Yunanistan'ın kamu borcu, gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranla 2025'teki yüzde 146,6'dan 2026'da yüzde 136'ya, 2027'de yüzde 128,7'ye ve 2031'de yüzde 111,1'e gerileyecek. Bu tahminleri Uluslararası Para Fonu (IMF) yayımladı.
Tahminler, IMF'nin Bangkok'taki yıllık toplantılarıyla bağlantılı olarak yayımlanan Dünya Ekonomik Görünüm veri tabanında yer alıyor. Fon, Yunanistan'ın borç azalmasının bu yıl ve 2027'de nisanda öngördüğünden biraz daha hızlı olacağını bekliyor. Nisan tahmininde bu oranlar sırasıyla yüzde 136,9 ve yüzde 130,3 olarak yer almıştı.
IMF'ye göre Yunanistan'ın borç oranı bu yıl İtalya'nın GSYH'nin yüzde 137,9'u olan borç oranının altına inecek. 2031'e gelindiğinde Yunanistan'ın borç oranı Fransa'nın ve Belçika'nın oranlarının da altında kalacak. Fransa'nın borcunun kademeli olarak yüzde 123,6'ya yükseleceği öngörülürken Belçika'nın oranı yüzde 122,1 olarak tahmin ediliyor.
Yunanistan'ın 2031'deki borç oranı, gelişmiş ekonomilerin yüzde 115,2 olan ortalama tahminin de altında kalacak. IMF, ABD'nin kamu borcunun GSYH'nin yüzde 145'ine keskin bir şekilde yükseleceğini öngörüyor. Japonya'nın borcu ise kademeli olarak azalacak, ancak yüzde 188,9 ile gelişmiş ekonomiler arasında en yüksek seviyede kalmaya devam edecek.
Borç azaltımını birincil bütçe fazlaları destekleyecek
Yunanistan'ın hızlı borç azaltımını birincil bütçe fazlaları destekleyecek. Bu fazlaların kademeli olarak daralması bekleniyor, ancak GSYH'nin yüzde 2'sinin üzerinde kalmaları öngörülüyor.
IMF, Yunanistan'ın birincil bütçe fazlasının 2026'da GSYH'nin yüzde 3,4'üne düşeceğini tahmin ediyor. Bu oran 2025'te yüzde 4,9 idi. Fon, fazlanın 2027'de yüzde 2,6'ya, 2031'de ise yüzde 2,4'e ulaşacağını bekliyor.
Kamu borcuna ödenen faizleri de kapsayan genel mali denge, 2026'da GSYH'nin yüzde 0,3'ü kadar fazla verecek. Bu, 2025'teki yüzde 1,7'lik fazlanın gerisinde kalıyor. IMF, 2027'de GSYH'nin yüzde 0,6'sı kadar açık, 2031'de ise yaklaşık yüzde 1 açık öngörüyor.
Devlet gelirlerinin 2026'da 2025'tekine benzer şekilde GSYH'nin yaklaşık yüzde 50'si düzeyinde kalması bekleniyor. Ardından gelirler 2027'de yüzde 48,6'ya, 2031'de yüzde 48'e gerileyecek.
Devlet harcamalarının ise 2025'teki GSYH'nin yüzde 48,3'ünden 2026'da yüzde 49,7'ye yükselmesi öngörülüyor. Harcamalar daha sonra 2027'de yüzde 49,3'e, 2031'de yaklaşık yüzde 49'a gerileyecek.
IMF, gelişmiş ekonomileri artan borca karşı harekete geçmeye çağırıyor
IMF, Fiscal Monitor blogunda yayımladığı yazıda, başta ABD olmak üzere büyük gelişmiş ekonomilerdeki yüksek kamu borcunun tahvil getirilerini yukarı çeken temel etkenlerden biri olduğunu belirtti. Fon, bu ülkeleri borçlarını sürdürülebilir bir yola sokmak ve bunun dünyanın geri kalanı üzerindeki etkisini sınırlamak için acil adımlar atmaya çağırdı.
Fon, birçok büyük gelişmiş ekonomide uzun vadeli devlet tahvili getirilerinin keskin biçimde yükseldiğine dikkat çekti. Şubatla eylül arasında G7 grubundaki ülkelerde 10 yıllık devlet tahvillerinin ortalama getirisi bir puandan fazla artarak neredeyse son yirmi yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
IMF'nin açıklamasına göre getirileri yukarı iten birkaç etken var. Bunlar arasında petrol fiyatlarındaki sert artış, kalıcı enflasyon, daha güçlü yatırım talebi ve yapay zekâyla bağlantılı daha yüksek büyüme beklentileri yer alıyor.
Ancak Fon, temel mali koşulların hâlâ belirleyici olduğunu vurguladı. Yüksek borç düzeyleri, harcama baskıları ve önümüzdeki yıllarda beklenen yoğun tahvil ihracı, yatırımcıların uzun vadeli devlet borcunu elinde tutmak için talep ettiği getiriyi artırıyor.
ABD'de faiz ödemelerinin iki katına çıkması bekleniyor
ABD'de kamu borcuna ödenen faizlerin, pandemi öncesinde GSYH'nin yaklaşık yüzde 2,8'i düzeyindeyken 2031'de yüzde 5,7'ye yükselmesi öngörülüyor. Bu tutar, ülkenin Sosyal Güvenlik programına yapılması öngörülen harcamaya eşdeğer olacak.
IMF, yükselen tahvil getirilerinin hükümetlere mali ayarlamaları erteleme konusunda daha az alan bıraktığı uyarısında bulundu.
Fon, “Yüksek borçlu büyük gelişmiş ekonomilerin, güvenilir orta vadeli planlara ve gerçekçi varsayımlara dayanan somut önlemlere ihtiyacı var” dedi.
Bu tür önlemler, borcu sürdürülebilir bir patikaya oturtmak, borçlanma maliyetlerini kontrol altında tutmak ve diğer ülkelere yansıyan etkileri sınırlamak için gerekli.
IMF'ye göre mali ayarlamaların ertelenmesi faiz maliyetlerini ve mali kırılganlıkları artıracak, hükümetlerin politika seçeneklerini daha da daraltacak ve sonunda borcu dengelemek için daha büyük bir ayarlama yapılmasını gerektirecek.
Fon, “Ülkeler ne kadar uzun beklerse, ayarlama o kadar acı verici olur” diye uyardı.
