Orta Afrika Cumhuriyeti'nin başkenti Bangui'de, iki gün önce meydana gelen altın madeni göçüğünde hayatta kalanlara ulaşma umutları tükeniyor. Yerel yetkililer ve Kızılhaç, felakette 100'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini belirtirken, hükümet ölü sayısını 49 olarak açıkladı.
Maden Bakanı Rufin Benam Beltoungou, bağımsız radyo istasyonu Radio Ndeke Luka'ya yaptığı açıklamada, göçükte 35 Orta Afrikalı, 13 Kamerunlu ve 2 Çadlı'nın hayatını kaybettiğini söyledi. Bakanın açıkladığı bu rakam, yerel yetkililerin, tanıkların ve kurban yakınlarının belirttiği 100'den fazla ölü sayısının oldukça altında kaldı.
Bakan, hükümetin Kamerun sınırına yakın Zamboye bölgesindeki maden ocağında ikinci bir duyuruya kadar madencilik faaliyetlerini durdurduğunu ifade etti.
Perşembe günü kurtarma ekipleri el yapımı maden ocağından ceset çıkarmaya devam ederken, yerel işçiler müdahalenin bu ölçekte bir felaket için gerekli teçhizat ve uzmanlıktan yoksun olduğunu dile getirdi.
Göçükte kardeşini ve bir arkadaşını kaybeden maden işçisi Jérémie Ngbiri, "Kurtarma çalışmaları organize ediliyor ancak bu felaketin üstesinden gelebilecek kapasitede değil" dedi.
Ölü sayısının artması bekleniyor
Ngbiri, insanların kurtarmaya çalıştığı sırada bazı kurbanların boğularak can verdiğini gördüğünü anlattı.
Yerel Kızılhaç arama çalışmalarına destek verirken, kaç kişinin toprak altında kaldığını söyleyemediklerini belirten gönüllü Gervais Ganagoro, "Ceset bulmaya devam ediyoruz" dedi.
Ganagoro, sadece Perşembe sabahı 10'dan fazla cesede ulaşıldığını belirterek, "Her saat yeni cesetler bulunuyor ve kurban sayısı artıyor" diye konuştu.
Yerel yetkililer ve Kızılhaç Çarşamba günü yaptıkları açıklamada, göçükte 100'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini belirterek, ölü sayısının artabileceği uyarısında bulunmuştu.
Tünellerin neden çöktüğü soruşturuluyor
Baboua alt prefektörlük mahkemesi yayımladığı bildiride, madencilerin çalıştığı birkaç yeraltı tünelinin çökerek heyelana neden olduğunu açıkladı.
Bildiride, tünellerin neden çöktüğünü belirlemek, kurbanları ve maden ocağını işletenlerden sorumlu olanları tespit etmek ile olası cezai sorumlulukları ortaya çıkarmak için soruşturma başlatıldığı kaydedildi.
Maden Bakanı Benam Beltoungou ise Çarşamba günü bakanlık tarafından yayımlanan bildiride, kurban yakınlarına başsağlığı dileyerek madencileri güvensiz madencilik uygulamalarının tehlikeleri konusunda uyardı.
Güvenlik risklerine rağmen altın madenciliği yaygınlaşıyor
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde binlerce insan genellikle çok az korumayla küçük çaplı madencilikte çalıştığı için el yapımı maden ocaklarında göçükler sık sık yaşanıyor. Kuyular çoğunlukla elle kazılıyor ve birkaç metre derinliğe ulaşabiliyor.
Doğal kaynak yönetimi ve kırsal topluluklar üzerine çalışan Kamerunlu sivil toplum kuruluşu Ormanlar ve Kırsal Kalkınma'nın program yöneticisi Chekoua Justin Landry, "Bu alanlarda güvenlik koşulları sağlanmıyor. Bu kuyuların duvarları stabilize edilmiyor ve yağmurlarla birlikte heyelanlar kolayca meydana gelebiliyor" dedi.
Maden ocağının yakınındaki Kamerun kasabası Garoua-Boulai'nin belediye başkanı Abdon Adamou, yoğun yağışların bölgedeki toprak yapısını zayıflattığını belirtti.
Adamou, yaralanan Kamerunlu madencileri ve göçükte hayatını kaybedenlerin cenazelerini ülkeye geri göndermek için Orta Afrika Cumhuriyeti yetkilileriyle birlikte çalıştıklarını sözlerine ekledi.
50 yaşındaki Hamadou Abba, göçükte hayatını kaybeden Kamerunlu madenciler arasında 32 yaşındaki yeğeni Doudou Marcel'in de bulunduğunu söyledi.
Abba, iki çocuk babası olan Marcel'in okuldan mezun olduktan ve kamu hizmetine girmeyi başaramadıktan sonra yaklaşık beş yıldır Zamboye maden ocağında çalıştığını anlattı.
"İlk başta öldüğüne inanmadım, doğrulamak için başka kişileri aramak zorunda kaldım" diyen Abba, "Onun ve olayda hayatını kaybeden arkadaşının cenazesi aynı gün geri getirildi" diye konuştu.
Abba, Marcel'in cenazesinin Çarşamba günü doğu Kamerun'daki aile mezarlığına defnedildiğini belirtti.
Araştırmacılar ve yerel medya, bu yılın başlarında Zamboye çevresinde hızla yayılan altın arayışıyla bağlantılı olarak güvensiz ve denetimsiz madencilik faaliyetlerini haber yapmıştı.
Landry, "El yapımı madencilik orada onlarca yıldır uygulanıyor, nesilden nesile aktarılıyor. Ancak mekanizasyonun gelmesiyle altın madenciliği önemli ölçüde genişledi ve bu durum büyük çevresel tahribatın yanı sıra maden kuyularında kazalara yol açtı" ifadelerini kullandı.
Birleşmiş Milletler uzmanlarının 2025 yılında yayımladığı bir rapor, bölgedeki yasa dışı madenciliği, silahlı grupların bu işe karışmasını ve sağlık ile çevre riskleri oluşturan çıkarma yöntemlerinin kullanımını belgelemişti.
