Eski Başbakan Aleksis Çipras, Yunan Sol İttifakı (ELAS) partisinin ekonomik programını Selanik'te tanıtarak, "Bu akşam özel, çünkü burada Selanik'te başka bir önlem paketi değil, değişim için bir vizyon sunuyoruz" dedi. Çipras, Yunanistan'ın ekonomik modelinde köklü bir değişiklik çağrısında bulunurken, Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümetini ülkenin Avrupa Birliği'ne girişinden bu yana yakaladığı "en büyük kalkınma fırsatını" heba etmekle suçladı ve yaklaşan seçimleri "yozlaşma" ile "dürüstlük" arasında bir tercih olarak çerçeveledi.
Mişotakis'in Cumartesi günü Selanik Uluslararası Fuarı'nda yapacağı konuşma öncesinde programını açıklayan Çipras, zamanlama eleştirilerine yanıt vererek Başbakan'dan konuşmak için izin mi istemesi gerektiğini sorguladı. Programın maliyetinin yüksek olduğuna dair iddiaları da reddeden Çipras, "Ülkeyi iflas ettirenlerin" bu önerileri eleştirme hakkı olmadığını savundu. Miçotakis'in yedi yıllık iktidarını "büyük bir kaçırılmış fırsat" olarak nitelendiren Çipras, ülkenin her şeyden önce "Şeffaflık. Denetim. Hesap verebilirlik" ilkelerine dayanan bir "Ahlaki Devrim"e ihtiyacı olduğunu vurguladı.
Perşembe günü Porto Palace otelinde destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada ülkenin "jeopolitik belirsizliklerin" yanı sıra yapısal zayıflıklarla da karşı karşıya olduğunu belirten Çipras, "Ülke yaşlanıyor, çalışma çağındaki nüfus küçülüyor ve verimlilik düşük seyrediyor" dedi. ELAS'ın "daha fazla üret, daha adil paylaş ve daha iyi yaşa" sloganıyla özetlenen yeni bir vatanseverlik anlayışı ve Ulusal Yeniden Yapılanma Planı ile AB uyumunu sağlarken ekonomik eşitsizlikleri azaltmayı hedeflediğini kaydetti.
Plan, kamu yatırım fonları, yerli işletmeler ve yönlendirilmiş Altın Vize gelirlerinden yararlanarak dört yıl boyunca 12 milyar avroluk ilk sermaye ile bir Ulusal Yakınsama Fonu tarafından finanse edilecek. Özel sermayeyi harekete geçirerek yatırım kapasitesinin dört yılda 25 milyar avroya, on yıllık süreçte ise 50 milyar avroyu aşacağı öngörülüyor. Çipras ayrıca merkeziyetçilikten uzaklaşma kapsamında hükümet hizmetlerinin ve idari kadroların kademeli olarak Attika dışına taşınacağını; Sanayi, Kırsal Kalkınma, Turizm, Ada Politikaları ve Dijital Politika bakanlıklarının sırasıyla Selanik, Larisa, Heraklion, Midilli ve Kozani'ye taşınacağını ve Trakya'da Özel bir Savunma Sanayi Bölgesi kurulacağını müjdeledi.
Vergi sisteminde köklü değişiklikler öngören plan, temel gıda ve hijyen ürünlerinde KDV'nin yüzde 6'ya indirilmesini, en zengin yüzde 1'lik dilimin net varlıklarının her 100 avrosu için 1 avroluk "vatanseverlik katkısı" ödemesini, zenginlerin vergi muafiyetlerinin kaldırılmasını, kumar ve boş kurumsal mülklerin yüksek oranda vergilendirilmesini içeriyor. Esnaf için işletme vergisi ve peşin vergi ödemeleri kaldırılırken, tüzel kişiler için vergiler düşürülecek ve temettüler kademeli olarak vergilendirilecek. Çipras, krizde mülkünü kaybeden borçlu ve kefiller için vergi ile sosyal güvenlik kolaylıkları sağlayan, tutarlı ödeme yapanları Tiresias kredi sicilinden silen ve 120 taksit imkanı sunan bir "İkinci Şans" programını da detaylandırdı.
