İsrail'in kuzeyindeki arkeologlar, yaklaşık 1.700 yıllık, olağanüstü korunmuş iki Greko-Romen mermer büstü ortaya çıkardı. Bunlardan biri Sparta'nın efsanevi yasa koyucusu ve kurucusu Lycurgus'u tasvir ediyor olabilir.
Dikkat çekici keşif, Binyamina yakınlarında büyük bir demiryolu altyapı çalışması öncesinde yapılan kurtarma kazısında gerçekleşti. Heykeller, kullanılmayan bir Roma-Bizans şarap presinin içinde dikkatlice gizlenmiş halde bulundu ve yaklaşık 17 yüzyıl boyunca gömülü kaldı.
İsrail Eski Eserler Kurumu'ndan uzmanlar, heykellerin geç Roma döneminde zengin bir konutu, hamamı veya kamu binasını süslediğine inanıyor. Büstlerden birinin üzerinde 'Lycurgus' yazısı bulunması, bunun antik Yunan tarihinin en etkili figürlerinden birini temsil ediyor olabileceği ihtimalini artırıyor.
Arkeolog Michael Solotskin'e göre keşif, kazının son aşamalarında beklenmedik bir şekilde gerçekleşti. 'Topraktan olağandışı bir şeyin çıktığını fark ettik ve ilk başta çömlek olduğunu düşündük. Kazıya devam ettikçe mermer olduğu anlaşıldı. Yavaş yavaş iki büst ortaya çıktı. Olağanüstü bir andı' dedi.
Buluntu, kazının son gününde yapıldı ve araştırmacılar bunu 'hayatta bir kez ele geçecek' bir keşif olarak tanımladı.
Arkeologlar, heykellerin şarap presi kullanılmaz hale geldikten sonra bilinçli olarak gizlendiğine inanıyor. Sebebi bilinmemekle birlikte, uzmanlar istikrarsızlık veya işgal döneminde korunmak için saklanmış olabileceklerini belirtiyor.
İkinci büst, Greko-Romen dünyasından sakallı bir adamı, muhtemelen bir filozof, entelektüel veya önemli bir kamu figürünü tasvir ediyor. Kimliğini belirlemek için daha fazla araştırma yapılıyor.
Sezariye bölgesi uzmanı Dr. Peter Gendelman, tarihi figür portrelerinin Roma elit toplumunda yaygın olduğunu, zengin bireylerin sık sık Yunan kültürü, felsefesi ve eğitimini yansıtan heykeller sergilediğini belirtti.
Heykeller, antik Sezariye kentinden çok uzak olmayan bir bölgede, Roma ve Bizans dönemine ait tarımsal yapıların bulunduğu alanda keşfedildi. Araştırmacılar, başlangıçta lüks bir villa veya hamam kompleksinde durduktan sonra taşınıp gömülmüş olabileceklerini düşünüyor.
Binyamina'da keşfedilen antik heykeller. Araştırmacılar, bir zamanlar bir kamu binasını veya elit bir konutu süsleyen sütunların üzerinde durduklarına inanıyor. Kaynak: Assaf Peretz/Israel Antiquities Authority
Bu döneme ait sağlam mermer heykeller son derece nadirdir. Klasik heykellerin çoğu yüzyıllar boyunca dini nedenlerle yok edilmiş veya mermerlerinin yeniden kullanılması için parçalanmıştır.
Yeni keşfedilen büstler, Tel Aviv'de düzenlenecek bir arkeoloji konferansında halka açık olarak sergilenecek ve daha sonra bir müzede sergilenecek.
Doğrulanması halinde, Lycurgus'un kimliğinin belirlenmesi keşfi özellikle önemli kılacak ve doğu Akdeniz'i doğrudan antik Yunanistan'ın en ünlü ve kalıcı tarihi figürlerinden birine bağlayacak.
