Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis, Limni ve Leros adalarına yaptığı resmi ziyaretler sırasında, üzerinde kamera ve mikrofon bulunan Ray-Ban Meta akıllı gözlükler taktığını doğruladı. Bakan, vatandaşları kaydettiği iddialarını reddederek cihazı yalnızca kişisel güvenlik ve Bluetooth kulaklık olarak kullandığını savundu. Olay, Yunanistan'da kamu görevlilerinin giyilebilir kamera kullanımı konusunda şeffaflık, güven ve mahremiyet tartışmalarını alevlendirdi.
Limni adasındaki yerel hastanede yapılan iyileştirmeleri denetlemek ve bölge halkıyla görüşmek üzere adayı ziyaret eden Bakan Georgiadis'in, tartışmalı META gözlükler takması dikkat çekti. Bakanın adalılarla yaptığı sohbeti kaydedip kaydetmediği bilinmezken, adalıların akıllı gözlüklerin özelliklerinden haberdar olup olmadığı da şüpheli. Sosyal medyada olayla ilgili çok sayıda paylaşım yapıldı. Bir kullanıcı, “Bakanın vatandaşlarla görüşmesi sırasında RAY-BAN META WAYFARER yani yapay zeka gözlükleri taktığı iddia ediliyor. Bu gözlüklerde gördüklerinizi ve duyduklarınızı kaydeden entegre kamera ve mikrofon bulunuyor. Bu iddia doğrulanıyor mu reddediliyor mu?” ifadelerini kullandı.
Georgiadis, kamuoyundan gelen eleştirilerin ardından gözlükleri yaklaşık 600 avroya satın aldığını ve takmaya devam edeceğini belirtti. Söz konusu görüşmeler sırasında herhangi bir kayıt yapılmadığında ısrar eden bakan, aynı zamanda gözlüklerin tehlikeli bir olayın belgelenmesi gerektiğinde kişisel bir koruma aracı olarak hizmet edebileceğini savundu. Ancak bu durum klasik bir şeffaflık sorununu ortaya çıkardı: Kamera bir hükümet yetkilisinin yüzünde görünür şekilde dururken, vatandaşlardan kendileriyle konuşurken kameranın kapalı olduğuna inanmaları isteniyor.
Şu anda belirli konuşmaların kaydedildiğine dair kamuya açık bir kanıt bulunmuyor. Aynı şekilde, kaydın yapılmadığına dair bağımsız bir doğrulama da mevcut değil. Vatandaşların cihazın hafızasını, bağlı uygulamayı veya seçilen çalışma modunu kontrol etme imkanı yok. Bir ceza davasında bu belirsizlik bir suçlamayı desteklemezken, siyasette kamu güveni açısından net bir sorun teşkil ediyor. Bakana hitap eden bir kişi bir lens görüyor ve sadece konuşup konuşmadığını mı yoksa yetkilinin kişisel güvenlik sisteminin bir parçası olarak mı kaydedildiğini tahmin etmek zorunda kalıyor.
Georgiadis, Ray-Ban Meta gözlüklerdeki kayıt gösterge ışığına işaret etti. Üretici bu özelliği dahil etmiş olsa da, bir LED yalnızca teknik bir sinyaldir. Vatandaşlara herhangi bir kaydın amacı, verilerin nerede saklanacağı, kimlerin erişebileceği veya dosyaların ne zaman silineceği hakkında bilgi vermez. AB Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamında, kimliği belirlenebilir kişilerin görüntü ve seslerinin işlenmesi yasal, adil ve şeffaf olmalıdır. Veriler doğrudan bireylerden toplandığında, genellikle amacın, yasal dayanağın, saklama süresinin ve denetleyicinin kimliğinin bildirilmesi gerekir.
Akıllı gözlük takmak yasa dışı değildir. Yasal bir sorun, yalnızca kimliği belirlenebilir kişiler veya konuşmaları, uygun bir yasal dayanak olmadan ve bilgilendirilmeden fiilen kaydedilirse ortaya çıkar. Gözlükler konuşmaların içeriğini kaydetmek için kullanılmışsa, Yunan Ceza Kanunu'nun 370A. maddesi gündeme gelebilir. Bu hüküm, diğer tarafın açık rızası olmadan bir katılımcı tarafından yapılan kayıt da dahil olmak üzere, sözlü konuşmaların gizliliğine yasadışı müdahaleyi ele alır. Madde ancak kayıt eylemi ve özel koşullar belirlendikten sonra uygulanabilir. Şu ana kadar bu tür bir kanıt kamuya açıklanmadı. Bu nedenle tartışma, kanıtlanmış bir cezai suçtan ziyade siyasi risk ve net kuralların eksikliğiyle ilgili.
Bakan, yaşananlara kendi versiyonunu sunarak karşılık verdi. Bir kafedeki iki yaşlı adamın onunla tokalaşmayı reddettiğini ve yüzüne karşı küfrettiklerini söyledi. Bakan, adadaki çeşitli dükkanları ziyaret ederek vatandaşlarla bölgenin sorunlarını konuştu. Bir kafede ise iki vatandaş onunla tokalaşmayı reddetti. Sosyal medyada paylaşılan bir videoda, “Limni’de Georgiadis’in ziyaretine öfke ve yuhalamalar. ‘Haydi defolun, burada parazit istemiyoruz!’ Myrina’nın kahvelerinde ‘rahat bir yürüyüş’ yapma girişimi şiddetli protestolarla sonuçlandı. Halk uyanmaya başlıyor…” denildi. Bir vatandaş, “Bizim adada ne işin var?” diye sordu ve Georgiadis elini sıkmak isteyince, “Kirli elleri sıkamam” cevabını verdi. İkinci vatandaş ise hakaret ederek, “Seni selamlamıyorum, pislik, defol git” dedi. Sağlık Bakanı’nın ikinci vatandaşa dönerek, “Bana saygı duymuyorsun. Benim için oy kullanan 68 bin kişi?” dediği aktarıldı. Vatandaş ise, “Onlar da kim? Para verdiğin kişiler mi?” diye yanıt verdi. Bunun üzerine Adonis Georgiadis, “Senin dışında tüm vatandaşlar kirli,” diyerek masadan uzaklaştı. Ancak olay burada sona ermedi. Bakan diğer vatandaşlarla tokalaşırken, bu kez de “defol git, burada parazit istemiyoruz” sloganlarıyla karşılaştı.
Bakan, tartışmalı bu anı adaya ziyaretinin videosuna ekleyerek “kabalık ve toksisitenin cazibesi” başlığını verdi ve protestocuları sol görüşlü olmakla suçladı. Aynı zamanda sol görüşlülere sözlü saldırıda bulundu. Yunan kamuoyu, Georgiadis’in META gözlükler için 800 avroyu kendi cebinden mi ödediğini yoksa bu tutarı “bakanlık giderleri” altında mı sınıflandırdığını merak ediyor.
