin süreçler de olgunlaşıyor.
Projenin teknik özellikleri hayret uyandırıyor. Üç ülke arasındaki denizaltı ve karasal kabloların toplam uzunluğu 1.208 kilometre; bunun 898 kilometresi Girit-Kıbrıs kısmını oluşturuyor. İletim kapasitesi 1.000 MW (megavat), gerilim 500 kV ve kabloların en büyük döşeme derinliği 3.000 metreye ulaşıyor. Projenin tahmini bütçesi ise 1,9 milyar euro.
