Hristodulidis ve Erhürman, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman, 17 Ekim Cumartesi akşamı karma nüfuslu Pyla köyünde düzenlenen iki toplumlu bir festivale birlikte katılmak için görüş ayrılıklarını kısa süreliğine bir kenara bıraktı.
Festival, iki lideri kısa da olsa bir araya getirdi. Müzik, tartışmalar ve sembolik bir birlikte yaşam akşamına ev sahipliği yapılırken bilinen görüş ayrılıkları ise arka planda kaldı.
Kıbrıs'ta iki Kıbrıslı liderin, siyasi rakip olsalar da Kıbrıs'a özgü geleneksel bir içki olan zivaniyi paylaşıp gülümsediği, etraflarında hem Kıbrıslı Rumların hem de Kıbrıslı Türklerin bulunduğu böyle bir tabloya yaklaşık on yıl sonra yeniden tanık olundu. İki lider, kameralar önünde oldukça neşeliydi. Elbette bu, akşamın siyasetten uzak geçtiği anlamına gelmiyor.
Cumhurbaşkanı Hristodulidis, Altıncı Pyla İki Toplumlu Barış Festivali'ne ilk gelen isim oldu. Tüm standları dolaştı; ona koşarak gelen kalabalıklardan sarılmalar ve el sıkışmalar aldı.
Hristodulidis gazetecilere, “Barış mesajı veriyoruz, birlikte yaşam mesajı veriyoruz; nihayet vatanımızı yeniden birleştirme ihtiyacına dair bir mesaj veriyoruz” dedi.
Erhürman ise sırt ağrısı nedeniyle boyun korsesi takılı olarak geldi. Buna rağmen düzinelerce el sıkıştı, sarıldı ve zaman zaman iyi niyet jestleri yaptı. Bir ara dans bile etti.
Festivalde Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin yanı sıra köydeki yabancı sakinler de yer aldı.
Sahneye yakın merkezi masada Hristodulidis ile Erhürman, Pyla'nın iki toplum lideri Simos Mytidis ve Veysal Güden'in yanında oturdu. Masada ayrıca Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk müzakereciler Menelaos Menelaou ile Mehmet Dana, BM Kıbrıs Barış Gücü (UNFICYP) Başkanı Khassim Diagne, AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu, Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Başkanı Sıla Usar İncirli ve eski Kıbrıslı Türk lider Mehmet Ali Talat ile eşi Oya Talat vardı. İncirli, 6 Aralık seçimlerinin ardından işgal altındaki bölgelerdeki sözde devletin bir sonraki “başbakanı” olabilecek isim. Diğer AKEL ve CTP yetkilileri de yakınlarda oturdu.
Ev sahibi Pyla'nın toplum liderleri, konuşmalarını kendi dillerinde ve İngilizce yaparak örnek bir incelik ve onur sergiledi. Konuşmalarında birbirlerine ve Birleşmiş Milletler'e, etkinliğin yedi yıl aranın ardından ilk kez düzenlenmesine yardımcı olduğu için teşekkür etti.
Pyla'nın Kıbrıslı Rum toplum lideri Mytidis, “Pyla topluluğumuz, Kıbrıslı Rumların ve Kıbrıslı Türklerin birlikte yaşayabileceğine, birlikte çalışabileceğine ve karşılıklı saygı ile anlayışa dayalı ilişkiler kurabileceğine dair güçlü bir örnek sunuyor. Pyla, barışçıl ve uyumlu bir birlikte yaşamın mümkün olduğunun canlı kanıtı” dedi.
Kıbrıslı Türk meslektaşı Veysal Güden, iki toplumun Pyla'da yüzyıllardır birlikte yaşadığını belirtti. Güden, “Çatışma içinde yaşamak yerine barış içinde yaşamayı tercih ediyoruz” dedi.
Siyaset ve Çıkışmalar
İki lider, BM'nin özel temsilcisi María Ángela Holguín'in, Politis gazetesinde yayımlanan ve ikisine de siyasi eşitlik temelinde birlikte çalışmaya ve birlikte yaşamayı keşfetmeye çağrı yapan bir mesajı yayımlandığı gün bir araya geldi.
Ancak BM Genel Sekreteri'nin temsilcisi, daha tek bir geçiş noktasını bile açamayan ya da mayın temizliği konusunda anlaşamayan iki tarafın, onlarca yıllık bölünmeye nasıl son verebileceğini sordu.
Holguín, Kıbrıs'a ekim ayının sonunda gelmeden önce liderlerden masaya oturmalarını ve güven artırıcı önlemler (CBM'ler) ile gelecekteki diyalog için kurallar (metodoloji) konusunda anlaşmalarını istedi. Holguín'in belirttiğine göre müzakerelerin yeniden başlamasındaki ilerleme bunlara bağlı.
Bir gazetecinin yorum istemesi üzerine Hristodulidis, Holguín'in kendisine çok yakın zamanda ayrıntılı bir e-posta gönderdiğini ve kendisinin de aynı ayrıntılıda bir yanıt verdiğini söyledi.
Ardından Hristodulidis, BM temsilcisine açık bir iğneleme yaparak, “Bayan Holguín, Kıbrıslı Türk liderle yaptığım pek çok görüşmede bulunsaydı bu çok memnuniyet verici olurdu, olumlu bir gelişme olurdu. Böylece görüşülen her şeyi bizzat bilmiş olurdu” dedi.
Geçiş noktaları konusunda cumhurbaşkanı, Holguín'in Guterres'in Kıbrıs'ta iki lider için verdiği yemekte bulunduğunu söyledi. Cumhurbaşkanına göre Guterres o yemekte “çok somut bir öneri sundu ve bunun makul bir uzlaşma olduğunu belirtti.”
Hristodulidis ayrıca, “Bayan Holguín, kimin hemen evet dediğini, kimin hemen hayır dediğini çok iyi biliyor; [Antonio Guterres]'in yanıtı üzerine pek de sakin olmayan bir tartışma yaşadığı kişiyi de biliyor” diye ekledi.
Cumhurbaşkanının Pyla festivaline varışında yaptığı bu açıklama Erhürman'ın çevresinde de dikkat çekti. Ancak Erhürman'a yakın kişiler, Kıbrıslı Türk liderin etkinliğin ruhuna saygı göstermek amacıyla o gün yanıt vermeyeceği mesajını iletti.
Bu arada müzakereciler 19 Ekim'de bir araya gelecek. Liderlerin bir sonraki görüşmesinin ise ertesi gün yapılması bekleniyor.
