New York – Emekli profesör ve Holocaust'tan kurtulan Asher J. Matathias, 13 Eylül Pazar günü 82 yaşında hayatını kaybetti. Uzun süredir Yunan-Amerikan toplumuyla bağları olan Matathias, Yunan bir Yahudiydi ve antisemitizmle mücadele çalışmalarında aktif rol aldı.
Matathias, eşi Anna, üç kızı ve yedi torununun çevresinde hayata veda etti. Yaşamı, Nazi işgali altındaki Yunanistan'da olağanüstü koşullarda başlamıştı.
3 Aralık 1943'te, Nazi zulmünden kaçmak için sığınak bulan anne babası Jacob ve Nina'nın yanında Volos yakınlarındaki Pelion Dağı'nda bir mağarada doğdu. Babası Romaniot Yahudi bir aileden geliyordu, annesi ise 1492'de İspanya'dan sürgün edilen Yahudilerin torunları olan Sefarad kökenliydi.
Anne babası 1942'de evlendi ve Yunanistan'daki Yahudilerin zulüm ve toplatılması artınca Volos'tan kaçıp dağlara sığındı. Hayatta kalma mücadelesi sırasında onları korumak için kendi hayatlarını riske atan Yunanların yardımını gördüler.
Yenidoğan Asher'in hayatta kalması özellikle tehlikeliydi; bir bebeğin ağlaması saklandıkları yeri ele verebilirdi. Daha sonra anlattığına göre bir Alman devriyesi aileyi bulmuş, ancak genç bir Alman askeri onların hayatlarını bağışlamayı seçmişti. Matathias bu deneyimin, Nazi rejiminin suçları için Almanlara kolektif sorumluluk atfetme konusundaki görüşlerini etkilediğini söyledi.
Yunanistan'ın kurtuluşunun ardından Matathias ailesi savaşın sonuçlarıyla, yoksullukla ve Yunan İç Savaşı'nın zor yıllarıyla yüzleşti. 1956'da aile, yardım kuruluşları ve HIAS'ın desteğiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve sonunda New York'ta yerleşti.
Matathias hem Yahudi hem de Yunan-Amerikan topluluklarıyla yakın bağlarını sürdürdü. Eski Magnesia derneği "Argonauts"ın aktif üyesiydi ve yaklaşık otuz yıl önce Greater New York Helen Dernekleri Federasyonu Genel Kurulu'na delege olarak katıldı.
Ayrıca New York'un Yunan Bağımsızlık Geçidi'nin organizasyonuyla ilgili Yunan-Amerikan toplum toplantılarına katıldı ve antisemitizmle mücadele çabalarında aktif kaldı.
Matathias için kişisel hikayesi, Yunanistan'da Yahudilerin kurtarılmasına dair bir tanıklık olmanın yanı sıra Nazi zulmünün sonuçlarının da bir hatırlatıcısıydı. Yıllarca ailesinin yaşadıklarını ve Holocaust sırasında Yunan Yahudilerinin hayatta kalışını anlattı; Holocaust'un hafızasını gelecek kuşaklar için korumaya çalıştı.
Asher Matathias'ı eşi Anna, üç kızı ve yedi torunu geride bıraktı.