Yunanistan'ın Attika, Selanik ve Girit bölgelerine 1.000 yapay zeka destekli trafik denetim kamerası kurma planı yeni bir engelle karşılaştı. Ülkenin kamu ihale kurumu (EADISY), Dijital Yönetişim Bakanlığı tarafından yayımlanan revize ihale belgelerine yapılan itirazları incelerken, iki teklif sahibinin talebi üzerine geçici koruma önlemlerine hükmetti.
Bu karar, 27 Temmuz'da yapılması planlanan teklif açılışını, kurumun nihai kararını vermesine kadar erteleyecek.
Bu, yüksek profilli projenin ikinci kez kesintiye uğraması anlamına geliyor. Nisan sonunda başlatılan orijinal ihale, üç potansiyel yüklenicinin sözleşme öncesi itirazda bulunmasıyla iptal edilmişti. O dönemde şirketler, ihalenin temel unsurlarında hem teknik şartnamelerde hem de projenin mali çerçevesinde belirsizlikler olduğunu, bunun da maliyetleri doğru tahmin etmeyi zorlaştırdığını ve rekabeti sınırladığını öne sürmüştü.
Dijital Yönetişim Bakanlığı, Mayıs sonunda orijinal ihaleyi geri çekmiş ve sektörün endişelerini gidermek için değişiklikler içeren revize bir versiyon yayımlamıştı. Ancak güncellenen ihale de yasal itirazlarla karşılaştı. MAYCON ve AKTOR İnşaat şirketleri, yeni ihale sürecinin iptalini talep etti.
EADISY'nin İkinci Dairesi, 6 Temmuz'da yaptığı incelemede, şirketlerin öne sürdüğü argümanların açıkça temelsiz olarak reddedilemeyeceğine karar verdi. Ayrıca, itirazlar incelenmeden ihalenin devam etmesine izin verilmesinin başvuru sahiplerine zarar verebileceğini belirtti. Kurum, geçici durdurma kararının davanın sonucunu önceden belirlemediğini, ancak itirazların hukuki esaslarını değerlendirmek için yeterli zaman tanıdığını vurguladı.
Ana itirazlar
Her iki ihale sürecinde de dile getirilen temel endişelerden biri, kameraların kurulacağı kesin yerlerin belirtilmemiş olması. Potansiyel yüklenicilere göre, belirlenmiş alanların olmaması, kurulum, ağ bağlantısı ve bakım maliyetlerini doğru hesaplamayı zorlaştırıyor. Revize ihaleye göre, kazanan yüklenici uygulama çalışması aşamasında önerilen yerleri belirleyecek, ancak nihai kararı Yunan Trafik Polisi'nin tavsiyeleri doğrultusunda Bakanlık verecek.
Diğer itirazlar ise farklı teknik özelliklere sahip kameraların tek bir sözleşme altında satın alınması ve projenin finansman modeliyle ilgili. Bu model, yükleniciye yapılan ödemeleri doğrudan trafik cezalarından elde edilen gelire bağlıyor.
Revize ihalenin bütçesi KDV hariç 35,53 milyon avro, KDV dahil yaklaşık 44,06 milyon avro olarak belirlendi. Bu, orijinal ihalenin değeriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Ancak ilk ihalenin aksine, revize versiyonda sözleşmenin genişletilmesine izin veren seçenek kaldırıldı ve maksimum potansiyel değer 88,1 milyon avrodan düşürüldü.
Sözleşme altı yıl sürecek ve kendi kendini finanse edecek. Yükleniciye ödemeler, Yunanistan Kamu Yatırım Programı'ndan değil, cezalardan elde edilen gelirle yapılacak. Projenin mali analizine göre, her kameranın günde ortalama ikiden az trafik ihlali tespit etmesi ve ilk beş yılda yaklaşık 96,4 milyon avro brüt gelir elde edilmesi bekleniyor. İyimser olmayan bir senaryoda bile öngörülen gelir yaklaşık 47 milyon avro civarında. Yetkililer, sürücü davranışları iyileştikçe kaydedilen ihlallerin yılda yaklaşık %10 oranında azalmasını bekliyor.
Sistem nasıl işleyecek?
Proje kapsamında Attika, Selanik ve Girit'te seçilen noktalara 1.000 sabit yapay zeka destekli kamera kurulacak ve ağın Yunanistan'ın diğer bölgelerine de genişletilmesi mümkün olacak. Kameralar; hız ihlali, kırmızı ışık ihlali, araç kullanırken cep telefonu kullanımı, emniyet kemeri veya motosiklet kaskı takmama, otobüs ve acil durum şeritlerinde yasa dışı sürüş gibi ihlalleri otomatik olarak tespit edecek.
Denetim süreci tamamen dijital olacak. Bir ihlal kaydedildikten sonra sistem, aracın plakasını tanımlayacak, devlet veri tabanlarıyla çapraz referans yapacak ve elektronik bir dosya oluşturacak. Herhangi bir ceza kesilmeden önce, Yunan Polisi'nin yetkili memurları kaydedilen her ihlali inceleyecek. Sürücüler, Yunanistan'ın dijital devlet platformu üzerinden bildirim alacak; burada fotoğraflı kanıtları görebilecek, cezaları elektronik olarak ödeyebilecek veya itirazda bulunabilecek.
