Norveç'te bir temyiz mahkemesinin, Yunanistan'a yasadışı girişleri kolaylaştırmakla suçlanan bir aktivistin iadesini reddetme kararı, nadir bir insan hakları zaferi olarak selamlandı.
Tommy Olsen'i temsil eden avukatlar tarafından emsalsiz olarak tanımlanan bir kararda mahkeme, Olsen'in eylemlerinin yalnızca yasal olmadığını, aynı zamanda her iki ülkenin de taraf olduğu uluslararası anlaşmalar kapsamında korunduğunu belirterek talebi oybirliğiyle reddetti.
Atina'daki Olsen'in hukuk ekibinin başındaki Zacharias Kesses şunları söyledi: "Bu eşsiz bir karar. Avrupa kıtasında bir iade talebini engellemek duyulmamış bir şeydir, bu yüzden bu aynı zamanda insan hakları için büyük bir zaferdir. Tommy, denizde sıkıntıda olan insanları izlemek ve rapor etmekle suçlanıyordu – Norveç mahkemesinin kabul ettiği bir saçmalık."
Olsen, Yunanistan tarafından çıkarılan bir Avrupa tutuklama emri sonrası 16 Mart'ta arktik başkent Tromsø'daki evinde tutuklandı. Bir bölge mahkemesi başlangıçta talebi onayladı. Aktivist, karara Tromsø'daki Hålogaland temyiz mahkemesi önünde itiraz etti.
Temyiz mahkemesi kararını açıklarken, iade gerçekleşmesi halinde Olsen'in ifade özgürlüğüne – Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin temel bir maddesi – yönelik riski gerekçe gösterdi. Ayrıca, Norveç yasalarına göre ihlalleri kaydetme, mültecilerle iletişim kurma ve sığınma prosedürlerine yardım etmeyi içeren eylemlerinin suç teşkil etmediğini belirtti.
Norveç'teki savcılık makamları Salı günü karara itiraz etmeyeceklerini açıkça belirtti.
Olsen tarafından 2017'de kurulan Aegean Boat Report, Ege'de göçmenlerin "geri itme" uygulamalarına ilişkin sık sık endişe dile getirmişti. Yunan yetkililer, insan hakları savunucuları tarafından tartışılmaz olarak tanımlanan kanıtlara rağmen zorla sınır dışı etmeleri her zaman reddetmiştir.
Henüz karara yanıt vermeyen Yunan yetkililer, yılın başlarında iade talebinde bulunarak Olsen'in ülkeye insan kaçakçılığı yapan bir suç örgütü yürüttüğünü iddia etti. Amnesty International da dahil olmak üzere insan hakları grupları, Norveç'i Olsen'i iade etmemeye çağırarak tutuklamasının kaçakçılıkla mücadele yasalarının kötüye kullanılmasından kaynaklandığını ve nihayetinde göçmen dayanışma hareketine gözdağı vermeyi amaçladığını savundu.
Bir AB sınır ülkesi olarak Yunanistan, göçmenlere yardım eden STK'lara karşı önlem almaya çalışıyor. Şubat ayında kabul edilen bir yasayla, göç bakanına, mahkeme kararı olsun veya olmasın STK'ları resmi kayıttan silme konusunda üstün yetki verilerek yardım çalışanları hedef alındı. Yasa, Yunanistan'a "üçüncü ülke vatandaşlarının" girişini veya çıkışını kolaylaştırmaktan suçlu bulunan STK üyelerine en az 10 yıl hapis ve en az 50.000 avro (43.234 sterlin) para cezası öngörüyor.
Norveçli aktivist yaygın uluslararası destek kazanmıştı. Tutuklanmasına tepki gösteren BM insan hakları savunucuları özel raportörü Mary Lawlor, davanın düşürülmesi çağrısında bulundu. Lawlor, X'teki bir gönderisinde, "Kovuşturması, Yunanistan'da ve AB sınırlarında bu tür işleri yapan kişilere yönelik uzun süredir devam eden ve iyi belgelenmiş baskının bir parçası gibi görünüyor" dedi.
