HONOLULU (AP) — Hawaii'nin Büyük Adası'ndaki küçük bir kasabada nesiller boyu yerel halka anaokulu öğretmenliği yapan sevilen eski bir eğitimci, hafta sonu eyaleti vuran ve şiddetli yağışlarla güçlü rüzgarlara neden olan kasırga nedeniyle hayatını kaybeden iki kişiden biri oldu.
93 yaşındaki May Doi, kayıp ihbarının ardından pazartesi günü ölü bulundu. Doi'nin eski öğrencilerinden ve şu anda yerel bir okulda müdür yardımcısı olan ʻĀina Akamu, komşuların onun evindeki sel sularından kaçıp yakındaki bir barınağa gitmeye çalıştığını düşündüğünü belirtti.
Akamu, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Doi'nin adanın güney ucundaki Naalehu İlkokulu'nda o kadar uzun süre öğretmenlik yaptığını ve "Bayan Doi'nin babamın anaokulu öğretmeni olduğunu" söyledi.
"Öğrencilerinin torunlarını da o eğitti" diyen Akamu, "Bu topluluğun ayrılmaz bir parçasıydı" ifadelerini kullandı.
Akamu, onu küçük, kırsal ve şeker pancarı tarlalarının olduğu dönemden kalma kasabada sık sık yürüyüş yaparken gördüğünü belirterek, "Çok güçlü bir kadındı" dedi.
Herkesin Bayan Doi'nin öğretmeni olmasını dört gözle beklediğini anlatan Akamu, Doi'nin bazen öğrencilere sınıfında uyumalı misafirlik izni verdiğini hatırlattı. Akamu, merhum eşinin de matematik öğretmeni olduğunu sözlerine ekledi.
Polis, 60'lı yaşlarındaki bir erkeğin cesedinin, kendisinden bir sağlık kontrolü yapılmasının istenmesinden bir gün sonra, salı günü sakinler tarafından bir meralık alanda bulunduğunu duyurdu. Yetkililer bunun fırtınaya bağlanan ikinci ölüm olduğunu açıkladı ve henüz kimliğini açıklamadı.
Kasırga Lala, evlerin çatılarını uçurdu, ağaçları kökünden söktü, yolları çamur ve kayalarla kapladı ve birçok haneyi günlerce elektriksiz bıraktı. Adalıların temizlik çalışmalarıyla boğuştuğu bu zorlu süreçte, meteoroloji uzmanları adaların güneydoğusunda başka bir tropikal siklonun oluşma ihtimali konusunda da uyarıda bulundu.
‘Atalarımızdan bizi korumalarını istiyoruz’
Akamu, aralarında kendi atalarının 1850'den beri gömülü olduğu bir mezarlığın da bulunduğu iki mezarlığın tahrip olmasına da üzüldüğünü dile getirdi. Yaklaşık 800 kişinin yaşadığı kasabada tabutların yerden dışarı fırladığını ve mezar taşlarının yolun üzerine savrulduğunu anlattı.
"Mezarlığımız artık tüm topluluğa dağılmış durumda, peki biz bu travmayı nasıl atlatacağız?" diye sordu.
Yolları temizlemek için çalışan ekiplerin yanlışlıkla kalıntıların üzerinden geçmesinden endişe ettiğini belirtti.
"Yolu temizlemeyin, büyükannem orada olabilir" diyen Akamu, "Beni en çok duygulaştıran şey bu, onları tekrar kaybetmiş gibi oluyorsunuz" ifadelerini kullandı.
Akamu, sakinlerin bağışlanan eşyaları alabileceği bir merkez kurarak topluluğunun toparlanmasına yardımcı olmaya odaklanmaya çalışıyor. En çok jeneratöre, benzine ve tüpe ihtiyaçları olduğunu söyledi.
Yaklaşan başka bir fırtına tehdidi karşısında Akamu, "Sadece atalarımızdan bizi korumalarını istiyoruz" dedi.
Hawaii'nin ana adalarının oldukça batısına çekilen Lala, Çarşamba günü saatte 115 mil (185 km) hıza ulaşan sürekli rüzgarlarla 3. Kategori büyük kasırga seviyesine ulaştı. Ulusal Kasırga Merkezi, bunu Orta Pasifik Okyanusu'ndaki 2026 yılının ilk büyük kasırgası olarak nitelendirdi. Ancak Hawaii sakinleri, çok daha doğu-güneydoğuda bulunan başka bir fırtına sistemi konusunda da uyarıldı.
Kasırga merkezi, önümüzdeki günlerde bir tropikal depresyonun oluşması için koşulların uygun göründüğünü belirtti.
Tam konumu veya potansiyel rüzgar, yağmur ve fırtına kabarması etkilerini söylemek için henüz çok erken. Ancak kasırga merkezi, "Hawaii Adaları'ndaki ilgili taraflar bu sistemin ilerleyişini yakından takip etmeli" uyarısında bulundu ve sistemin hafta sonuna kadar adaların yakınına gelmesi veya üzerinden geçmesi durumunda bir kasırgaya dönüşebileceğini ekledi.
Elektrik onarımları haftalar sürebilir
Binaları basan su selinin ardından geride kalan tonlarca çamur ve enkazı temizleme çalışmaları devam ediyor. Rüzgarların bazı binaların çatılarını kestiği bölgede, onlarca ev temellerinden koptu, köprüler hasar gördü ve iki şeritli bir yolun çöken bölümü Pahala topluluğuna erişimi kesti.
Hawaii Senatörü Brian Schatz, ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın Lala tarafından hasar gören ulaşım altyapısını onarmak için 6 milyon dolarlık ilk acil durum yardımını onayladığını açıkladı.
Ulusal Hava Durumu Servisi, en şiddetli yağışın, Büyük Ada'nın kuzeydoğu kıyısındaki Laupahoehoe'da 43,54 inç (1,1 metre) olarak kaydedildiğini duyurdu.
Hawaii Electric şirketi, Çarşamba günü Büyük Ada'da yaklaşık 17.000 müşterinin hala elektriksiz kaldığını bildirdi. Oahu ve Maui adalarındaki bazı müşteriler de karanlıkta. Şirket, Büyük Ada'nın güney ucu dahil yoğun hasar gören bölgelerdeki onarımların en az iki hafta sürebileceğini belirtti.
Lala, saatte 10 mil (17 km) hızla kuzeybatıya doğru ilerliyordu ve Perşembe günü erken saatlerde kuzeye dönmesi bekleniyordu. Hawaii Takımadaları'nın kuzeybatı ucundaki uzak bir bölgeye doğru yaklaşıyordu. Lisianski Adası'ndan Maro Resifi'ne kadar Papahanaumokuakea Deniz Ulusal Anıtı'nın bazı bölümleri için kasırga uyarıları yayınlandı.
Hava durumu servisi, fırtınanın Midway Atolü Ulusal Yaban Hayatı Sığınağı'nın doğusundan geçmesinin beklendiğini açıkladı. Dünyanın en uzak yerlerinden birindeki nüfus, tamamen birkaç düzine ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi personeli, gönüllü ve yüklenicilerden oluşuyor. Meteoroloji uzmanları, Midway Atolü için tropikal kaynaklı herhangi bir uyarı olmadığını ve herhangi bir etkinin sadece biraz kabarık deniz ve sınırlı miktarda yağmur içerebileceğini belirtti.
