Yunan gazetesi Ta Nea'nın haberine göre, iki komşu ülke arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde Türkiye'nin istihbarat servisi başkanı İbrahim Kalın geçen hafta Atina'ya sessiz sedasız bir ziyaret gerçekleştirdi. Kalın, kamuoyuna herhangi bir duyuru yapılmadan Yunan yetkililer ve çeşitli isimlerle bir araya geldi.
Dış politika ve güvenlik konularında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın uzun yıllardır yakın çalışma arkadaşı ve danışmanı olan Kalın'ın, Yunanistan Ulusal İstihbarat Teşkilatı (EYP) Başkanı Themistoklis Demiris ile diğer Yunan yetkililer ve bazı isimlerle görüştüğü belirtildi. İki istihbarat şefinin bu görüşmeden önce Ankara'da da bir araya geldiği kaydedildi.
Bu ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkilerin hassas bir dönemde olduğu şu günlerde, Kalın'ın Erdoğan'dan Yunan tarafına bir mesaj taşıyıp taşımadığı sorularını akıllara getirdi. Nitekim Skai.gr'ye konuşan hükümet kaynakları, Kalın'ın herhangi bir 'ültimatom' taşımadığını, aksine görüşmelerin ikili ilişkileri dengede tutma arzusunu teyit ettiğini belirtti. Güvenlik kaynakları ve TRT Haber'de yer alan bilgilere göre, mevcut sorunların çözümü için atılabilecek potansiyel adımların değerlendirildiği görüşmelerde NATO güvenliği ve istihbarat işbirliği de masaya yatırıldı. Gündemde Ege ve Batı Akdeniz'deki gelişmelerin yanı sıra ABD-İran savaşı, Suriye'deki yeni dönem, Libya'da siyasi birliğin sağlanması, İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşı, Batı Şeria'daki ihlaller ve işgal politikaları ile İsrail'in Suriye ve Lübnan'a düzenlediği saldırılar gibi bölgesel konular da yer aldı.
Görüşmelerin, Ege'de planlanan deniz parkları üzerindeki anlaşmazlıklar, 'Achilles'in Kalkanı' olarak bilinen Yunanistan-İsrail savunma anlaşması ve Türkiye'nin 7 Ağustos'ta İstanbul'da imzaladığı 'Mekke Karşılıklı Savunma Anlaşması' gibi konuların gölgesinde gerçekleştiği kaydedildi.
Türk Organize Suç Örgütleri ve Göçmen Kaçakçılığı
Ta Nea'nın aktardığına göre, Kalın ve heyeti Yunan mevkidaşlarıyla güvenlik sorunlarını görüştü. Görüşmelerde, aralarında yaklaşık 15 suç örgütüyle bağlantılı olan ve son dört yıldır Yunanistan'da faaliyet gösterdiği düşünülen 300 civarındaki Türk organize suç mensubunun da ele alındığı belirtildi.
Tartışmaların ayrıca Türk kıyılarından göçmen kaçakçılığı operasyonlarını organize eden birkaç Türk vatandaşını da kapsadığı ifade edildi. Yunan makamları, son aylarda göçmen akışlarında bir düşüş gözlemlense de, ağlarda beş ila yedi kilit organizatörün rol oynadığını tahmin ediyor.
İki taraf, Orta Doğu'daki gerilimin yeniden tırmanmasının ardından terör ve casusluk ağlarını da masaya yatırdı. Görüşmelerde, terör ve organize suç örgütleriyle mücadelede son dönemde yakalanan ivmenin korunması ve bu işbirliğini stratejik bir seviyeye taşıma konusunda mutabık kalındı. Ayrıca, iki istihbarat servisi arasında ikili ve bölgesel meselelerdeki yakın işbirliğinin daha da güçlendirilmesi kararlaştırıldı. Yunanistan ve Türkiye, güvenlik ve polis otoriteleri arasında, her iki ülkeden yetkililerin temaslarını ve ziyaret alışverişlerini de içeren yerleşik bir iletişim kanalı bulunduruyor.
Bu nedenle, basına yansıyan bu görüşmenin hem ikili güvenlik endişelerini hem de daha geniş bölgesel gelişmeleri ele aldığı görülüyor.
İbrahim Kalın Kimdir?
Kalın, Haziran 2023'ten bu yana Türkiye'nin Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) başkanlığını yürütüyor. Kalın'dan önce bu görevi, Türkiye'nin dışişleri bakanı olan Hakan Fidan yürütüyordu. Teşkilatın yaklaşık 10 bin personeli bulunuyor.
İslam felsefesi, din, tarih ve uluslararası ilişkiler alanında uzmanlaşmış bir akademisyen ve yazar olan 55 yaşındaki Kalın, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye ve Malezya'da eğitim gördü.
2009 yılında Erdoğan'ın baş dış politika danışmanı olan Kalın, 2012 yılında dış ilişkiler ve kamu diplomasisinden sorumlu müsteşar yardımcısı olarak görev yaptı.
Erdoğan, 2015 yılında Türkiye'nin bir Rus askeri uçağını düşürmesinin ardından yaşanan Türkiye-Rusya krizini çözmek için Kalın'ı özel elçi olarak görevlendirdi. Kalın, 2017 yılında ise Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki krizle ilgili diplomatik çabalara katıldı.
Erdoğan'ın Güvenilir Arabulucusu
Kalın'ın geniş çaplı sicili, Atina ziyaretinin amacına dair spekülasyonları da artırdı.
Eylül 2024'te Trablus'a giden ve Libya başbakanıyla bir araya gelen Kalın, Ankara'nın Libya krizinin çözümü konusundaki tutumunu iletti.
2024 ve 2025 yıllarında, Gazze'de ateşkes sağlanmasına yönelik Türk çabaları kapsamında Hamas'ın siyasi büro üyeleriyle de bir araya geldi.
Reuters daha önce, CIA Direktörü William Burns'ün 2024'teki İran-İsrail krizi sırasında Kalın'la doğrudan iletişime geçerek arabuluculuk çabalarına yardımcı olmasını istediğini haberleştirmişti.
Kalın, Türkiye'nin Yunanistan, Kıbrıs ve deniz yetki alanları konusundaki tutumunda da önemli bir rol oynadı.
2020'deki Doğu Akdeniz krizi sırasında, Ankara'nın bölgesel deniz yetki alanları konusundaki tutumunu kamuoyu önünde savundu. 2021'in başlarında ise yenilenen Yunanistan-Türkiye diyalogunu, ikili ilişkiler ve Ege'deki denge için önemli bir adım olarak nitelendirdi.
Ancak diğer zamanlarda Kalın, Erdoğan'ın Kıbrıs, Doğu Akdeniz ve Türkiye'nin bölgede hareket etme hakkı konusundaki daha sert tutumlarını da destekledi.
Bu bağlamda, Atina'ya yaptığı bildirilen gizli ziyaret; güvenlik, savunma ve bölgesel jeopolitik meselelerin Yunanistan-Türkiye ilişkilerini yeniden mercek altına aldığı özellikle hassas bir döneme denk geliyor.
