İsrail Savunma Bakanlığı Genel Müdürü ve eski Tümgeneral Amir Baram, İran'ın artan nüfuzuna karşı koymak için yeni bir bölgesel güvenlik mimarisi oluşturulması çağrısında bulundu.
Reichman Üniversitesi'nde düzenlenen Herzliya Konferansı'nda konuşan Baram, uluslararası anlaşmaların İran'a yüz milyarlarca dolar aktarılmasına yol açabileceğini söyledi. Baram, İsrail'in silahlı kuvvetlerini güçlendirmesi ve daha geniş ortaklıklar kurması gerektiğini vurguladı.
Baram'ın önerdiği model, ABD liderliğinde 'Hindistan'dan Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden Yunanistan ve Kıbrıs'a' uzanan bir işbirliği zincirine dayanıyor.
Bu ittifak, İran'ın nükleer hevesleri, balistik füze programı ve bölgesel vekil güçleri konusundaki ortak endişeleri bir araya getirirken, tamamlayıcı güçlerden de yararlanacak: İsrail'in teknolojik inovasyonu ve operasyonel deneyimi, Körfez ülkelerinin ekonomik gücü ile Akdeniz ve Güney Asyalı ortakların stratejik konumu.
Önerilen yapı, halihazırda gelişmekte olan Yunanistan, Kıbrıs, İsrail ve Hindistan arasındaki ilişkiler üzerine inşa ediliyor. Yıllardır süren İsrail-Yunanistan-Kıbrıs üçlü işbirliği Doğu Akdeniz'de ortak askeri tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve enerji projelerini kapsıyor. Bu ortaklık, genel olarak Türkiye'nin bölgedeki politikalarına ve deniz yetki alanları ile münhasır ekonomik bölge ihtilaflarına karşı stratejik bir denge unsuru olarak görülüyor.
Hindistan da bu ağa giderek daha fazla entegre oluyor. İkili ve çok taraflı angajmanlar hız kazandı. Hindistan ve Kıbrıs arasındaki ilişkiler tam bir Stratejik Ortaklık seviyesine yükseltildi. Bu ortaklık, savunma işbirliği yollar haritası, deniz güvenliği, finansal teknoloji ve bağlantısallık girişimlerini içeriyor. Hindistan-Yunanistan savunma sanayii bağları da güçlendi. Bu kapsamda BrahMos füzeleri gibi sistemlerin potansiyel ihracı ve teknoloji transferi konuları ele alınıyor.
Bu ilişkiler İran'ın ötesine uzanıyor. Hindistan, Yunanistan ve Kıbrıs, Türkiye-Pakistan ittifakı konusunda ortak endişeler taşıyor. Buna Türkiye'nin Pakistan'a askeri desteği, bölgesel politikaları ve Akdeniz ile Güney Asya'daki istikrarı bozucu eylemleri de dahil.
Daha derin bir Hindistan-Yunanistan-Kıbrıs işbirliğinin bu dinamiği dengelemeye yardımcı olduğu belirtiliyor. Hatta bazı Türk medya kuruluşları, Hindistan'ın bu ülkelerle silah işbirliğini daha geniş bir karşı stratejinin parçası olarak yorumluyor.
Hindistan, İsrail, Yunanistan, Kıbrıs, BAE ve diğerlerini potansiyel olarak birbirine bağlayan bir 'Altıgen' (Hexagon) ortaklığı fikri destek buluyor. Bu ortaklık, savunma, ticaret, teknoloji, enerji ve bölgesel güvenlik alanlarında işbirliğini resmileştirerek, Güney Asya'dan Orta Doğu üzerinden Avrupa'ya uzanan dirençli bir ağ oluşturacak.
Baram, ABD ile İran konusunda farklı bakış açıları olduğunu kabul etti: İran, İsrail için varoluşsal bir tehdit oluştururken, Washington bunu kronik bir bölgesel sorun olarak görüyor ve odak noktası Çin ve Hint-Pasifik bölgesi.
Baram, 'America First' yaklaşımının İsrail'in bölgesel bir istikrar sağlayıcısı olarak hareket etmesini zorunlu kıldığını ve bunun ABD'nin kaynaklarını Asya'ya odaklamasına yardımcı olacağını savundu. Yeni bir ABD-İsrail Mutabakat Zaptı'nın güvenlik, ekonomi ve strateji alanlarında karşılıklı fayda sağlaması gerektiğini belirtti.
Askeri tarafta İsrail, Arrow, David's Sling ve Iron Dome gibi kilit önleme sistemlerinin üretimini artırdı. Ancak Baram, uzun vadeli güç modernizasyonunun operasyonel ihtiyaçların tehlikeli bir şekilde gerisinde kaldığı ve bunun genel savunma hazırlığını riske attığı uyarısında bulundu.
Bu yeni oluşum, orta büyüklükteki güçlerin çoklu tehditlere karşı esnek ağlar kurduğu değişen bir küresel manzarayı yansıtıyor. İran'ın istikrarsızlaştırıcı rolü, Türkiye'nin politikaları ve Pakistan kaynaklı gerginlikler ele alınırken, IMEC gibi girişimlerle ekonomik bağlantısallık teşvik ediliyor. Yunanistan ve Kıbrıs için Doğu Akdeniz'de güvenliği pekiştirirken, Hindistan ve İsrail için ortaklıkları çeşitlendirme ve caydırıcılığı artırma potansiyeli taşıyor.
Bu bağlar derinleştikçe, bölgenin savunma, enerji ve diplomasi alanlarında daha fazla koordinasyona tanık olabileceği ve bunun birden fazla bölgede güç dengelerini yeniden şekillendirebileceği ifade ediliyor.
