Kıbrıs liderleri, pazartesi günü bölünmüş adada yeniden birleşme görüşmelerini canlandırma çabaları kapsamında iki yeni geçiş noktası açmak konusunda anlaştı.
Görevi sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, temmuzda yarım asrı aşkın süredir devam eden çatışmayı çözmek için yeni bir girişim başlattı. Guterres, güven artırıcı bir önlem olarak yeni geçiş noktaları önerdi.
Ada, 1974'ten beri bölünmüş durumda. Yunanistan'daki dönemin askeri yönetiminin desteklediği bir darbenin ardından Türkiye adaya müdahale etti ve kuzeyin üçte birini ele geçirdi.
Onlarca yıl süren görüşmeler adayı yeniden birleştiremedi. Son resmi görüşme turu 2017'de çöktü. Ancak geçen yıl kuzeyde, 2020'den bu yana ilk kez birleşme yanlısı bir lider seçildi ve bu gelişme yeni bir umut doğurdu.
Uluslararası arenada tanınan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Yunanca konuşulan güneyindeki Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, pazartesi günü adayı ikiye bölen BM kontrolündeki tampon bölgede, Türkçe konuşulan kuzeyin birleşme yanlısı lideri Tufan Erhürman ile bir araya geldi.
Görüşmeye BM temsilcisi Maria Angela Holguin de katıldı.
BM’nin kısa açıklamasında görüşmeler olumlu olarak nitelendirildi. Açıklamada iki liderin “diğer geçiş noktalarının açılmasını da görüştüğü” belirtildi. Liderlerin ayrıca önümüzdeki haftalarda Genel Sekreter ile yapılacak üçlü toplantı öncesinde bu konuları ele aldığı kaydedildi.
Açıklamaya göre, başkent Lefkoşa’nın batısındaki ve güneydoğusundaki iki geçiş noktası eş zamanlı olarak açılacak.
Açılış için tarih verilmedi. Hristodulidis, geçiş noktalarının “gerekli hazırlık çalışmaları tamamlandıktan sonra” açılacağını söyledi.
180 kilometrelik ateşkes hattı boyunca daha fazla geçişin açılması yönünde çağrılar var. Bu hattan her gün binlerce kişi iş, alışveriş, eğitim ve tedavi için geçiyor.
2003’te daha önce kapalı olan sınırın açılmasından bu yana iki taraf arasında dokuz geçiş noktası faaliyet gösteriyor. Son yeni geçiş noktası ise 2018’de açıldı.
Geçen yılın martında dört geçiş noktasının açılmasını öngören bir anlaşma nihayetinde sonuçsuz kaldı.
Guterres, temmuzdaki ziyaretinde Kıbrıs sorununu sona erdirmek için yeni görüşmeler düzenleyeceğini açıklamıştı. Bu görüşmelerde adanın liderleri ile üç garantör güç olan Yunanistan, Türkiye ve İngiltere bir araya gelecekti.
Guterres ancak “sonuç alınmadan” yeni zirvelerin yapılmasını istemediğini vurguladı. Güven inşası için “yeterli hazırlık” yapılmasını talep etti.
