ATİNA – Başbakan Kiryakos Miçotakis'in katılacağı NATO zirvesi, jeopolitik belirsizliğin arttığı bir dönemde ve ittifak liderlerinin kolektif savunma taahhütlerinde önemli bir güncelleme üzerinde anlaştığı Lahey zirvesinden bir yıl sonra gerçekleşiyor.
Toplantının ana odağı, müttefiklerin 2035 yılına kadar GSYİH'nın yıllık %5'ini savunmaya harcama taahhüdünü yerine getirme konusundaki ilerlemelerinin değerlendirilmesi olacak. Bu sırada, kolektif savunmaya daha güçlü bir Avrupa katkısı ve daha adil bir yük paylaşımı düzenlemesi çağrıları transatlantik tartışmanın merkezinde yer alıyor.
Hükümet kaynaklarına göre Yunanistan, zirveye yalnızca taahhütlerini tutarlı bir şekilde yerine getirmekle kalmayıp aynı zamanda Lahey'de kararlaştırılan hedefleri halihazırda uygulayan ittifak üyeleri arasında yer alan güçlü ve güvenilir bir müttefikin güveniyle yaklaşıyor.
Yunanistan, 2025 için kararlaştırılan Savunma Yatırım Taahhüdü'nü çoktan aşmış durumda ve 2026 itibarıyla tamamen savunma harcamaları için GSYİH'nın %3,5'i hedefine (ve ek %1,5 hedefine) ulaşan ilk beş NATO ülkesi arasında yer alıyor.
Spesifik olarak, Yunanistan'ın 2026 yılı tamamen savunma harcamalarının GSYİH'nın %3,6'sı olacağı tahmin ediliyor. Bu oran 2025'te %2,75 ve 2024'te %2,74 seviyesindeydi. Bu şekilde Yunanistan, silahlı kuvvetlerini modernize etmek için 12 yıllık 25 milyar euroluk programıyla, NATO savunma harcama taahhütlerini sürekli olarak aşan çekirdek ittifak ülkeleri grubundaki konumunu koruyor ve güçlendiriyor.
İlgili Lahey hedefini çoktan aşan diğer ülkeler ise Polonya, Estonya, Letonya ve Litvanya.
İttifakın 2035 yılına kadar GSYİH'nın %5'i toplam harcama taahhüdü, %3,5'inin tamamen askeri harcamalara, %1,5'inin ise çift kullanımlı altyapı, savunma sanayii desteği ve dayanıklılık önlemleri gibi daha geniş güvenlik ve savunma yatırımlarına ayrılmasını öngörüyor.
Aynı kaynaklara göre Yunanistan, ittifak yükümlülüklerine bağlılığını tutarlı bir şekilde kanıtladı. Mali kriz döneminde bile, birçok ittifak ülkesinin kendi taahhütlerini henüz yerine getiremediği bir zamanda, önceki %2'lik GSYİH hedefini aşmaya devam etti.
Müttefikler arasında savunma yükünün daha adil paylaşılması tartışması artık transatlantik ilişkinin merkezinde yer alıyor. Yunanistan, NATO'nun kolektif savunmasına sürekli olarak önemli katkı sağlayan ülkeler arasında bulunuyor ve Avrupa'nın güvenliğinin ortak bir sorumluluk olduğunu pratikte teyit ediyor.
Başbakan Kiryakos Miçotakis, Avrupa'nın kolektif savunmasına daha fazla ve daha etkili yatırım yapması, Avrupa savunma sanayi tabanını güçlendirmesi ve NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ayağı oluşturması gerektiğini vurgulayan ilk Avrupalı liderler arasındaydı. Ayrıca, Avrupa Birliği'nin bu çabayı savunma için ortak borçlanma da dahil olmak üzere yeni Avrupa finansman araçlarıyla desteklemesi gerektiğini defalarca dile getirdi. Yunanistan'ın tutumu net: Daha güçlü savunma kabiliyetlerine sahip bir Avrupa, ABD ile rekabet etmez, aksine daha güçlü ve daha güvenilir bir ortak olarak hizmet eder ve sonuçta daha güçlü bir NATO'ya katkıda bulunur.
Zirve programı Salı akşamı Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşinin NATO liderleri onuruna verdiği bir akşam yemeğiyle başlıyor. Akşam yemeğine ayrıca Avrupa Konseyi Başkanı, Avrupa Komisyonu Başkanı ile Ukrayna ve Güney Kore cumhurbaşkanları da katılacak.
Zirve marjında Yunanistan Başbakanı ile Türkiye Cumhurbaşkanı arasında herhangi bir görüşme planlanmadığı belirtiliyor.
