Güney Avrupa'nın pek çok bölgesinde turizm, modern bir "ağır sanayi" ve ekonomik büyüme için güçlü bir motor olarak övülüyor. Ancak Palladium dergisindeki Bismarck Analysis'ten kıdemli analist Marko Jukic'in yakın zamanda ortaya koyduğu gibi, bu bağımlılık tehlikeli bir yanılsamadan ibaret. Jukic'in çarpıcı sonucu şu: Tarih boyunca turizmden zenginleşen hiçbir ülke olmadı ve bundan sonra da olmayacak.
Veriler, derin bir bağımlılığı gözler önüne seriyor. 2019 yılında uluslararası turizm gelirleri, Karadağ ve Arnavutluk'un ihracatının yarısından fazlasını oluştururken; Hırvatistan, Yunanistan, Portekiz ve İspanya'nın ihracatında da önemli bir paya sahipti. Jukic'in işaret ettiği gibi, bazı ülkeler turizme, Dubai'nin petrole bağımlı olduğundan çok daha fazla bel bağlıyor.
Öte yandan, neredeyse tamamen turizme dayanan Jamaika, Maldivler veya Bali gibi ülkeler fakir kalmaya devam ediyor. Monako veya Andorra gibi görünüşte istisna olan ülkeler bile turizmin gerçek başarı hikayeleri değil; bu ülkelerin zenginliği, küçük nüfuslarının da desteğiyle özel vergi ve finansal koşullardan geliyor.
Hırvatistan'ın İmkansız Durumu
Jukic, Hırvatistan'ı güçlü bir örnek olarak kullanıyor. İsviçre'nin kişi başına düşen milli gelirine (100.000 dolar) ulaşmak için Hırvatistan'ın yılda inanılmaz bir şekilde 1,93 milyar turist konaklamasına ev sahipliği yapması gerekiyor. Bu durumu somutlaştırmak gerekirse; yabancı turistler 2024 yılında Hırvatistan'da yaklaşık 85 milyon, 2025 yılında ise 85,6 milyon gece konakladı.
Almanya'nın kişi başına düşen milli gelirine (56.000 dolar) ulaşmak için bile Hırvatistan'ın mevcut turist trafiğini beş katına çıkarması ve turistlerin iki kat daha fazla harcama yapması gerekiyor. Bu sadece zor bir hedef değil, aynı zamanda matematiksel ve lojistik olarak tamamen imkansız bir durum.
Turizm Neden Ekonomik Bir Motor Olarak Yetersiz Kalıyor?
Üretkenlikte Düşük Bir Tavan: İmalat veya teknoloji sektörlerinin aksine, içecek servisi yapmak, oda temizlemek veya tur rehberliği yapmak gibi temel turizm hizmetleri, otomasyon veya önemli teknolojik yükseltmeler için çok az alan bırakıyor. Bu, üretkenlik düzeyi yüzyıllardır durgun seyreden bir sektör.
Kaynak Tüketen Bir Model: Diğer sektörler küresel ölçekte büyüyebilirken, turizm sınırlı doğal kaynaklara ihtiyaç duyar: plajlar, şehirler ve yerel bir iş gücü. Turizm büyüdükçe bu kaynakları tüketiyor ve gayrimenkulden sosyal uyuma kadar her şeyi zor durumda bırakıyor.
