Kahire (AP) — Yardım kuruluşları, küresel yardım kesintileri nedeniyle Sudan'da bu yıl 400 binden fazla kişiye hizmet veren 36 sağlık tesisinin daha kapatıldığını duyurdu. Üç yılı aşkın süredir savaşın yıprattığı ülkede bu gelişme, zaten kritik seviyede olan insani durumu daha da kötüleştiriyor.
Bu kesintiler, savaşın ilk bir buçuk yılında zaten büyük ölçüde tahrip olan bir sağlık sistemine darbe vuruyor. Oysa ülkede eskiden 6 bin 500 birinci basamak sağlık tesisi ve 300 devlet hastanesi bulunuyordu. Dünya Sağlık Örgütü, Eylül 2024 itibarıyla en çok zarar gören bölgelerdeki tesislerin yüzde 70 ila 80'inin ya kapandığını ya da ancak çalışır durumda tutulabildiğini açıklamıştı.
Sudan, Nisan 2023'te ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki gerilimin ülke çapında tam kapsamlı bir savaşa dönüşmesiyle kaosa sürüklendi. Bu savaş en az 59 bin kişinin hayatına mal oldu, yaklaşık 13 milyon kişiyi yerinden etti ve ülkenin bazı bölgelerini kıtlığın eşiğine getirdi.
Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) örgütü, klinikler gerekli ilaç ve finansmandan yoksun kaldığı için daha fazla yardım kuruluşunun bölgeden çekildiğini belirtti. Bu durum, hastaları tedavi görmek için maliyetli ulaşım süreçlerine ve tehlikeli yolculuklara mecbur bırakıyor.
Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC) Kıdemli Teknik Sağlık Direktörü Mesfin Teklu Tessema konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Bu kesintiler, geriye kalan kısıtlı kapasiteyi de yok ediyor, tesisleri kapatıyor, sağlık çalışanlarını evlerine gönderiyor ve ilaç ile beslenme tedavisi tedarik hatlarını kesiyor. Sistem zaten sınırının çok ötesine zorlanmış durumda” dedi.
Yardım Ulaşan Kişi Sayısı Azalırken Açık Kalan Sağlık Tesisi de Azalıyor
IRC Doğu Sudan Direktörü Mohammed Mahdi, Associated Press'e yaptığı açıklamada, finansman kesintilerinin 36 IRC destekli tesis ve sitenin kapatılmasını zorunlu kıldığını, bu durumun tahmini 473 bin 700 kişinin temel hizmetlere erişimini kestiğini söyledi.
Mahdi, “Tesislerin küçük bir kısmı diğer finansman kaynaklarını kullanarak kısa bir süre daha çalışabilir durumda kalabiliyor, ancak bu köprü desteğinin yalnızca Eylül sonuna kadar sürmesi bekleniyor” ifadelerini kullandı.
Sınır Tanımayan Doktorlar'a göre, sağlık hizmeti sağlayıcıları, geçen yıl ABD'nin yardım kesintilerini açıklamasının ardından haziran ayında birçok kuruluşun Sudan'daki hibelerinin sona ermesiyle sağlık hizmeti sunmak için gereken alternatif finansmanı bulamadı. Bazı büyük Avrupalı bağışçılar da yardım harcamalarını azalttı.
MSF'nin verilerine göre, doğu Sudan'daki Gedaref Eyaleti'nde bulunan ve yaklaşık 17 bin yerinden edilmiş kişiye ev sahipliği yapan Um Rakuba kampına, 2021'deki yaklaşık 35 yardım kuruluşuna kıyasla, şimdi kamp içinde ve çevresinde faaliyet gösteren 10'dan daha az yardım kuruluşu hizmet veriyor.
Sınır Tanımayan Doktorlar İnsani İşler Müdürü Fabrizio Locuratolo, yaptığı açıklamada, burada MSF destekli hastanenin mülteciler ve bölge sakinleri için 'geriye kalan tek can simidi' olduğunu vurguladı.
Ülke Geneli̇nde Salgin Ri̇ski̇
MSF Acil Durum Sağlık Müdürü Ali Almohammed, Sudan'ın çeşitli bölgelerinde “ciddi hastalık salgınlarının zaten yaşandığı” uyarısında bulundu. Almohammed, Darfur'da kızamığın büyük salgın seviyesine ulaştığını ve kızamık hastalarının yaklaşık yüzde 75'inin aşılanmamış olduğunu kaydetti.
Sudan aynı zamanda kolera ve sıtma salgılarıyla da mücadele ediyor.
Savaşı sona erdirmek için barış görüşmeleri de dahil olmak üzere birçok girişimde bulunuldu. En son olarak ABD, çatışan tarafları müzakere masasına oturmaya zorlamak amacıyla Birleşmiş Milletler'i bu taraflara yaptırım uygulamaya çağırdı.
