ATİNA – Panagiota (Panina) Karpida-Razou, Yunan devletine ve ülkenin müzelerine 17 antik eser ve 2 ikona bağışladı. Bağış, 12 Kasım'da tanıtıldı. Bağışın içinde ayrıca 3 modern taklit de yer alıyor.
Teslim töreni sabah saatlerinde, Kültür Bakanı Lina Mendoni'nin katılımıyla Ulusal Arkeoloji Müzesi'nin Altar Salonu'nda yapıldı.
Antik eserler arasında kaplar, heykelcikler, takılar, pişmiş toprak büstler ve bir miğfer var. Eserler tarih öncesi dönemden Roma dönemine uzanıyor. İkonalar ise Bizans sonrası döneme ait. Birinde Öncü Aziz Yahya (Vaftizci Yahya) betimlenmiş ve eser 16. yüzyıla tarihleniyor. Diğerinde 'Hades'e İniş' sahnesi var ve 18. yüzyıla ait. Eserler, Atina'daki Ulusal Arkeoloji Müzesi ile Bizans ve Hristiyan Müzesi'nin koleksiyonlarını zenginleştirecek.
“Bugün, Bayan Karpida-Razou'nun antik eserlerin Yunan devletine bağışının kabulü esasen tamamlanıyor. Bayan Karpida-Razou, Aralık 2025'te Kültür Bakanlığı ile iletişime geçerek 1989'dan beri elinde bulunan antik eserleri Yunan devletine bağışlama isteğini iletti. Bu eserler, Kültür Bakanlığı'nın izniyle onda bulunuyordu. Eserleri babası Konstantinos Karpidas hediye etmişti. Babası başvurusunda da belirttiği gibi bu hediyeyle kızının antik eser koleksiyonlarına olan ilgisini teşvik etmek istemişti. Eserler Iolas koleksiyonunun bir parçasıydı. Babası, Agia Paraskevi'deki evini çağdaş sanat eserleri için bir sergi alanına dönüştürmeye karar verdiğinde, daha önce antik eserlerin bulunduğu bu evdeki objeleri Konstantinos Karpidas'a bağışlamıştı. Bu grup 22 objeden oluşuyor. Bunların 17'si antik, 3'ü modern taklit, 2'si ise ikona” dedi Kültür Bakanlığı Kültür Varlıklarının Belgelenmesi ve Korunması Dairesi Başkanı Vasiliki Papageorgiou. Papageorgiou bu sözleri, bağışın teslim törenindeki açılış konuşmasında söyledi.
“2019'dan bugüne kadar, özel kişilerin ve koleksiyonerlerin yasal olarak elinde bulunan, çeşitli kategorilerden 31.000'den fazla antik, Bizans ve Bizans sonrası eser Yunan devletine geçti. Bayan Karpida-Razou'nun ve diğer tüm özel kişilerin bu eserleri devlete emanet etme kararı, cömert bir jestten çok daha fazlası. Bu, kültürel sorumluluğun bilinçli bir eylemi. Babasının 1989'daki hediyesiyle kızına aşılamak istediği geçmiş bilinci ve antika sevgisi, toplumun bütününe katkıya dönüşüyor. Bu eylem, sahibinin ortak bir değeri topluma geri verdiği yönündeki derin inancı yansıtıyor” dedi Papageorgiou ve ekledi. Özel kişilere de büyük bir teşekkür borçlu olduklarını vurguladı.
“Yasal olarak özel kişilerin ve koleksiyonerlerin elinde bulunan kültürel miras eserleri, kuşaktan kuşağa aktarıldıkça özel bir anlam ve duygusal ağırlık taşıyor. Bu eserler, toplumun bütünü için tarihsel hafızanın ve kolektif kimliğin taşıyıcısı olmayı sürdürüyor. Önemleri maddi ya da koleksiyon değerinin çok ötesine geçiyor. Daha geniş tarihsel ve kültürel anlamda bu eserler, onları yaratan, miras alan ve gelecek nesiller için koruma sorumluluğu taşıyan topluma ait. Bu nedenle, özel antik eser koleksiyonlarının yasal sahiplerinin inisiyatifiyle Yunanistan'a ve geniş kültürel anlamda kendilerine ait olan Yunan halkına teslim edilmesini son derece önemli buluyoruz. Eserler, bilimsel belgelemesi, korunması, incelenmesi ve sergilenmesi güvence altına alınan kamu müzelerinin koleksiyonlarına katılmalı” diye vurguladı Kültür Bakanı Lina Mendoni. Mendoni, bu tür bağışların değerine dikkat çekerek eserlerin “tüm vatandaşlar, bilim ve araştırma camiası, gençler ve gelecek nesiller için erişilebilir hale geldiğini” belirtti.
