Sürece arabuluculuk eden Pakistan, İran savaşını sona erdirecek anlaşmanın her zamankinden daha yakın olduğunu duyururken, ABD Başkanı Donald Trump anlaşmanın "yarın imzalanacağını" iddia etti. İran cephesinden de şimdiye kadarki en iyimser açıklamalar gelse de Tahran yönetimi biraz daha zamana ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Trump, imza töreninin hemen ardından Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılacağını söyledi.
Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, anlaşmanın 24 saat içinde sonuçlandırılmasını beklediklerini açıkladı. Tarafların elektronik ortamda imza atması öngörülüyor. Pakistan Dışişleri Bakanlığı da imza töreninin Pazar günü yapılacağını duyurdu ancak detay paylaşmadı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, devlet medyasında yer alan açıklamasında imzanın "yarın atılmayacağını", ancak "önümüzdeki günlerde mutabakat zaptının sonuçlandırılma ihtimalinin yüksek olduğunu" ifade etti.
7 Nisan'dan bu yana kırılgan bir ateşkes yürürlükte. Trump, son haftalarda defalarca ülkelerin bir anlaşmanın eşiğinde olduğunu öne sürmüştü.
İran, müzakere masasında uzun süredir temkinli davranıyor. Tahran yönetimi, geçen yıl ve bu yılın başlarında ABD ile yapılan önceki görüşmelerin ardından ABD ve İsrail'in saldırılarına maruz kaldığını hatırlatıyor.
Trump, G7 Zirvesinde Boğazın Mayınlardan Arındırılmasını Görüşecek
Trump'ın Pazartesi günü başlayacak G7 Zirvesi'nde Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan arındırılması konusunu masaya yatırması bekleniyor.
Beyaz Saray'ın belirlediği kurallar gereği isminin gizli kalması şartıyla gazetecilere bilgi veren üst düzey bir ABD yetkilisi, Trump'ın G7 Zirvesi'nin arka planında Mısır, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri liderleriyle savaşın sonlandırılması çabalarını görüşmek üzere bir araya geleceğini aktardı.
G7 üyeleri İngiltere ve Fransa, çatışmalar durduğunda mayın temizleme çalışmalarına destek verme konusunda istekli olduklarını belirtti.
İran'ın savaş başladıktan kısa bir süre sonra fiilen kontrolü altına aldığı ve Basra Körfezi'nden petrol ile doğalgaz sevkiyatını neredeyse tamamen durdurduğu boğazda kaç mayın bulunduğu netlik kazanmadı. ABD ise bu duruma karşılık İran limanlarını abluka altına aldı.
Nükleer Meselesi Belirsizliğini Koruyor
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, görüşmeleri süren mutabakat zaptının savaşı sona erdirmeye odaklandığını belirterek, "Bu aşamada nükleer meselesinin tartışılmamasına karar verildi" dedi.
İran'ın nükleer programı ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu, uzun süredir ABD ve İsrail ile gerilimin ve uluslararası endişenin merkezinde yer alıyor.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "her şey sakinleştiğinde" ABD'nin İran'daki veya ABD'deki zenginleştirilmiş uranyumu "seyreltip yok edeceğini" öne sürdü.
Müzakerelerdeki bu olası atılım, İran'ın hafta başında ABD ve İsrail ile ateşkesi bozma ve Orta Doğu'yu yeniden topyekûn savaşa sürükleme tehdidinde bulunduğu çatışmaların ardından geldi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghçi Cuma günü X platformunda bir anlaşmanın "hiç bu kadar yakın olmadığını" paylaştı. Trump da Perşembe günü, İran'ın petrol endüstrisine el koymakla tehdit ettikten saatler sonra müzakerelerde önemli bir ilerleme kaydedildiğini iddia etmişti.
İran'ın Eski Lideri Temmuz'da Toprağa Verilecek
İran devlet televizyonu, savaşın ilk saldırısında hayatını kaybeden eski Lider Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze törenlerinin Temmuz ayında yapılacağını duyurdu.
Hamaney'in cenaze, defin ve veda törenleri, Şii Müslüman takviminde geleneksel bir yas dönemi olan Muharrem ayında, 4-9 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilecek.
Hamaney'in yerine, daha az uzlaşmacı olarak bilinen ve savaş başladığından beri kameralar karşısına çıkmayan oğlu Mücteba geçti.
Cenaze törenlerinin Tahran'da başlaması, ardından birçok üst düzey Şii din adamının kalesi olan Kum'a ve daha sonra Hamaney'in doğum yeri Meşhed'e taşınması bekleniyor. Hamaney, Şii inançlılar arasında en kutsal yer olarak kabul edilen İmam Rıza Türbesi'ne defnedilecek.
Hamaney, Şah'ın devrilmesine öncülük eden ve Şii Müslüman din adamlarının yönetimini kuran karizmatik ideolog Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin 1989'daki ölümünün ardından İslam Cumhuriyeti'ni yeniden şekillendirmişti.
Hamaney, Humeyni'den çok daha uzun süre iktidarda kaldı. Şii din adamları sınıfını büyük ölçüde genişleten Hamaney, yarı askeri Devrim Muhafızları'nı iktidarını destekleyen en önemli organ haline getirdi. Muhafızlar, ülkenin en seçkin gücü ve balistik füze cephaneliğinin başı olarak askeri ve ticari bir dev haline geldi ve savaşta İsrail ile ABD'nin kilit hedefi oldu.
