Çağımızın büyük sorunu, bence, olup biten olaylar için ikna edici bir argümanın olmaması değil; partilerin ve politikacıların bunları topluma iletmekte zorlanması ve ardından vatandaşlar tarafından yargılanmalarıdır.
Bunun en basit nedeni, son yıllarda geleneksel yöntemlerin büyük ölçüde zayıflamasıdır. Bir mesajı, haberi, görüşü, tutumu ya da analizi gazeteler, radyo, televizyon ve resmî sitelerle aktarma gücü ciddi biçimde azaldı.
Peki, 40 yaşın altındaki kaç hemşehrimizin televizyon haber bültenlerinden bilgi aldığını biliyorsunuz? Çok az, hatta hiç. 60 yaşın altındaki kaç hemşehrimizin gazete okuduğunu biliyorsunuz? Onlar da çok az; bu durum basılı yayınların toplam tirajına da yansıyor.
Bir de kaç gencin arabada radyodan program ve haber bültenlerini takip ettiğini biliyorsunuz? Yine çok az. Çoğu genç müzik istasyonlarını ya da sevdiği çalma listesini dinliyor.
Peki, tüm bu insanlar ülkede ve dünyada olup biten ya da olacak olan şeyler hakkında nereden bilgi alıyor ve yine de bir görüş sahibi oluyor? Cevap belli: sosyal medyadan. Yaşça büyük olanlar çoğunlukla Facebook, Instagram, TikTok ve X kullanıyor; bunların yanı sıra etkisi daha küçük olan başka sosyal ağlar da var.
Asıl soru ise bu mecralardan nasıl bir bilgi alındığı, herhangi bir haberin doğruluğunu kimin denetlediği ve sahte haberler, uydurma içerikler ya da yapay zekâ ürünü metin, fotoğraf veya videolar söz konusu olduğunda hesap verecek bir sorumlu olup olmadığıdır. Sorumsuzluğun hüküm sürdüğü bu ortamda, sayfa trafiğini dolaylı yoldan artırmak için bu ağlar üzerinden haberlerini yayan büyük ve sorumlu elektronik medya hariç, herkes en akıl almaz haberleri en akıl almaz mecralardan paylaşabiliyor. Bu mecraların kimin tarafından yönetildiğini ise operatörün annesi bile bilmiyor. Bu kişilerin hiçbir şey için hesap vermesi gerekmiyor; güven ve itibar inşa etmeleri de gerekmiyor. Sadece etkilemek istiyorlar, ama asıl olarak insanları, şeref ve itibarı zedelemek için. Sanırım bunu çıkarsız ya da ideolojik nedenlerle de yapmıyorlar! Mermi namludan çıktıktan sonra geri dönmez. En önemlisi de, etkilenen kişi kendisi bilmeden viral hale getirildiğinde ve belgelenmiş bir yalanlama yaptığında, bu yalanlama bu sorumsuz ve kişileri hedef alan korsan mecralardan hiçbirinde yayımlanmayacaktır.
Bu anarşi ve kuralsızlık ortamında siyasi sistemimiz ve temsilcileri görüşlerini, karşıtlıklarını ve fikirlerini iletmeye çalışıyor. Öncelikle ana akım medyaya yöneliyorlar. Bazıları ise kimsenin hesabını sormayacağını bildikleri için bilinçli olarak denetimsiz sosyal medya mecralarını seçiyor. Bu uygulamaların sonucunu anketlerde görüyoruz: Kendini ezilmiş hisseden her kişi, onu haklı çıkaran ve lider ilan eden taraftarlar buluyor!
Sosyal medyanın büyücülerinin ve hünerbazlarının elinde bir çorbaya dönüşmüş bir toplumda gerçeğin neredeyse hiçbir önemi yok; önemli olan, geride bırakacağı izlenim. Bu toplumda düşüncesiz ve kişisel görüşü olmayan insanlar, kendilerini başkalarının tanımlamasına ve yönlendirmesine razı oluyor. Aynı özellikleri taşıyan daha geniş bir çevreye ait hissetmekten memnun olan bu insanlar, çağın trendini takip ediyor ve bu trendi kimin dayattığını, kimin kendi kurnaz amaçları için kullandığını umursamıyor.
Asıl soru şu: Yeni iletişim teknolojilerinin bizi hapsettiği bu kaderden kurtulabilecek miyiz, yoksa buna razı olup bazı karanlık merkezlerin isteklerimiz ve tercihlerimiz hakkında karar vermesine mi izin vereceğiz?
