Archipelagos Enstitüsü, Doğu Ege'de düzinelerce balıkçılık ihlali belgeledi; yerel balıkçılar ise hassas deniz ekosistemlerine verilen zararla ilgili endişelerini dile getiriyor.
Bir deniz koruma kuruluşu, Türk trol teknelerinin Yunan karasularında düzinelerce balıkçılık ihlali yaptığını belgeledi ve teknelerin dip trolü ekipmanı kullanmasının Doğu Ege'deki hassas ekosistemlerde ciddi ve geri dönüşü olmayan hasara yol açtığı uyarısında bulundu.
Archipelagos Deniz Koruma Enstitüsü, araştırma gemisi Triton'un Temmuz ortasında bilimsel bir görev yürütürken Ege'de dört Türk balıkçı teknesiyle karşılaştığını açıkladı.
Enstitüye göre, tekneler daha sonra Yunan karasularına girdi ve Agathonisi, Sisam, Fournoi ve Patmos adaları arasında, mevcut kısıtlamalara rağmen dip trolü ekipmanı kullanarak faaliyet gösterdi.
Enstitü, bu faaliyetin teknelerin tespit edilmesinden sonraki birkaç gün boyunca devam ettiğini belirtti.
Dip trolü 'deniz tabanını buldozerle düzleme' olarak tanımlandı
Archipelagos'ta hidrobiyolog ve bilimsel araştırma başkanı Anastasia Miliou, dip trolünün, ağları açık tutan ağır metal kapılar yardımıyla deniz tabanında büyük ağların sürüklenmesini içerdiğini anlattı.
Miliou, "Ağ açık kalıyor ve iki metal kapı tarafından yerinde tutuluyor; bu kapılar buldozer gibi deniz tabanını düzleştiriyor" dedi.
Yöntem aslında çamurlu deniz tabanı alanları için tasarlanmış olsa da Miliou, hassas habitatların yakınında kullanılmasının büyük çevresel yıkıma yol açabileceği uyarısında bulundu.
Bildirilen faaliyetin zamanlaması da ayrıca endişe yarattı; çünkü Yunanistan, tükenen balık stoklarının ve deniz habitatlarının iyileşmesine izin vermek için karasularında dip trolü avcılığını yasaklamış durumda.
50'den fazla lokasyon kaydedildi
Archipelagos, 16 Temmuz'dan bu yana Samos, Fournoi ve Agathonisi çevresindeki sularda Türk trol teknelerinin faaliyet gösterdiği 50'den fazla lokasyon kaydettiğini bildirdi.
Kuruluşun verilerine göre, bu lokasyonlardan sadece altısı uluslararası sularda veya yakınındaydı; çoğunluğunun ise Yunan kontrolündeki sulara yakın olduğu iddia ediliyor.
Archipelagos direktörü Thodoris Tsimpidis, "İlk tekne balık tutmaya başlıyor, kimse durdurmuyor ve sonra diğerleri de peşinden geliyor" dedi.
"Bilerek yıkıma neden oluyorlar. Geçici olarak iyileşme şansı verilmesi gereken bir alan, gece gündüz avlanıyor."
Enstitü, gemilerinin balıkçılık faaliyetlerini belgelediğini, tekneleri fotoğrafladığını, Yunan ve Avrupa makamlarına bildirdiğini ve yasa dışı operasyonları caydırmaya çalıştığını ancak bir kolluk kuvveti olmadığını vurguladı.
Balıkçılar sorunun uzun süredir devam ettiğini söylüyor
Doğu Ege'deki yerel balıkçılar, Türk balıkçı teknelerinin Yunan sularına girmesinin yıllardır tekrarlayan bir sorun olduğunu söylüyor.
Sisam Adası balıkçısı Spyros Iliou, Türk trol teknelerinin kıyıya çok yakın bir mesafede faaliyet gösterdiğini ve balıkçılık ekipmanlarına zarar verdiğini belirtti.
Iliou, "Kıyıdan 50 metre, dört metre derinlikte bile balık tutuyorlar. İki kez ağlarımı kaybettim" dedi.
Sahil Güvenlik gemilerinin genellikle trol teknelerini uzaklaştırdığını ancak geri döndüklerini de sözlerine ekledi.
Yunan balıkçılar ayrıca Türk teknelerinin Avrupa Birliği balıkçı gemileriyle aynı izleme gerekliliklerine tabi olmadığını iddia ediyor.
AB'ye kayıtlı gemilerin aksine, Türk balıkçı tekneleri AB'nin Gemi İzleme Sistemi (VMS) ile takip edilemiyor; ancak Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) ile tespit edilebiliyor. Bazı durumlarda, teknelerin takip sinyallerini kapattığı iddia ediliyor.
Daha güçlü yaptırım çağrıları
Archipelagos, asıl sorunun mevzuat eksikliği değil, mevcut kuralların etkin bir şekilde uygulanamaması olduğunu söyledi.
Kuruluş, "Yeni politika duyurularına veya yeni yasalara ihtiyaç yok. Eksik olan, mevcut yasal çerçevenin etkin bir şekilde uygulanması ve etkili izleme ile yaptırım tedbirleridir" açıklamasını yaptı.
Yunan Sahil Güvenlik kaynakları yerel medyaya, son şikayetlerin ardından bölgeye ek devriye gemileri gönderildiğini ve gözetleme operasyonlarının güçlendirildiğini söyledi.
Yetkililer, yabancı balıkçı teknelerini içeren olayların soruşturulduğunu ve rapor edildiğini, ayrıca Türk makamlarına yerleşik iletişim kanalları aracılığıyla bilgi verildiğini belirtti.
Ancak Sahil Güvenlik kaynakları, sorunun denizde yaptırımın yanı sıra diplomatik çabalar da gerektirdiğini kabul etti.
Korunan mercan ekosistemleriyle ilgili endişeler
Çevresel endişeler, etkilenen suların kırılgan derin deniz mercan kolonilerini içermesi nedeniyle arttı.
2025 yılında Yunanistan Çevre Bakanlığı, bu ekosistemleri korumak amacıyla Fournoi Korseon ada kompleksinde yaklaşık 430 kilometrekarelik bir alanda dip trolü avcılığını yasaklamıştı.
Archipelagos, yerel balıkçılar, Fournoi Belediyesi ve yurt içi ile yurt dışından bilim insanlarıyla birlikte çalışarak bölgenin derin deniz habitatlarını haritalamak için uzun vadeli araştırmalar yürüttü.
Miliou'ya göre mercan kolonileri 1.800'den fazla türü destekliyor ve Yunan denizlerinin verimliliğini korumada hayati bir rol oynuyor.
Archipelagos, Temmuz ayında toplanan kanıtların Türk trol teknelerinin Fournoi çevresindeki korunan deniz alanına da girdiğini gösterdiğini söyledi. Herhangi bir hasarın boyutu henüz belirlenemedi.
Miliou, "10 dakika veya yarım saatlik faaliyet içinde bile meydana gelebilecek yıkım geri döndürülemez" uyarısında bulundu. "Hiçbir dip trolü avcılık ekipmanı o bölgeye asla yaklaşmamalı."
