ANKARA – ABD Başkanı Donald Trump, NATO zirvesi öncesinde Ankara'da Türk lider Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi. Trump, Avrupalı liderlerin sadakat eksikliğini eleştirirken, İsrail'in itirazlarına rağmen Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satışı olasılığını gündeme getirdi.
Trump, NATO'nun Amerikan liderlik ve gücü olmadan işleyebilme yeteneğini eleştiriyor. Avrupa'dan ABD askerlerini çekme adımları atan Trump, bir NATO müttefikine saldırı durumunda ABD'nin yardım edip etmeyeceği konusunda şüphe uyandırıyor. Trump, bazı NATO müttefiklerinin kendisine danışmadan İsrail'le birlikte başlattığı İran savaşına katılmayı reddetmelerinden hayal kırıklığı duyuyor. Zirvede yaptığı açıklamada, İtalya, Almanya ve Fransa'nın kendisini reddettiğini söyleyen Trump, Avrupalı müttefiklerini isim vererek eleştirdi.
İttifak liderleri, Amerikan odağının Avrupa'yı savunmaktan uzaklaştığı bir dönemde, ülkelerinin askeri kapasitelerini aktif olarak artırdığını Trump'a göstermeye çalışıyor. İki günlük zirvede, Trump'ı daha güçlü bir NATO için daha güçlü bir Avrupa inşa ettiklerine ikna etmeyi amaçlayan milyarlarca dolarlık askeri projeler sergilenecek. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupalı müttefiklerin askeri yatırımları artırarak ve kıta güvenliği için daha fazla sorumluluk üstlenerek taahhütlerini yerine getirdiklerini söyledi. Yeni NATO verilerine göre, Avrupa ve Kanada'nın çekirdek savunma harcamalarının 2026'da yüzde 11 artarak 634 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Erdoğan ABD savunma satışlarından umutlu
Erdoğan, ABD'nin Türkiye'ye F-35 uçakları satacağına dair umutlu olduğunu belirterek, ABD başkanının her zaman sözünün arkasında durduğunu söyledi. Trump, zirveye katılma kararının Erdoğan'dan etkilendiğini belirterek, "NATO'dan çok hayal kırıklığına uğradım. Açıkçası, güçlü bir lider olan arkadaşımın ev sahipliği yaptığı Türkiye'de olmasaydı, muhtemelen katılmazdım" dedi.
Trump ile ortak basın toplantısında Erdoğan ayrıca, iki liderin Türkiye'nin yerli üretimi KAAN savaş uçaklarına güç sağlayacak jet motorlarının satışı konusunu ele alacağını söyledi. Erdoğan, Türkiye'nin Trump'ın daha önce Türkiye'nin savunma projelerini destekleme konusunda verdiği "olumlu haberi" tekrarlamasını beklediğini ifade etti.
Trump, NATO zirvesinde ayrıca Grönland'ın nihayetinde ABD kontrolüne geçmesi gerektiği yönündeki uzun süredir devam eden çağrısını yineledi.
NATO'nun gündeminde ayrıca Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı da üst sıralarda yer alıyor. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yakın zamanda görüştüğünü ve zirve sırasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmesinin beklendiğini söyledi. "Sanırım ikisi de bir anlaşma yapmak istiyor" diyen Trump, "Çok uzun sürdü ama sanırım bir şey çıkacak" ifadelerini kullandı. Bu arada Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın 2026 ve 2027 yıllarında Ukrayna'ya yıllık 70 milyar euro askeri yardım taahhüt etmesi bekleniyor. NATO liderlerine hitap eden Zelenskiy, üyeleri Ukrayna'nın hava savunmasını güçlendirmeye çağırdı ve Kiev'in NATO üyeliği talebini yineledi.