Çocuklu ailelerin vergi kredileri iki katına çıkarılacak. Hükümet, 2027 yılına kadar asgari ücreti 1.000 avroya, dört yıllık görev süresinin sonunda ortalama tam zamanlı ücreti ise 1.800 avroya çıkarmayı hedefliyor. Eğitim sektörüne 30.000 yeni atama yapılacağını, ücretsiz okul öncesi eğitim, okul yemekleri ve ücretsiz toplu taşıma sağlanacağını belirten Çipras, öğretmenlerin maaşlarına aylık 300 avro, doktor ve hemşirelerin maaşlarına ise ortalama 500 avro zam yapılacağını açıkladı. Ayrıca elektrik faturalarında yüzde 30 indirim yapılacağını ve ikametgahından uzakta okuyan 80 bin öğrenciye 10 ay boyunca aylık 500 avro burs verileceğini müjdeledi. Panhelenik üniversite giriş sınavının yerine öğrencilerin genel akademik performansının değerlendirileceği bir sistem getirileceğini de sözlerine ekleyen Çipras, Uygun Fiyatlı Sosyal Konut Ajansı'nın dört yıl içinde 50.000 yeni konut birimi inşa edeceğini ve boş binaları uzun vadeli kiralama piyasasına kazandıracağını kaydetti.
Sağlık sisteminde aile sağlığı ekipleri kurularak test ve ameliyatlar için maksimum bekleme süreleri garantisi getirilecek, süre aşıldığında tedavi masrafları devlet tarafından karşılanacak. 140 bin demans ve Alzheimer hastası için ulusal bakım garantisi oluşturulacak, emeklilerden reçeteli ilaç ücreti alınmayacak ve yaşlılar ile engelliler için evde bakım sistemi hayata geçirilecek. İklim krizine karşı 2030'da emisyonları yüzde 55, 2040'ta yüzde 80 azaltmayı ve 2050'de iklim nötrlüğüne ulaşmayı hedefleyen plan, mevsimlik itfaiyecilere yıl boyu sözleşme ve kömürden çıkış sürecindeki işçilere yeniden eğitim imkanı sunuyor. Çipras, Selanik'i "Balkanların metropolü. Yeşil, işlevsel, dirençli" bir vizyonla ulaştırma, liman, havalimanı ve lojistik altyapısını entegre ederek Güneydoğu Avrupa'nın üretim ve lojistik merkezi haline getirmeyi amaçladıklarını sözlerine ekledi.
Çipras'ın Selanik'teki bu kapsamlı çıkışı, hükümet ve PASOK kanadından sert bir siyasi tepkiyle karşılandı. Hükümet sözcüsü Pavlos Marinakis, Çipras'ın tabloya "13 milyar avro eklediğini" belirterek, onu 2014 yılındaki "Selanik Programı" mantığını canlandırmakla ve Avrupa Birliği kamu harcama kurallarını dikkate almadan yetersiz maliyetlendirme yapılmış vaatlerde bulunmakla suçladı. Kalkınma Bakanı Takis Theodorikakos da vaatlerin yıllık 13 milyar avroya mal olacağını öne sürerek, temel gıdada KDV indiriminden yaklaşık 2 milyar avro gelir kaybı yaşanacağı uyarısında bulundu ve programın bağımsız Mali Konsey'e sunulmasını istedi. Muhalefetteki diğer parti PASOK ise Çipras'ı güvenilmez olmakla ve kendi politika önerilerinin yaklaşık yüzde 80'ini "kopyala-yapıştır" yapmakla suçladı; Avrupa'da yakınsama ve yatırım fonu yaratma gibi vaatlerin kendilerine ait olduğunu savundu. PASOK ayrıca Çipras'ın geçmişteki icraatlerini, orta sınıfa uygulanan vergileri, EKAS emekli ikramiyesi kesintilerini, Katrougalos yasasını ve birinci konut koruma politikalarını eleştirerek ELAS'ın merkez-sol alanı tekelleştirmesini engellemeye çalıştı.
ELAS ise hükümetin maliyet hesaplamalarını kesin bir dille reddetti. Partinin ekonomi sözcüsü Fragkiskos Koutentakis, programın dört yıllık toplam mali yükünün yaklaşık 7,4 ila 7,5 milyar avro olduğunu ve mevcut mali alandan yaklaşık 5,6 milyar avronun zaten hazır olduğunu savundu; planın resmi bir maliyetlendirme için Mali Konsey'e sunulmaya hazır olduklarını belirtti. Çipras'ın Selanik'te ortaya koyduğu bu ekonomik program, Miçotakis'in Uluslararası Fuar'daki konuşması öncesinde, ülkenin bir sonraki bölümü için en güvenilir ve mali açıdan uygulanabilir plana sahip olma mücadelesinin sadece başladığının habercisi oldu.