“Bu açıdan bakıldığında, Bayan Karpida-Razou'nun bağışı takip edilmeye değer anlamlı bir örnek. Bağış, içerdiği eserlerin tarihsel ya da parasal değerinin çok ötesinde bir değer taşıyor. Diğer benzer girişimler gibi bu bağış da şunu gösteriyor: Sorumlu koleksiyonerlik, özel çabayla ve özel masrafla korunup muhafaza edilen kültürel varlıkların gönüllü olarak kamuya ve topluma geri verilmesiyle en tam amacına ulaşıyor ve katkısını tamamlıyor” diye ekledi Bakan.
“Bu objeler, ülkesine ve kültürüne özel bir sevgisi olan babam Konstantinos Karpidas'ın katkısıyla elime geçti. Bu eserleri Yunan devletine bağışlamayı görev bildim. Böylece bir gün mümkün olduğunca çok sayıda ilgilenen kişi tarafından sergilenip görülebilirler. Derin inancım, bu eserlerin evlerimizde vitrinlerde kapalı kalmaması, çok az kişinin keyfini çıkardığı yerlerde durmaması gerektiği yönünde. Bunların kültürel mirasımızın bir parçası olduğunu ve onlara bu gözle bakmamız gerektiğini düşünüyorum” dedi Karpida. Karpida, bağışı tamamlamak için ilk andan itibaren kendisiyle iletişime geçtiği andan beri gösterdiği istek için Bakan'a teşekkür etti. Belgelemede yardımcı olan herkese ve bu mutlu sonuca katkı veren herkese de teşekkürlerini iletti.
Antik eserler, Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde Tarih Öncesi, Mısır, Kıbrıs ve Yakın Doğu Antik Eserleri Koleksiyonları Bölümü Başkanı arkeolog Katia Manteli tarafından tanıtıldı. Manteli'nin verdiği bilgilere göre tarih öncesi eserler arasında MÖ 3. binyıla ait, Kiklad uygarlığına özgü 5 karakteristik beyaz mermer eser var. Bunlar, kalın duvarlı iki sığ kâse, bir Spedos tipi heykelciğin başı, başı ayrılmış aynı tipte bir heykelcik ve şematik bir Apeiranthos tipi heykelcik. Bu eserlerin benzerleri, Müze'nin Kiklad uygarlığına ayrılmış daimi sergisinde Naxos'tan gelen parçalarla birlikte sergileniyor.
Tarih öncesi eser grubu, Anadolu'dan gelen mermer bir Kusura tipi heykelcikle tamamlanıyor. Bu tip, MÖ 3. binyılda kuzeydoğu Ege uygarlığında da görülüyor. Daimi sergide, Lemnos'taki Poliochni ve Truva buluntularının yer aldığı vitrinde, Truva'dan benzer bir heykelcik bulunuyor. Poliochni ve Truva, kuzeydoğu Ege uygarlığının merkezleri. Klasik döneme tarihlenen iki pişmiş toprak kadın büstü Boiotia atölyesinden geliyor. Griffin kabartmalı iki yaldızlı pişmiş toprak levha ise güney İtalya'da yapılmış bir cenaze kanepesinin süslemesinden.
Bronz eserler de dikkat çekici. Bunlar arasında sekiz biçimli fibula (iğne) ve bilezikler var. Bileziklerden biri, Geometrik döneme tarihlenen anakara Yunanistan'ın merkezindeki bir atölyeden geliyor. Ayrıca Arkaik-Klasik dönemine (MÖ 7.-4. yüzyıl) ait bronz bir omfalos (göbek biçimli) kâse de bağışta yer alıyor. Bronz eser grubu, iki Roma eseriyle sona eriyor: Roma dönemine (MÖ 1. yüzyıl-MS 1. yüzyıl) ait bir bronz miğfer ve bronz bir Hermes heykelciği. Son olarak bağışta iki Bizans sonrası dönem ikonası yer alıyor. Biri altın fon üzerinde Öncü Aziz Yahya'yı gösteriyor ve 16. yüzyıla tarihleniyor. Diğeri altın fon üzerinde Hades'e İnişi betimliyor ve 18. yüzyıla ait.
